BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 367.06 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 416.17 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.56
استانا:

قيت ەتسە، «سوتقا بەرەمىن» دەيتىن جاعىمسىز ادەت ٴالى بار – جوعارعى سوت 

فوتو: Нұржас Жақсыбай

بۇل جونىندە جوعارعى سوتتا سوت تورەلىگىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ 2018 جىلدىڭ ٴبىرىنشى جارتىجىلدىعىنداعى جۇمىس قورىتىندىسى بويىنشا رەسپۋبليكا سۋديالارىنىڭ كەڭەيتىلگەن جيىن بارىسىندا قر جوعارعى سوتىنىڭ ٴتوراعاسى جاقىپ اسانوۆ مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى baq.kz ٴتىلشىسى.

«مەن قاڭتار ايىندا ناقتى فاكتىلەر مەن اتى-جوندەردى اتايمىن دەپ ۋادە ەتكەن بولاتىنمىن. جوعارعى سوت بۇل ىستەردىڭ كۇشىن جويدى. سوندىقتان، فاكتىلەردى اشىپ ايتۋعا جانە سۋديالاردىڭ فاميليالارىن اتاۋعا تولىق قۇقىعىم بار. رەگلامەنت بارلىق مىسالدى اتاپ وتۋگە مۇمكىندىك بەرمەيدى. الايدا، قاتەلىگى بەتكە كورىنىپ تۇرعان جاعدايلاردى اتاپ وتپەكپىن. مىنە، وزدەرىڭىز تىڭاڭىزدار. الماتىدا كومپانيا 600 ملن تەڭگەگە مۇناي ساتادى. جەتكىزۋ ۋاقىتى 9 اي. الايدا، ساتىپ الۋشى وسى ۋاقىتتى كۇتپەستەن، سوتقا جۇگىنىپ، 600 ملن تەڭگەنى قايتارۋدى جانە شىعىنداردى وتەۋدى تالاپ ەتەدى. بۇل جەردە شىعىن قايدان شىعىپ وتىر؟ ال جاعدايدىڭ بار ٴمانى وسىندا بولىپ وتىر. سەبەبى، ساراپشى تابىلىپ، 6 ملن تەڭگە كولەمىندە شىعىنداردى ەسەپتەپ بەرگەن. ال الماتى سوتى بۇل تالاپپەن كەلىسىپ، ساتىپ الۋشىنىڭ ارىزىن قاناعاتتاندىرادى. وسى سياقتى مىسالدار وتە كوپ. سونىڭ تاعى ٴبىرى – اقمولا وبلىسىندا. ٴبىر فيرمانىڭ ەكىنشى فيرمانىڭ الدىندا 10 ملن تەڭگە قارىزى بار. سوت ونى بانكروت دەپ مويىندايدى. الايدا، الگى فيرمانىڭ ميلليارداتاعان تەڭگە تۇراتىن اكتيۆتەرى بار. بۇل ارەكەتتىڭ ٴمانى نەدە؟ ايلالى تۇردە فيرمانى بانكروت دەپ تاۋىپ، ونىڭ اكتيۆتەرىن – پايدالى قازبا ورىندارىن وزىنە الۋ. وسىلايشا، سوتتاردى باسقانىڭ بيزنەسىن تارتىپ الۋ ٴۇشىن پايدالانىپ وتىر»، - دەيدى جاقىپ اسانوۆ.

سونىمەن قاتار، ول جامبىل اۋداندىق سوتىنىڭ سۋدياسى ۇستەلبايەۆتىڭ مال باعۋشى ەركەبايەۆ دەگەن ازاماتقا باسقانىڭ مالىن باعۋعا ٴومىر بويىنا تىيىم سالۋ جونىندە شىعارعان ۇكىمىن سىنعا الدى.

«ماڭعىستاۋ وبلىسىندا مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق قىلمىستىق سوت گەروين ساتقانى جانە ەسىرتكى زاتتارىن زاڭسىز ساقتاعانى ٴۇشىن ٴبىر ازاماتتى 10 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرعان. اپەللياسيا ۇكىمدى كۇشىندە قالدىردى. قورعاۋشىنىڭ ارىزدانۋى بويىنشا ٴبىز ٴىستى زەرتتەدىك تە، كوزگە ۇرىپ تۇرعان ايقىن زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى انىقتادىق. ەڭ قىزىعى، ٴبىرىنشى رەت ٴتىنتۋ جۇرگىزگەندە سومكەدە ەشتەڭە جوق بولىپ شىققان جانە سومكەدە ەش اقاۋ بولماعان. ٴبىرشاما ۋاقىتتان كەيىن ونى پوليسيا بولىمىنە الىپ كەلىپ، سومكەنى اشقان كەزدە، سومكەگە زاقىم كەلتىرىلگەن جانە ونىڭ ىشىنەن، نەگە ەكەنى بەلگىسىز، ەسىرتكى تاپقان. وسى ادامدى 10 جىلعا تۇرمەگە جاپقان. ٴبىز ونى اقتاپ شىققانشا ول 2 جىل بويى تۇرمەدە وتىرىپ شىقتى. تاعى ٴبىر مىسال، قىزىلوردادا بولعان. اتالعان وبلىستا ەكى جاس اجىراسىپ، ەكى جاق قۇدالاردىڭ اراسىندا ارازدىق پايدا بولعان. سوندا قۇدالاردىڭ ٴبىر جاعى مىقتى بولسا كەرەك، ول كەشەگى قۇداسىنا «مەن سەنى قۇرتامىن» دەيدى. ٴسويتىپ، بارىن، بارلىق تانىستارىن سالىپ، ورگانداردى تارتىپ، بۇرىنعى قۇداعيىن 5 جىلعا سوتتاتادى. قالالىق سوت تا، وبلىستىق سوت تا بۇل ىسكە كوز جۇمىپ قاراعان. ٴبىز جاقىندا وسى ٴىستى جوعارعى سوتتا قاراپ، ول كىسىنى اقتادىق. الايدا، سول ٴىستى جۇرگىزگەن تەرگەۋشىنىڭ ٴوزى سوتتالىپ كەتتى. سەبەبى، جالعان جاۋاپ-ارىزدار جازعان. ودان كىم ۇتتى؟ جاستار اجىراستى. قۇدالار ٴبىر-بىرىن كورمەستەي بولدى. سوتقا بەرگەن جاق، ابىرويدان ايىرىلىپ، ۇياتقا قالدى. قيت ەتسە، «سوتقا بەرەمىن، قۇرتامىن، جويامىن» دەيتىن جاعىمسىز ادەت ٴالى دە بار. ول قارا باسىن ويلاعان، مادەنيەتى تومەن ادامدارعا ٴتان قىلىق، ناعىز جونسىزدىك، كورگەنسىزدىك. بۇدان جاستارعا قانداي ۇلگى، قانداي ونەگە؟»، - دەدى جوعارعى سوت ٴتوراعاسى.

ەسكە سالا كەتسەك، كەڭەيتىلگەن جيىن بارىسىندا جاقىپ اسانوۆ جوعارعى سوتتىڭ باس پروكۋراتۋرانىڭ ايتقانىنا قۇلاق اسپايتىنىن، سونىڭ سالدارىنان، نارازىلىقتار جولدانىپ وتىرعانىن ايتقان بولاتىن. سونىمەن قاتار، ٴانومالدى جۇكتەمە سوت جۇيەسىندەگى ەڭ ۇلكەن پروبلەماعا اينالىپ وتىرعانى جونىندە پىكىر ٴبىلدىردى.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي