BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 371.31 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 419.32 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.59
استانا:

اقىت ٴۇلىمجى ۇلىنىڭ كىتابى موڭعول تىلىندە جارىققا شىقتى

قازاقتىڭ تانىمال اقىنى، جازبا ادەبيەتتىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ٴبىرى اقىت قاجى ٴۇلىمجى ۇلىنىڭ كىتابى موڭعوليانىڭ استاناسى ۇلانباتىر قالاسىندا موڭعول تىلىندە جارىق كوردى، دەپ حابارلايدى baq.kz اقپارات اگەنتتىگى مونسامە سايتىنا سىلتەمە جاساپ.

اتالعان كىتاپتى قازاق تىلىنەن موڭعول تىلىنە تانىمال اقىن، موڭعوليانىڭ مادەنيەت قايراتكەرى، اۋدارماشى شىناي راحمەت ۇلى اۋدارعان. ٴتىل عىلىمدارىنىڭ دوكتورى گاگااگيين زولبايار رەداكتورلاعان بۇل باسىلىمعا قازاقستاندىق ٴبىر توپ عالىم ٴالعىسوز جازعان ەكەن. اتاپ ايتقاندا م.ابدۋلدين، ۋ.قاليجان، ن.بايتەنوۆا، س.نەگيموۆ، گ.وماروۆا ٴوز لەبىزدەرىن ٴبىلدىرىپتى. ال كىتاپتىڭ جارىق كورۋىنە تۇركيادا تۇراتىن اقىت قاجىنىڭ قىزى ٴماستۋرا مەن نەمەرەسى ۇشار قولداۋ كورسەتكەن.

اقىت قاجى ٴۇلىمجى ۇلى 1866 قحر، شىڭجاڭ ولكەسىندە دۇنيەگە كەلگەن. اتاقتى قازاق اقىنى، ٴدىني قايراتكەرى، حالىق اعارتۋشىسى. شىعىس تۇركىستانداعى التاي ايماعىنىڭ كوكتوعاي اۋدانىندا كەدەي وتباسىندا دۇنيەگە كەلدى. بالا كەزىنەن باستاپ اۋىل مولداسىنان، ودان كەيىن بۇقار مەدرەسەسىندە ٴدارىس الىپ اراب، پارسى تىلدەر، سونداي-اق شاريعات پەن ٴتاجۋيتتى ۇيرەنگەن. 1908 جىلى التاي، قوبدا ايماقتارى قاجىلار توبىنىڭ اۋدارماشى رەتىندە مەككەگە قاجىعا ساپار شەگىپ بارادى. 1910 جىلى ەلگە قايتىپ كەلگەن سوڭ، سارىتوعاي اۋىلىندا مەشىت سالدىرىپ، مەدىرەسە اشىپ ٴمۇعالىم بولادى. 1939 جىلى شەن ٴشيسايدىڭ ۇكىمەتىنە نارازى شىققان حالىق كوتەرىلىسىنە بەلسەنە قاتىسقانى ٴۇشىن تۇتقىنعا الىنىپ، مەشىتى تالقانداپىپ، كىتاپتارى ورتەلىپ، 1940 جىلى ٴۇرىمجى تۇرمەسىندە ازاپتاپ ولتىرىلگەن.

1891 — 1914 جىلدارى سانكت-پەتەربۋرگ، قازان باسپالارىنان اقىت قاجىنىڭ “جيھانشا”، “احيرەتبايان”، “سايپىلمۇلىك - جامال” داستاندارى، “ابيات عاقيديا”، “سەيىتباتتال عازى”، “يشان ماحمۇد” اتالاتىن كىتاپتارى بىرنەشە رەت جارىق كوردى. ونىڭ شىعارمالارى “ا. التايسكيي” دەگەن بۇركەنشىك اتپەن “ايقاپ” جۋرنالىنا دا جاريالانىپ تۇرعان.

اقىت ولەڭدى الۋان ىرعاقتا ناسيحات، نازيرا، عاقليا تۇرىندە جازعان. وي تولعاۋدا اباي مانەرىنە دەن قويادى. اباي ولەڭدەرىن ۇلگى ەتە وتىرىپ، “دالەيلۋل-عاقىليا” (“اقىل ٴتۇبى”) ولەڭدەر توپتاماسىن جازىپ شىققان. “ادامنىڭ جاسى”، “اسان اتا”، “شىڭجان قاريتاسى”، “كەرەي شەجىرەسى”، “ەر جانىبەك”، “التاي” دەپ اتالاتىن تۋىندىلارى ەل اراسىنا كەڭىنەن تارالعان. اقىن اقىت ٴۇلىمجى ۇلى قارىمساقوۆتان باستاپ 30-دان استام حالىق اقىندارىنىڭ شىعارمالارى جيناستىرىلىپ، زەرتتەلىپ، ەل يگىلىگىنە اينالدى.

بۇعان دەيىن دە اقىت ٴۇلىمجى ۇلىنىڭ كىتاپتارى كاكەي جاڭجىڭ ۇلىنىڭ، شىناي راحمەت ۇلىنىڭ جانە ح.حابيداشتىڭ اۋدارۋىندا موڭعول تىلىندە بىرنەشە رەت جارىق كورگەن بولاتىن.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي