BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 370.04 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 420.99 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.58
استانا:

نۇرگەلدى ٴۋالي: قازاق اۋەلى «بىزگە 42 ٴارىپ قاجەت پە؟» دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىن ٴبىلىپ الۋى كەرەك

استانادا «قازاق جازۋىنىڭ تاريحى جانە لاتىن الىپبيىنە كوشۋدىڭ عىلىمي-تاجىريبەلىك نەگىزدەرى» اتتى رەسپۋبليكالىق كونفەرەنسيا ٴوتىپ جاتىر، دەپ حابارلايدى baq.kz اقپارات اگەنتتىگى.

كونفەرەنسيا بارىسىندا لاتىن گرافيكاسىنا نەگىزدەلگەن قازاق ٴالىپبيى ەملە ەرەجەلەرىنىڭ تۇجىرىمداماسى قابىلدانادى. كونفەرەنسياعا ەلىمىزدىڭ جەتەكشى لينگۆيست عالىمدارى، پارلامەنت دەپۋتاتتارى، قازاق ٴتىلى ٴالىپبيىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيا جانە جۇمىس توپتارىنىڭ مۇشەلەرى قاتىسىپ جاتىر.

جيىندا العاشقى بولىپ ٴسوز العان ا.بايتۇرسىن ۇلى اتىنداعى ٴتىل ٴبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ باس عىلىمي قىزمەتكەرى، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى نۇرگەلدى ٴۋالي قازاق ورفوگرافياسىنىڭ ماسەلەسى جايلى قوعامدىق پىكىرلەر ايتىلىپ جاتقانىنا توقتالدى.

«نەگە ٴبىز ەرەجەمىزدى قايتا جاساۋىمىز كەرەك؟ سەبەبى، ول ٴالىپبي تۇزىلگەننەن كەيىن ول ەرەجەلەر الىپبيگە سايكەس بولۋى كەرەك. مىنە، سوندىقتان، وسى ماسەلەگە بايلانىستى نەگىزگى ويلارىمىزدى ورتاعا سالساق دەيمىز. اۋەلى ٴالىپبي. بىزدە ۇلتتىق-دىبىستىق قورداعى دىبىستىق بىرلىكتەرىمىزدىڭ سانى قانشا؟ ونى احمەت بايتۇرسىن ۇلى دۇرىستاپ تۇرىپ ايتىپ كەتكەن بولاتىن. ول - 9 داۋىستى. كەزىندە ونى بايتۇرسىن ۇلى بەلگىلەدى. ودان كەيىن 19 داۋىسسىز. بۇل - ٴبىزدىڭ ۇلتتىق دىبىستىق قورىمىزدىڭ نەگىزى. وسىعان قاراپ وتىرساق، جازبا ٴتىلدىڭ ىقپالىمەن «ح»، «ۆ» سياقتى ارىپتەر ەندى. بۇرىنعى جازۋدا (كيريلليسادا) دا بولعان. قازىرگى الىپبيدە دە ەسكەرىلىپ وتىر»، - دەيدى ول.

نۇرگەلدى ٴۋاليدىڭ ايتۋىنا قاراعاندا قازاق اۋەلى «بىزگە 42 ٴارىپ قاجەت پە؟» دەگەن سۇراقتىڭ جاۋابىن تاۋىپ الۋى كەرەك.

«ونىڭ ٴوزى ورفوگرافيانى قيىنداتقان، ۇلتتىق بەينەسىنەن اجىراتقان ٴتۇيىنى كۇردەلى ماسەلە. سوندىقتان، وسىدان ارىلۋىمىز كەرەك. وزدەرىڭىز قاراساڭىزدار، ٴبىزدىڭ كيريلل ٴالىپبيىنىڭ ۇشتەن ٴبىرى ۇلتتىق دىبىستىق قورىمىزعا سايكەس كەلمەيدى. ونىڭ سەبەبى - يدەولوگيالىق قىسىمنان، ساياسي ارەكەتتىڭ اسەرىنەن، 42 ٴارىپ بولۋ كەرەك دەگەن سىننىڭ سالدارىنان بولدى. ٴالىپبيى سولاي بولعاسىن، ەرەجە دە سولاي بولۋى كەرەك. ەرەجەنىڭ جارتىسىنا جۋىعى بوتەن تىلدەگى سوزدەردى تاڭبالاۋدىڭ ەرەجەسىنە اينالىپ كەتتى. ورفوگرافيامىزدى قاراساق، ول قوس ٴتىلدى ورفوگرافيا بولىپ شىقتى. ەرەجەمىزدىڭ تەڭ جارتىسى دا سول كۇيدە بولدى. ٴبىزدىڭ ەرەجەمىز، جازۋىمىز ۇلتتىق جازۋىمىز ٴوزىنىڭ ۇلتتىق سيپاتىنان ايىرىلدى»، - دەيدى نۇرگەلدى ٴۋالي.

سونىمەن قاتار ول، ٴدال قازىرگى جاعدايدا وتە جاۋاپتى كەزەڭدە وتىرعانىمىزدى اتاپ ٴوتتى.

«وتە جاۋاپتى كەزەڭدە وتىرمىز. وتكەن كەزدەگى، تاجىريبەدەگى كەيبىر كەمشىلىكتەرىمىزدى قايتالاماۋىمىز كەرەك. ياعني، بولاشاق جازۋىمىز، ەرەجەلەرىمىزدىڭ ۇلتتىق سيپاتى بولۋعا ٴتيىس. مىنە، تۇجىرىم وسىنى نەگىزگە الىپ وتىر. ۇلتتىق سيپاتتى قالاي بەرەمىز دەگەن سۇراققا - جاڭا ايتقاندا احمەت بايتۇرسىن ۇلى ايقىنداپ بەرگەن 9 داۋىستى، 19 داۋىسسىز جانە مادەني قارىم-قاتىناستىڭ نەگىزىندە پايدا بولعان 4 دىبىستى بىلدىرەتىن ارىپتەر. مىنە، وسىنىڭ ارا جىگىن اشىپ، كورسەتۋ - ٴبىزدىڭ تۇجىرىمدامانىڭ نەگىزگى ماسەلەنى اينالىپ وتىر»، - دەيدى ول.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي