BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 345.55 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 401.01 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.45
استانا:

بىرنەشە ٴتىل بىلەتىندەردەن پايدالى كەڭەستەر

«افريكالىق دوسىم بار. ومىرىندە ينتەرنەت كورمەگەن. ال سول دوسىم عالامتوردىڭ قۇدىرەتىن بىلگەن سəتتەن باستاپ جەتى ٴتىل ۇيرەنگەن. ياعني، تالاپتىعا، تالانتتىعا تانىستىڭ قاجەتى جوق. تەك ەڭبەكتەنۋ كەرەك»، — دەيدى «sheberbuild» قۇرىلىس كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى ولجاس سۇلەيمەن. baq.kz ٴتىلشىسى شەت ٴتىلىن جىلدام مەڭگەرۋگە كومەكتەسەتىن سايتتار ٴتىزىمى مەن بىرنەشە تىلدە ەركىن سويلەيتىن ازاماتتاردىڭ پايدالى كەڭەستەرىن ۇسىنادى.

اينالا تولعان ٴتىل مەكتەپتەرى، اعىلشىن كۋرستارى، ينتەرنەتتى اشساڭ اقىل-كەڭەستەن اياق الىپ جۇرە المايسىڭ. سوعان قاراماستان «ٴتىلدى قالاي ۇيرەنەمىن، قايتسەم كوپ ٴتىل بىلەمىن» دەپ باس قاتىرىپ جۇرگەندەر كوپ. 2015 جىلى الەم ازاماتتارى اعىلشىن ٴتىلىن قالاي مەڭگەرگەنىن انىقتاۋ ماقساتىندا 750 مىڭ ادامعا ef epi (ef education first (www.ef.com) — حالىقارالىق ٴتىل ۇيرەنۋ جانە مادەنيەتكە بايلانىستى ۇيىم) جۇرگىزگەن ساۋالناماعا سايكەس قازاقستان 63 ەلدىڭ ىشىندە 54 ورىن العان. سوڭعى 7 جىل ىشىندە قازاقستاندىقتاردىڭ اعىلشىن دەڭگەيى 11،23 بالل كولەمىندە كوتەرىلگەن. اعىلشىن ٴتىلى 53 مەملەكەتتىڭ رەسمي ٴتىلى ەكەن. دۇنيەجۇزىندە 400 ملن ادامنىڭ انا ٴتىلى – اعىلشىن ٴتىلى. ال جەر عالامشارىنىڭ 1،5 ملرد حالقى اعىلشىن ٴتىلىن ەكىنشى ٴتىل رەتىندە ۇيرەنىپ جاتىر.

ماقساتىنا جەتكەندەر نە دەيدى؟!

اينۇر قانايقىزى ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ايماقتانۋ ماماندىعىندا ٴتورتىنشى كۋرس وقيدى. وتكەن جازدا «work&travel» باعدارلاماسىمەن اقش-قا ساپارلاپ قايتقان. اعىلشىنعا سۋداي اينۇردىڭ قىتاي ٴتىلىن ۇيرەنىپ جۇرگەنىنە ٴتورت جىل بولدى. «ٴبىرىنشى كۋرسقا تۇسكەننەن باستاپ ەۇۋ جانىنداعى «كونفۋسيي ينستيتۋتىندا» ٴبىلىم الدىم. اعىلشىن ٴتىلىن وقىپ جۇرگەن ادام يسپان، يتاليان ٴتىلىن وقىسا وتە وڭاي بولادى. ال شىعىس ايماقتىڭ تىلدەرىن مەڭگەرۋ ٴبىرشاما قيىنعا سوعادى. ٴتىل ۇيرەنۋدەگى نەگىزگى ۇستاناتىن ٴپرينسيپىم – بەرىلمەۋ. ياعني، سوڭىنا دەيىن كۇرەسۋ. ۇيرەنگەن سايىن قيىندىق تا كوبەيەدى. جاڭا ەرەجەلەر، جاڭا سلەنگ سوزدەر پايدا بولادى. كىتاپتان ۇيرەنىپ جۇرگەندەرىڭدى ادامدارمەن سويلەسۋدە پايدالانۋ كەرەك. قىتاي كىتاپتارىنىڭ وزىندە قانشاما قاتەلىك بار. ونى جازعان قىتايلىقتار بولسا دا، ورىس نە قازاق تىلىنە اۋدارعاندار قاتەلىكتەر جىبەرگەن. قىتاي تىلىندە ىرعاقپەن سويلەۋ كەرەك. سول ٴۇشىن ناعىز قىتاي ازاماتىمەن تىكەلەي بايلانىسۋ ارتىق ەتپەيدى. ٴبىزدىڭ ەل ازاماتتارى قانداي ٴتىل بولماسىن كەز كەلگەن ٴتىلدى وپ-وڭاي ۇيرەنىپ كەتەدى. ٴوز زامانداستارىمنىڭ ىنتاسىنا ريزامىن، ٴبىزدىڭ الىپبيمەن وزگە ٴتىلدىڭ بار ٴارىبىن انىق ايتا الامىز»، — دەيدى اينۇر.

ال كەلەسى كەيىپكەرىمىز — ساعيدوللا ساكەنوۆ. ساعيدوللا بولاشاقتا زاڭ سالاسىندا قىزمەتكە كىرىسەدى. ٴوزىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا نەمىس ٴتىلىن ۇيرەنىپ ٴجۇر. «كونراد ادەناۋەر» قورىنىڭ ستيپەندياسىن جەڭىپ الدىم. سول ەڭ العاشقى كەزدەسۋدە كىمنىڭ نە ايتقانىن تۇسىنبەدىم. ٴوزىم ۇيالىپ، قىسىلعاندىقتان ەڭ قۇرىعاندا قاراپايىم سوزدەرىن تۇسىنسەم دەپ نەمىس ٴتىلىن ۇيرەنۋگە كىرىستىم. ەندى ماگيستراتۋراعا گەرمانيا ەلىنە تاپسىرعىم كەلەدى»، — دەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا، نەمىس ٴتىلىنىڭ گرامماتيكاسى وتە قيىن. سوندىقتان ۇدايى جاتتاپ، كۇن سايىن قايتالاۋ كەرەك.

ماقساتىنا جەتكەن جاندار ٴارقايسىمىزدىڭ اينامالامىزدا بار. ال ماقساتقا جەتۋ جولىندا قانداي قاتەلىكتەر جىبەرمەۋ كەرەك؟ الماتى وبلىسىنداعى قازاق-تۇرىك ليسەيىنىڭ تۇلەگى، اعىلشىن ٴتىلىنىڭ ٴمۇعالىمى دارمەن قاپىس تالاپكەرلەرگە كەڭەسىن ايتتى. دارمەن استانا قالاسىنداعى «جاس ۇلان» مەكتەبىندە اعىلشىننان ساباق بەرگەن جانە مۇعالىمدەرگە اعىلشىن ٴتىلىن ۇيرەتۋ باعدارلاماسى بويىنشا ۇستازدىق ەتكەن.

قاتەلىكتەر:

*ماقسات قويۋ كەرەك

ارمانعا ادال ادامدار از. ياعني، ٴبىر نارسە ارمانداسا وعان تەز ارادا قول جەتكىزۋ كەرەك. شەت ٴتىلىن 10-15 جىل بويى ۇيرەنىپ جۇرەتىندەر بار. التى ايدا سايراپ شىعاتىندار دا بار. ماقسات ايقىن بولسا، كەز كەلگەن ٴتىلدى تەز ۇيرەنەسىڭ.

*سۇراماۋ، تالاپ ەتپەۋ، ۇيالۋ

نەگىزى، جاس تالاپكەرلەر قاتەلىسۋدەن قورقادى. ال بۇل تيىسىنشە - ۇلكەن قاتەلىك. ارنايى ٴتىل ورتالىقتارىنا كۋرسقا باراتىن تالاپكەرلەر مۇعالىمنەن تالاپ ەتپەيدى. توپ مۇشەلەرىنەن ۇيالىپ، قاتە بولسىن ٴوز ويىن جەتكىزبەيدى.

*شابلوندارمەن ٴتىل ۇيرەنۋ

5 جانە 6-سىنىپتا ايتقان ۇستازىنىڭ ٴسوزىن جاتتاپ الىپ، ٴومىر بويى سونى دۇرىس دەپ ويلايدى. ٴمۇعالىم دە قاتەلەسۋى مۇمكىن. مىسالى، «where are you from؟» دەگەن سۇراققا «i am from in kazakhstan» دەپ جاۋاپ بەرەدى. باسىندا تەك ٴبىر مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى سولاي ايتاتىن شىعار دەسەم، ورتالىقتاعى وسكەمەننەن، اقتاۋدان، شىمكەنتتەن كەلگەن وقۋشىلارىم دا سولاي ايتادى ەكەن. ەكى شىلاۋ قاتار جازىلعان وقۋلىقتار تارالعان شىعار مۇمكىن.

*امەريكاعا بارامىن، كۋرسقا بارامىن، اعىلشىنشا سويلەيمىن

ەگەر سەن ٴتىل ۇيرەنۋ ٴۇشىن ٴوزىڭدى العا سۇيرەپ، ٴوزىڭدى قيناماساڭ ٴبارى بەكەر. وتە تاجىريبەلى، بىلىكتى مامان ساباق بەرسە دە ٴبارى ٴوز قولىڭدا.

*ينديۆيدۋالدى وقۋ

توپپەن بىرگە وقۋدىڭ ارتىقشىلىقتارى كوپ. باسقا ادامنىڭ قاتەلىگىنە قاراپ، ساباق الاسىڭ.

*ٴسوزدى اۋدارۋ ارقىلى ەستە ساقتاما

ياعني ٴبىزدىڭ بالالار سوزدەردى اۋدارىپ قانا ەستە ساقتاعىسى كەلەدى. مىسالى، مىنا سايتتا اعىلشىن سوزدەرىنىڭ ماعىناسىن اعىلشىنشا تۇسىندىرەدى. ٴتىلدى وسىلاي مەڭگەرگەن تالاپكەر الدەقايدا جوعارى ناتيجەگە قول جەتكىزەدى.

grammar or vocabulary

50/50

وقۋشىعا سوزدەردى جەكە-جەكە جازىپ، سويلەم قۇرا دەسەڭ، قۇراپ شىعادى. بالا گرامماتيكانى بىلمەسە دە سويلەم قۇراپ شىعادى. سول سەكىلدى اينالادا اعىلشىندى جاقسى سويلەپ، ٴبىراق جازعان ەسسەسىندەگى قاتەدەن اياق الىپ جۇرە المايتىن كەزدەر بولادى. *كىتاپ وقۋ كەرەك. advance دەڭگەيىندە وقيمىن دەپ، ماكسيماليزمگە ۇمتىلىپ، pre-intermediate دەڭگەيىندە سويلەسە الماۋىڭ مۇمكىن. سول ٴۇشىن ٴوز دەڭگەيىڭە ساي كىتاپتى ٴتۇسىنىپ وقۋدىڭ ماڭىزى زور. مىسالى، stage 3 دەڭگەيىندەگى كىتاپتى ٴتۇسىنۋ ٴۇشىن 1 000 ٴسوز ٴبىلۋ كەرەك.

ليسەيدە وقىپ جۇرگەندە ۇستازىمىز قىزىق وقيعا ايتقان. اقتوبە ليسەيىندە ەكى وقۋشى 7-سىنىپتان باستاپ، اعىلشىن تىلىندە ٴسوز جاتتاۋدان جارىسقان ەكەن. مەكتەپ بىتىرگەن سوڭ ٴبىرى تۇركياعا، ٴبىرى امەريكاعا كەتكەن. امەريكاعا كەتكەن جىگىت وزىنە ساباق بەرەتىن امەريكالىق پروفەسسورلاردىڭ قاتەسىن تۇزەپ وتىرادى ەكەن. ٴتىپتى، ولاردىڭ ۇرەيىن تۋعىزعان. ۋنيۆەرسيتەتتە وقىپ جۇرگەنىمدە ٴبىر سوزدىك كىتاپتى تۇگەل جاتقا بىلەتىن قىز بولدى. ٴبىراق، ول بىلەتىن سوزدەرىن پايدالانىپ، ەركىن سويلەسە المايتىن. ول تەك بىرەۋگە سۇراعان ٴسوزىن اۋدارىپ بەرىپ وتىراتىن ٴتىرى اۋدارماشى عانا بولا الادى. ٴبىرىنشى ٴسوز جاتتاۋ، سوسىن گرامماتيكا دەگەن سياقتى پىكىرتالاستار كوپ. قورىتىندى: گرامماتيكا مەن سوزدىك قور قۇستىڭ ەكى قاناتىنداي. ٴبىرى سىنسا، ەكىنشىسىمەن ۇشا المايدى. دەمەك، اسپاندا قالىقتاپ سامعاۋ ٴۇشىن 50/50 بولۋ كەرەك.

«پارەتو زاڭى» نەمەسە 20/80 قاعيداسى...

80% ناتيجەگە 20% ەڭبەك ەتسەڭ جەتەسىڭ. ال جەتىستىكتىڭ 20% مولشەرى ٴۇشىن 80% تالپىنۋعا ٴتيىستىسىڭ. مىسالى، مەن ۇبت-دەن 120 بالل العىم كەلدى. ەكى اپتا دايىندالىپ، بارلىق ٴپاندى قايتالاپ، 60 بالل الامىن. ەگەر پارەتو زاڭى بولماسا تاعى ەكى اپتا دايىندىقپەن 120 بالل الۋىم كەرەك. ال مەن بىردەن ونداي ناتيجەگە جەتەم بە؟ دەمەك، مەن ٴبىر اي دايىندالسام، 80 بالعا جەتكىزەم. تاعى ٴبىر اي قوسساق 90 بالعا جەتەم. سولاي 100-گە جەتكەن شاعىمدا 105 بالعا جەتۋ ٴۇشىن ەكى اي دايىندالۋىم كەرەك. 0-60 ارالىعىندا بالعا جەتۋ ەكى اپتا ۋاقىتىمدى قاجەت ەتسە، 100-105 ەكى ايلىق دايىندىق، 105-110 بالل ٴۇش ايلىق قايتالاۋدى قاجەت ەتەدى. 110-نان 115-كە جەتۋ ٴۇشىن ٴبىر جىلداي دايىندالامىن. دەمەك، ماقساتىڭا جاقىنداعان سايىن قيىنداي تۇسەدى. سوعان ساي كۇش-قۋاتىڭدى ارناۋىڭ كەرەك. شەت ٴتىلىن مەڭگەرۋ دە ٴدال وسىنداي. كوزىڭ اشىلىپ، سوزدەردىڭ ٴبارىن بىلەسىڭ. ٴتىپتى، شەت ەلگە شىعىپ كەتسەڭ سايرايتىنداي كورىنەسىڭ. ودان كەيىن كۇردەلى گرامماتيكا كەلەدى. تالاپ كۇشەيىپ، سىناق قيىنداعان سايىن ٴتىل ۇيرەنگىسى كەلگەن تالاپكەردىڭ قۇلشىنىسى جويىلادى. قورىتىندى: ەگەر شەت ٴتىلىن ۇيرەنىپ باستاساڭىزدار، بەلگىلى ٴبىر مەجەنى باعىندىرعان سوڭ توقتاماۋ كەرەك. ياعني، مەندە پروگرەسس جوق دەپ بارىنە قولدى ٴبىر سىلتەمەگەن ٴجون. سەبەبى، پروگرەسس سىزگە كورىنبەيتىن، سىزگە سەزىلمەيتىن دەڭگەيدە تۇر.

«american corner» ورتالىعى تۋرالى بىلەسىز بە؟

امەريكا ەلشىلىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ەلىمىزدىڭ ٴار قالاسىنداعى كىتاپحانالاردان «american corner» ورتالىقتارى اشىلعان. بۇل ورتالىقتارعا كەز كەلگەن جاستاعى قازاقستاندىق كىرىپ، وزىنە كەرەكتى مالىمەتتەرىن الىپ، كىتاپ وقىپ اعىلشىن ٴتىلىن جەتىلدىرۋىنە بولادى. اعىلشىن ٴتىلىن اكادەميالىق دەڭگەيدە مەڭگەرسەم دەگەن ماقساتى بار تالاپكەرلەر باسىن قوسىپ، امەريكالىق ستيلدە ٴتىلدى مەڭگەرۋگە جاعداي جاسالعان. اقش مەملەكەتىنە flex، ugrad، summer work&travel، fulbright، muskie، humohrey، ivlp سىندى ارنايى باعدارلاما بويىنشا بارىپ قايتقان قازاق جاستارى ٴوز تاجىريبەلەرىن ٴبولىسىپ، تالقىلايدى. سونىمەن قاتار، استانا، الماتى، وسكەمەن قالالارىندا «ٴوزىڭ جاسا» (makerspace) لابوراتوريالارى بار. ٴوز جوباسىن باستاعىسى كەلەتىن جاسوسپىرىمدەرگە ارنايى جاعداي جاسالعان. ٴوز قالاڭىزداعى «american corner» ورتالىعىنا بارۋ ٴۇشىن تولىق مالىمەتتى وسى سايتتان الۋىڭىزعا بولادى.

ٴتىل ۇيرەتۋ ورتالىقتارىنا بارماي-اق قازاقستاندا اعىلشىن ٴتىلدى مامانداردىڭ سانىن ارتتىرىپ، الەمدىك باسەكەگە قابىلەتتى ماماندار دايىنداۋ ماقساتىندا اشىلعان «english practicum» ونلاين كۋرسىنا قاتىسا الاسىز. اعىلشىن ٴتىلىن قازاقشا ۇيرەنۋدىڭ پراكتيكالىق ٴتاسىلى قولعا الىنعان (70% - پراكتيكا، 30% - تەوريا). youtube، whatsapp، telegram ارقىلى كۇنىنە ٴبىر ساعات ۋاقىتىڭىزدى ٴبولىپ، اعىلشىنىڭىزدى دامىتۋعا بولادى. تولىق اقپاراتتى http://practicums.kz/ سايتىنان الاسىز.

اعىلشىن ٴتىلىن ۇيرەنۋگە ٴتيىمدى رەسۋرستار:

https://theenglishchannel.britishcouncil.org
http://www.bbc.co.uk/worldservice/learningenglish/
http://elt.oup.com
http://www.ldoceonline.com/
http://www.howjsay.com/
http://www.lyricstraining.com/
http://a4esl.org/
http://elllo.org
http://www.soundsofenglish.org
http://www.learn-english-today.com/wordgames.html
http://www.manythings.org
http://www.helping-you-learn-english.com/learn-english-with-music.html
http://www.listen-and-write.com/

ماقالادا ايتىلعان مالىمەتتەر سىزگە پايدالى بولادى دەگەن سەنىمدەمىز. ەڭ باستىسى، ٴتىل ۇيرەنۋدە جالقاۋلىق پەن ەنجارلىققا «قوش» دەڭىز.

ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي