BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 367.06 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 416.17 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.56
استانا:

باتىر بايان – بولمىسىما سىڭگەن وبراز («اقجول» گازەتى)

فوتو: ашық дереккөзден

جۇماحان ٴابدىقادىروۆ دەسە، كينوسۇيەر الەۋمەتتىڭ ويىنا ەڭ الدىمەن «باتىر بايان» ٴفيلمى ورالاتىنى انىق. وسى تۋىندى ارقىلى ەلىمىزگە باتىر بايان رەتىندە تانىلىپ، سولاي اتالىپ كەتكەن ونەر يەسىنىڭ شىن مانىندە تاعدىرى وڭاي بولا قويعان جوق. ايتسە دە تۇلعانىڭ وتكەن كۇنگە دەگەن وكىنىشىنەن گورى تاۋبەسى باسىم. تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى جىلدارىندا كورەرمەنگە جول تارتقان «باتىر بايانداعى» باستى ٴرولدى سومداعان اكتەردىڭ بۇگىنگى تىرشىلىگى، جاي-كۇيى قالاي؟ ٴومىر مەن ونەر جولىنداعى تاعىلىمدى ساتتەرى، ساحناعا دەگەن ساعىنىشى، ايتۋلى كينوتۋىندىنىڭ ٴتۇسىرىلىم بارىسىنداعى ەستە قالعان ەرەكشە ەستەلىكتەرى تۋرالى بىزبەن بولعان سۇحباتىندا جان-جاقتى اڭگىمەلەپ بەردى، دەپ جازادى «اقجول» جامبىل وبلىستىق گازەتى. وسى رەتتە، baq.kz اقپارات اگەنتتىگى اتالعان سىرلى سۇحباتپەن ٴبولىسۋدى ٴجون سانادى.

– جۇماحان اعا، ٴسىزدى ٴالى كۇنگە كورەرمەندەرىڭىز دە، بىلايعى جۇرتشىلىق تا جۇماحان ٴابدىقادىروۆ ەمەس، باتىر بايان دەپ بىلەدى. ٴتىپتى مەن دە وسى سۇحباتقا باتىرمەن وي ٴبولىسىپ، سىرلاسسام دەپ، ىشتەي دايىندالىپ كەلدىم. وسىنشالىقتى بولمىسىڭىزعا ٴسىڭىستى بولىپ كەتكەن بايان بەينەسى سىزگە قالاي بۇيىردى؟

– نەگىزى كەيدە اكتەرلەردىڭ وڭ جامباسىنا كەلىپ جاتاتىن رولدەر بولادى. ەگەر سول وبرازدى ٴساتتى سومداپ شىقساڭ، ول سەنىڭ ٴتولقۇجاتىڭا اينالىپ، مارتەبەڭنىڭ وسۋىنە، كەڭىنەن تانىلۋىڭا ىقپال ەتەدى. ارينە، ول وڭاي ەمەس، ۇلكەن ەڭبەكپەن كەلەتىن دۇنيە. ونىڭ ۇستىنە، كوپ شارۋا ۇجىمعا، رولدەردى بىرگە سومدايتىن قاسىڭداعى ارىپتەستەرىڭە دە بايلانىستى. مۇمكىن سونداي قاجەتتىلىكتەردىڭ ٴبارى ىمداسىپ-جىمداسىپ، ٴساتتى ۇيلەسكەندىكتەن شىعار، جۇرت مەنى سول كينوعا تۇسكەلى بەرى «باتىر بايان» اتاپ كەتكەنى. بولمىسىما ابدەن ٴسىڭىپ كەتكەن وبراز بولدى دەسەم، وتىرىك ەمەس. ايتپەسە، بۇدان بۇرىن دا ٴبىراز كينولاردا نەگىزگى كەيىپكەرلەردى سومداپ ٴجۇردىم عوي. سماعۇل ەلۋبايەۆتىڭ سوناۋ اشارشىلىق ناۋبەتى حاقىنداعى «اق بوز ٴۇي» رومانىنىڭ جەلىسى بويىنشا تۇسىرىلگەن رەجيسسەر دامير مانابايدىڭ «سۇراپىل سۇرجەكەي» فيلمىندە دە نەگىزگى كەيىپكەرلەردىڭ ٴبىرىن الىپ شىقتىم. ٴتۇسىرىلىم جۇمىستارى ماڭعىستاۋ وڭىرىندە وتكەن سول فيلمدە حالىق ٴارتىسى نۇرمۇحان جانتورينمەن بىرگە ەڭبەكتەندىم. سول سياقتى، ٴارتۇرلى كينولاردا تالانتىمدى ۇشتاۋعا، تانىلۋعا تىرىسىپ باقتىم. كەيىننەن، توقسان ٴۇشىنشى جىلى، الماتىعا شاقىرتۋ الدىم. بارسام، «باتىر بايان» كينوسىنا ىرىكتەۋ ٴجۇرىپ جاتىر ەكەن. ول كەزدە كينوبايقاۋ دەيتىن. الدىڭعى ەڭبەكتەرىممەن تانىس شىعارماشىلىق توپ جەتەكشىلەرى مەنى باتىر بايان بەينەسىنە بەكىتىپ قويىپتى. رەجيسسەر يسلامبەك تاۋەكەلوۆپەن دە سول جەردە تانىستىم. كينوداعى ٴىنىم نويان مەن قالماق قىزىنىڭ رولىنە لايىقتى ونەر يەلەرى تاڭدالعان سوڭ، كوپ ۇزاماي كوكشەتاۋ وڭىرىندەگى بۋراباي باۋرايىندا ٴتۇسىرىلىم باستالىپ، بار-جوعى ٴۇش ايدا كينو كورەرمەنگە جول تارتتى.

– ٴتۇسىرىلىم الدىندا ەلباسى نۇرسۇلتان ٴابىش ۇلىنىڭ ٴوزى كەلىپ، شىعارماشىلىق ۇجىمعا ساتتىلىك تىلەگەن دەيدى…

– راس. كينوستۋديا دا ەندى-ەندى ەڭسەسىن تىكتەپ جاتقان ۋاقىت قوي. اسىرەسە ۇلتىمىزدىڭ نىشانى سانالاتىن قۇندى دۇنيەلەرىمىزگە، وتكەنىمىزگە ٴۇڭىلىپ، تاريحقا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ جاتقان كەز بولاتىن. بۇل رەتتە كينونىڭ، كينوستۋديانىڭ اتقارار ٴرولى زور ەدى. سول تۇستا عوي، «سۇراپىل سۇرجەكەي»، «وتىراردىڭ كۇيرەۋى»، «باتىر بايان» سەكىلدى تۋىندىلاردىڭ جارىققا شىعىپ جاتقانى. بۇل ٴىستىڭ ٴبارى، بىرىنشىدەن، وتكەننىڭ ونەگەسىن جاڭعىرتۋ بولسا، ەكىنشىدەن، ۇلتتىق رۋحتى كوتەرىپ، نامىسىمىزدى قايراۋعا باعىتتالعان-دى. وسىنى جۇرەگىمەن سەزىنگەن ەلباسىمىز كينوستۋديانىڭ تىنىسى تارىلماۋىنا كوپ قولداۋ كورسەتتى. «باتىر باياننىڭ» العاشقى ٴتۇسىرىلىمى باستالار ساتتە دە ٴتۇسىرىلىم الاڭىنا كەلىپ، اكتەرلەرگە، رەجيسسەرلەرگە سەنىم ٴبىلدىرىپ، ساتتىلىك تىلەدى.

– اعا، بۇل كينوعا تۇسپەي تۇرىپ، سسەنارييگە ارقاۋ بولعان ماعجان جۇمابايەۆتىڭ «باتىر بايان» پوەماسىن وقىپ پا ەدىڭىز؟

– جوق، مەن وتىرىك ايتا المايتىن اداممىن. بۇل بۇرىن مەن وقىعان پوەما ەمەس-تۇعىن. ٴتىپتى ماعجان جۇمابايەۆتىڭ كىم ەكەنىن دە ٴالسىن-السىن عانا بىلەتىنمىن. ونىڭ سەبەبى دە بار. ٴبىزدىڭ شاعىمىزدا الاش ارىستارىنىڭ شىعارمالارى تۇگىلى، اتتارى دا اتالمايتىن. اتالعاننىڭ وزىندە، حالىق جاۋى رەتىندە ەمىس-ەمىس ەسىمدەرى ەستىلەتىن. سودان شىعار، ولار تۋرالى نە مەكتەپ باعدارلاماسىندا، نە ينستيتۋت قابىرعاسىندا دەرەكتەر كەزدەسپەيتىن. تەك بابالار ارمانى بولعان تاۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەننەن كەيىن عانا ٴبىرتۋار اسىلدارىمىزدىڭ تاريحي بولمىس-بەينەلەرىمەن قاۋىشا باستادىق.

– نەگىزى، ٴسىزدىڭ كينونىڭ ٴتۇسىرىلىم الاڭىنان بۇرىن، تەاتر ساحناسىندا شىڭدالعانىڭىزدى بىلەمىز.

– البەتتە، تەاترعا سوناۋ 1976 جىلى كەلىپ، ساحنانىڭ قىر-سىرىنا ٴبىر كىسىدەي قانىقتىم. الماتىداعى قۇرمانعازى اتىنداعى مەملەكەتتىك كونسەرۆاتوريادا تەاتر فاكۋلتەتىنىڭ اكتەر ٴبولىمى بويىنشا وقۋىمدى اياقتاعانمىن. وندا قازاقتىڭ بىلىكتى پەداگوگى، حالىق ٴارتىسى، بەلگىلى كاسىبي رەجيسسەر اسقار توقپانوۆتىڭ بولىمىندە وقىپ، سول كىسىنىڭ شاكىرتى اتانۋ باقىتىنا يە بولدىم. توقپانوۆتىڭ «تاياعى» تالايدى تاۋبەسىنە ٴتۇسىردى. العاشىندا ٴبىر گرۋپپادا 28 ستۋدەنت بولساق، كەيىن 13-اق قالدىق. بىتىرگەن جىلى جولدامامەن جامبىل وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنا كەلدىم.

– تەاتر – ٴتىرى ورگانيزم. دەگەنمەن كەيبىرەۋلەر كينو ەكەۋىن ەگىز دەپ جاتادى. كەلىسەسىز بە؟

– ەكەۋىن ٴبىر ونەردىڭ ارناسىنان دەپ ەسكەرمەسەك، ەگىز ۇعىم دەپ كەسىپ ايتۋعا بولمايدى. قيىسپايتىن تۇستارى بارشىلىق. تەاتردا ٴبىر ٴرولدى اياعىنا دەيىن ٴبىر تەمپپەن، ٴبىر سەزىممەن ويناپ شىعاسىڭ. ٴبىراق سول قويىلىمدى ەكىنشى مارتە ساحنالاعاندا الدىڭعى قاتەلىكتەرىڭدى تۇزەۋگە مۇمكىندىك بار. كەيبىرەۋلەر ٴتىپتى تۇرلەندىرىپ، وزگەشەلەندىرىپ ويناۋعا تىرىسىپ جاتادى. ال كامەرانىڭ الدىندا ٴبارىبىر ٴوزىڭدى باسقاشا سەزىنەسىڭ. تەاترداعىداي ٴار ويناعان سايىن وبرازدى كورەرمەنگە ٴارتۇرلى ەكپىنمەن جەتكىزۋگە مۇمكىندىك جوق. ٴبىر ەپيزودىڭ پلەنكادا سول كۇيى ساقتالادى. ونى وزگەرتە المايسىڭ. ەرتەڭگىسىن ەفيردەن كورىپ وتىرىپ، «اتتەگەن-اي» دەيتىن تۇستاردى بايقاعانمەن، «قولىمدى مەزگىلىنەن كەش سەرمەدىمنىڭ» كەرى بولادى.

– دەسەك تە كينودا دۋبلدەن-دۋبلگە ٴوتىپ، ەڭ ٴساتتى كادرعا دەيىن ويناۋعا بولادى عوي. ال تەاتردا كورەرمەندەرمەن بەتپە-بەت كەلىپ، جانىڭدى سالىپ وينايسىڭ.

– تەاتر – وتە كوپ ەڭبەكتى، ماڭداي تەردى قاجەت ەتەتىن الەم. دەمەك ول دايىندىقتىڭ قالاي، قانشالىقتى بولعانىنا بايلانىستى. نەگىزى، ەكەۋىنە دە ۇلكەن توزىمدىلىك پەن شەبەرلىك كەرەك. الايدا كينو سالاسىندا تەز تانىمال بولۋعا مۇمكىندىك مول.

– ٴوزىڭىز بىلەسىز، كينوعا تۇسسەڭ، كينوپلەنكادا ساقتالىپ قالادى. ونى قانشا ۋاقىتتان كەيىن دە ەسكە الىپ، كورىپ وتىرا الاسىز. بۇگىنگىدەي تەحنيكا دامىعان زاماندا تەاترداعى قويىلىمداردى دا وسىلاي ەتۋگە بولا ما؟ شەتەل تەلەارنالارىنان وزدەرىنىڭ سپەكتاكلدەرىن بەرىپ جاتاتىنىن كورگەنبىز.

– ارينە بولادى. ماسەلەن، ەۋروپا ەلدەرىندە پلاستيكاعا قۇرىلعان قويىلىمداردى، مونوسپەكتاكلدەردى كامەراعا ارنايى ىڭعايلاپ، تەلەكورەرمەندەرگە رەتىمەن ۇسىنىپ وتىرادى. قاتەلەسپەسەم، بىزدە دە كەيىنگى كەزدەرى بۇل يگى ٴىس قولعا الىنا باستادى. ول ورىندى نارسە دەپ ويلايمىن. ايتپەسە، قانشاما سپەكتاكلدەردە وينادىق، ەسكى سۋرەتتەر بولماسا، ەستەلىك جوق. ٴبىراق تەاترلىق قويىلىمداردى پلەنكالاۋ وسى ەكەن دەپ، توي-تومالاقتى ٴتۇسىرىپ جۇرگەن وپەراتورلارعا تاپسىرا سالۋعا بولمايدى. شىنى كەرەك، ونداي وپەراتورلاردىڭ جارىقتى ٴقايتىپ، قالاي بەرۋ كەرەكتىگىن ٴبىلۋ تۇگىلى، تەاتردان، سپەكتاكلدەن حابارى دا تاياز بولىپ كەلەدى. تەك كاسىبي ماماندارعا سەنىم ارتقان ابزال. ول ٴۇشىن مۇنى ٴار تەاتر وزدەرىنشە قولعا الىپ، كەزەكتى جاڭا قويىلىمدارىن ارنايى بەلگىلەنگەن ٴبىر كۇنى كورەرمەنسىز ويناپ، بەينەتاسپاعا جازىپ الىپ، مۇراعاتتارىنا ساقتاپ وتىرسا، قۇبا-قۇپ بولار ەدى.

– سوعىستان كەيىنگى جىلدارى ٴبىر سپەكتاكلدىڭ اسەرىنەن زالداعى جاۋىنگەر ساحناداعى اكتەردى اتىپ تاستاعان دەگەندى ەستىگەنبىز. وسىدان كەيىن «ساحنا – اششى شىندىقتى ٴتىلىپ ايتاتىن ورىن» دەگەن قاعيدامەن كەلىسۋگە بولاتىنداي. تەاترداعى قويىلىم ٴوز كورەرمەنىن ومىرگە ٴسۇيىندىرىپ نەمەسە ٴتۇڭىلدىرىپ جىبەرەردەي قۇدىرەتكە يە بولۋى كەرەك دەسەك، بۇگىنگى قازاق تەاترلارى سول ۇدەدەن شىعىپ ٴجۇر مە؟

– نەگىزى، قازاق تەاترلارىنىڭ قۇرىلعانىنا ٴبىر عاسىرداي عانا ۋاقىت بولسا دا، كوپ جەتىستىكتەرگە جەتىپ ۇلگەردى. وركەنيەتى دامىپ كەتكەن ەۋروپا ەلدەرىمەن سالىستىرعاندا، بىرەۋلەر ايتىپ جۇرگەندەي، قالىپ كەتكەن ەشتەڭەمىز جوق. ٴبىز كوبىنە ورىس مەكتەبىنەن ٴتالىم الىپ، سولاردىڭ جۇيەسىمەن جۇردىك قوي. دەسەك تە بۇگىنگى جاستار جاڭالىققا قۇمار، قازاق تەاترىنا جاڭا لەپ الىپ كەلۋگە ۇمتىلۋدا. ٴار ۇلتتىڭ ٴوز رۋحى، كوزقاراسى بولادى، قۇرىلعانىنا عاسىر تولماسا دا، قازاق تەاترلارى باسقالار جاساي المايتىن بولەك وبرازدار ارقىلى ٴوزىنىڭ بولمىسىن ايقىنداي ٴبىلدى. ٴبىز ۇنەمى تەاتر تۋرالى ايتقاندا، كەمشىلىكتەردى تىزبەكتەۋگە قۇمارمىز. جوق، ولاي ەمەس، تيىسىنشە، جەتىستىكتەر مەن جەمىستى جۇمىستاردى دا مارقايىپ ايتۋ كەرەك.
ٴبىز شەتەلدىك كلاسسيكالاردى ٴوز ويىمىزبەن جەتكىزۋدە دە شەبەرلىك تانىتىپ، تەاتر ونەرىندە ايتارىمىز بار ەكەنىن اڭعارتتىق. ٴبىر وكىنىشتىسى، ٴقازىر زاماناۋي تەاتر، ٴداستۇرلى تەاتر دەگەن ۇعىم پايدا بولىپ كەلە جاتىر. مەنىڭشە، بۇلاي بولە-جارا قاراعان دۇرىس ەمەس. «شوۋ» دەگەن ۇعىم سانامىزدى سانسىراتىپ ٴبىتتى. كەرەك دەسەڭىز، «ەسترادا ٴانشىسى»، «ٴداستۇرلى ٴانشى» دەگەن تەڭەۋلەر مەن ٴۇشىن قيسىنسىز. ٴانشى، ول قاشان دا ٴانشى بولىپ، سول اتقا دارىنىمەن دە، دارالىعىمەن دە لايىق بولۋى كەرەك. سوندا جاياۋ مۇسا، ٴبىرجان سالدى، ٴتىپتى بەرتىندەگى امىرەنى الساق، ولار ٴوز زامانىنىڭ قانداي ٴانشىسى بولدى ەكەن دەگەن وي كەلەدى. قۇداي تالانت بەرسە، ونى ولاي ورىنسىز جىلىكتەۋگە بولمايدى. كەمتالانت «جۇلدىزدار» جايىنداعى اڭگىمە باسقا.

– ەندى جەكە ومىرىڭىزگە قاراي ويىسساق. وسىدان شيرەك عاسىرداي ۋاقىت بۇرىن كولىك اپاتىنا ۇشىراپ، تاعدىر تاۋقىمەتىمەن بەتپە-بەت كەلگەندە، تىلەۋلەستىك بىلدىرگەندەر از بولعان جوق. ٴقازىر دەنساۋلىعىڭىز قالاي؟

– اللاعا شۇكىر، جاقسى سەكىلدىمىن. دەنساۋلىقتى راسىندا ايتىپ بولمايسىڭ. بىردە اۋىرىپ، بىردە ساۋ بوپ ٴومىر ٴوتىپ جاتىر. وزدەرىڭىز دە بىلەسىزدەر، جيىرما ٴتورت جىلداي بولدى، جۇمىس بابىمەن ساپاردا جۇرگەندە وقىستا بولعان كولىك اپاتىنان اۋىر حالگە ٴتۇسىپ قالعانمىن. تاعدىر تاۋقىمەتىنە نە شارا؟ تەاتردان كەتىپ، تارازدىڭ شەتىندەگى اۆتوتۇراقتاردىڭ بىرىندە قاراۋىل بولىپ ٴجۇردىم. ساحناعا دا ورالىپ كوردىم. ٴبىراق سىنعان سۇيەك يكەمگە كەلە قويمادى. دارىگەرلەرگە قارالىپ، ەمشىگە دە بارىپ كوردىم. بۇل تۋرالى كەزىندە رەسپۋبليكالىق بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا كوپ ماقالالار شىقتى. ٴۇش رەت وتاعا ٴتۇستىم. ەلىمىزدە جاسالعان ەكى وتادان ايتارلىقتاي وزگەرىس بولا قويمادى. جاعدايىمنان حاباردار بولعان ەلباسى پارمەن بەرىپ، تۇڭعىش پرەزيدەنت قورى قاجەتتى قاراجاتتى اۋداردى. سول ارقىلى گەرمانياداعى بىلىكتى دارىگەرلەردىڭ قولىمەن ٴۇشىنشى وتا ٴساتتى ٴوتتى. سودان بەرى جاعدايىم ٴبىر قالىپتى. اياقتان تۇرىپ كەتۋىم ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندە ەكەن. ازىرگە بالداقتىڭ كومەگىمەن قوزعالامىن. جاتتىعۋ رەتىندە ٴجيى قيمىلداۋدى ادەتكە اينالدىرعانمىن. ٴبىر جاعىنان، جاسقا دا بايلانىستى ما دەيمىن. جاس بولسام، سۇيەك تەز ٴبىتىپ كەتەر مە ەدى… ال ٴبىز الپىس بەسكە تايادىق قوي.

– الپىس بەس دەمەكشى، بيىل ٴسىز – الپىس بەس، جارىڭىز، وبلىستىق قازاق دراما تەاترىنىڭ ٴارتىسى گۇلشات قىپشاقوۆا الپىس جاسقا تولاتىنىنان حاباردارمىز. اتاپ ٴوتۋ ويدا بار ما؟

– ۋاقىت جۇيرىك قوي. وسىدان بەس جىل بۇرىن وبلىس باسشىسىنىڭ قولداۋىمەن الپىس جاسىمدى اتاپ وتكەنبىز. وزدەرىڭىزگە بەلگىلى، جۇبايىم گۇلشات تا ونەرسۇيەر كورەرمەندەرگە جاقسى تانىس، وبلىستىق تەاترعا ەڭبەگى سىڭگەن مامان. كوپشىلىك ونى ايشا ٴبيبى بەينەسىن ٴساتتى سومداعانى ٴۇشىن قۇرمەتتەپ، سولاي اتاپ كەتكەنى ونىڭ تالانتىنىڭ قاي دەڭگەيدە ەكەنىن بايقاتپاي ما؟ پەندەمىز عوي. مەرەيتويىمىزدى بىرىكتىرىپ، قۋانىشىمىزدى جورا-جولداستار ورتاسىندا ٴبولىسىپ، ونەرىمىزدى باعالايتىن جۇرتشىلىققا ەسەپ بەرسەك دەگەن نيەتىمىز بار. ەگەر قولداۋ بولىپ جاتسا، كۇز مەزگىلىنە ۋاقىتىن بەلگىلەپ وتىرمىز. دەنساۋلىعىم جاراپ تۇرسا، ويناعان سپەكتاكلدەرىم مەن كينولارىمدى جيناقتاپ، ٴۇزىندى كورسەتۋگە دە بولار ەدى. اتتەڭ، ساحنانى دا ساعىندىق…

– العان اسۋلارىڭىز بەن جەتىس­تىك­تەرىڭىز ٴبىر توبە. ال جوعالت­قانىڭىز، وكىنىشىڭىز بار ما؟

– ٴومىرى وكىنىشتەن قۇرالسا، وندا ول ادامنىڭ عۇمىرىندا وزگەگە عيبرات بولارلىقتاي ەشتەڭە جوق، زايا كەتكەنى. مەن ٴوزىمدى وندايلاردىڭ قاتارىنا قوسپايمىن. «اتتەگەن-اي» دەيتىن كەزدەرىم جوق ەمەس. قىرىقتىڭ قىرقاسىنان اسپاي جاتىپ وسىنداي حالگە تۇسكەنىم جانىما باتادى. قاراڭىزشى، شىڭدالىپ، كوزگە ٴتۇسىپ، كينولارعا شاقىرتۋ الىپ جاتقان ونەردەگى ورلەۋ شاعىمدا وسىلاي بولعانى، وكىنىشتى، ارينە. تالاي ارمانىم تۇنشىعىپ قالدى. ايتسە دە وسى كۇنىمە دەگەن شۇكىرشىلىك اۋزىمنان ٴبىر تۇسكەن ەمەس. بۇل دا ٴبىر سىناق بولار.

– اسەرلى اڭگىمەڭىزگە راحمەت!


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي