BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 369.01 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 416.39 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.53
استانا:

ٴبىزدىڭ ينتەرنەت داعدىلارىمىز جابايى تابيعاتقا قالاي اسەر ەتەدى؟

كۇندەلىكتى كەشكە قاراي «بۇگىن كۇن ۇزاق بولدى، سول سەبەپتى ەندى ەركىن دەمالىپ، ينتەرنەتتەن ادەمى كورىنىستەردى تاماشالاۋعا بولادى»، دەپ ويلايتىن ادامدار سانى بارشىلىق. اسىرەسە بۇل جانۋارلاردى سۇيەتىن ادامدار ٴۇشىن قالىپتى جاعداي، ٴتىپتى، كۇندەلىكتى ادەتكە اينالعان. ٴبىراق ٴبىزدىڭ بۇل ارەكەتىمىز جابايى تابيعاتقا كەرى اسەرىن تيگىزۋى مۇمكىن بە؟ وسى جانە وزگە دە ماسەلەلەر جونىندە baq.kz اقپارات اگەنتتىگى ۆۆس earth باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ جازادى.

بۇگىنگى تاڭدا ينتەرنەتتە قىزىل پاندالار وتە تانىمالدىلىققا يە. ٴتىپتى ولاردىڭ لاقاپ اتتارى firefox ينتەرنەت براۋزەرىمەن اتتاس ەكەنى دە بەلگىلى. كەز كەلگەن ادام ينتەرنەتتەن بۇل جانۋارلاردىڭ ادەمى سۋرەتتەرى مەن ۆيدەولارىن جىلدام تاۋىپ، تاماشالاي الادى. بۇل ۆيدەولار مەن فوتولار قىزىل پاندالار ٴومىر سۇرەتىن قىتاي مەن نەپال تاۋلارىنداعى جابايى تابيعاتتا تۇسىرىلگەن. سوڭعى ٴۇش بۋىندا ولاردىڭ سانى ەلۋ پايىزعا ازايعاندىقتان، بۇگىنگى تاڭدا بۇل پاندالار حالىقارالىق تابيعاتتى قورعاۋ كەڭەسىنىڭ شەشىمىمەن جوعالىپ كەتۋ ٴقاۋپى بار جانۋارلار تىزىمىنە ەنگىزىلگەن. مامانداردىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى تاڭدا ولاردىڭ جابايى تابيعاتتاعى سانى 2500-دەن دە از.

جوعالىپ بارا جاتقان بۇل جانۋارلاردى قورعاۋ ماقساتىندا قۇرىلعان red panda قايىرىمدىلىق ۇيىمى پاندالاردىڭ بۇگىنگى اۋىر جاعدايى تۋرالى كوپتەپ اقپاراتتاندىرىپ، ولاردى ساقتاپ قالۋدىڭ نەگىزگى باعدارلامالارىن قارجىلاندىرۋ، ناسيحات جۇمىستارىن جۇرگىزۋ سەكىلدى مىندەتتەردى قولعا العان. 2010 جىلدان بەرى ولار جىل سايىن قىزىل پاندالاردىڭ حالىقارالىق كۇنىن ۇيىمداستىرىپ، بۇل جانۋارلار youtube ارنالارىنىڭ وبەكتىسى ەمەس ەكەنىن تۇسىندىرۋگە تىرىسادى. وكىنىشكە قاراي، ولاردىڭ جانۋارلاردى قورعاۋ ٴۇشىن ىستەگەن ارەكەتتەرىنە قاراماستان 2018 جىلدىڭ قاڭتار ايىندا لاوستا كوپتەگەن قىزىل پاندالار كونترابانديتتەردىڭ قولىنان تابىلعان ەدى. ولار بۇل پاندالاردى قارا نارىقتا ٴۇي جانۋارلارى رەتىندە ساتۋعا تىرىسقان. بۇل ينتەرنەتتەگى كوپتەگەن ادەمى ۆيدەولاردىڭ اسەرىنەن بولدى ما، الدە سۇرانىستىڭ ارتۋىنان بولدى ما، ونى ناقتى ايتۋ ٴارى دالەلدەۋ قيىن. دەگەنمەن، پاندالار تۋرالى قاتە ناسيحات ولارعا دەگەن كوزقاراستىڭ وزگەرۋىنە الىپ كەلەتىنى انىق.

ٴسوز اراسىندا sonia loris جاعدايىن ەسىڭىزگە الىپ كورىڭىزشى. سيفرلى عاسىردا وڭتۇستىك شىعىس ازيا تۇرعىنىنىڭ يەسى ونى قىتىقتاعاندا قولىن كوككە كوتەرىپ تۇرعان ۆيدەوسى ينتەرنەتتە ۆيرۋستى ۆيدەو رەتىندە كەڭ تاراپ كەتكەن ەدى. وكىنىشكە قاراي، جانۋارلار ارەكەتىن زەرتتەيتىن ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ٴبىز سونيا اتتى لوري قىتىقتى ۇناتىپ تۇر دەپ ويلاعانىمىزبەن، نەگىزىنەن ونىڭ ارەكەتى بۇل جانۋاردىڭ كوڭىل-كۇيى جوق ەكەنىن كورسەتەدى.

«رەسەيدەگى پاتەردە تۇرىپ جاتقان سونيا ارتىق سالماق كەسىرىنەن ٴوزىنىڭ يەسىنە وسىلايشا قورعانىس ارەكەتىن كورسەتكەن»، دەيدى ماماندار.

2013 جىلى اننا نەكاريس اتتى پروفەسسور مەن ونىڭ ارىپتەستەرى ينتەرنەت-تۇتىنۋشىلاردىڭ بۇل ۆيدەونى قالاي قابىلداعانى تۋرالى زەرتتەۋ جۇرگىزەدى. ۆيدەولار جاريالانعان العاشقى ايلاردا ينتەرنەتتەگى پىكىر بىلدىرۋشىلەردىڭ تورتتەن ٴبىرى حالىقارالىق تابيعاتتى قورعاۋ كەڭەسى لوريلەردى قورعاۋعا العانىنا قاراماستان بۇل جانۋاردى ۇيدە ۇستاعىسى كەلەتىن نيەتتەرى بار ەكەنىن ايتقان.

پروفەسسور نەكاريس زەرتتەۋ قورىتىندىسى بويىنشا بۇل كورسەتكىشكە الاڭداۋشىلىق بىلدىرەتىنىن، بۇل جانۋاردىڭ بۇل ٴتۇرى ٴۇشىن ەشقانداي جاقسىلىق اكەلمەيتىنىن ايتتى. سونىمەن قاتار ول كەيبىر وبلىستاردا بۇل جانۋارلاردىڭ ساۋداسى توقتاپ قالعانى تۋرالى كورسەتكىشكە قۋانۋعا بولمايتىنىنا، سەبەبى ول جەرلەردە لوريلەر قىرىلىپ قالعان سوڭ عانا ساۋدالانباي جاتقانىنا نازار اۋداردى.

«لوريلەر جابايى جانۋارلار اراسىندا ەڭ كوپ زاڭسىز ساۋدالانادى. سونىمەن قاتار ولار ٴۇي جانۋارلارى رەتىندە نەمەسە ٴداستۇرلى مەديسينادا قولدانىلۋ ٴۇشىن كوپ ساتىلادى»، دەيدى پروفەسسور.

جانۋارلاردىڭ ساتىلۋىنا مونيتورينگ جاسايتىن traffic جەلىسىنىڭ حابارلاۋىنشا، جابايى تابيعات ەلەمەنتتەرى بار جارناما قىتايدا 2012 − 2016 جىلدار ارالىعىندا ەلۋ پايىزعا قىسقارعانىمەن، بۇل جاقسى كورسەتكىشتىڭ دە الاڭداتارلىق جاعى بار. سەبەبى جابايى جانۋارلاردىڭ زاڭسىز ساۋداسى الەۋمەتتىك جەلىلەر مەن ونلاين قاۋىمداستىقتارداعى ەلەكتروندى كوممەرسياعا وتكەن. بۇل اسىرەسە ٴتۇرلى ۆيدەولار استىنداعى «ماعان دا بىرەۋى كەرەك ەدى» دەگەن سەكىلدى پىكىرلەردەن باستالادى.

دەگەنمەن، بۇل جاعداي وزگەرەدى دەگەن ٴۇمىت تە جوق ەمەس. 2018 جىلى الەمدەگى ەڭ ٴىرى 20 تەحنولوگيالىق كومپانيا wwf تابيعاتتى قورعاۋ ۇيىمىمەن بىرىگىپ جانۋارلاردى قورعاۋ جانە ولاردىڭ زاڭسىز ساتىلىمىمەن بىرىگىپ كۇرەسەتىندەرىن مالىمدەدى. جابايى جانۋارلاردىڭ ساۋداسىمەن كۇرەسەتىن جاھاندىق كواليسيا 2020 جىلعا قاراي بۇگىنگى كورسەتكىشتى 80 پايىزعا قىسقارتۋعا نيەتتى ەكەندىگىن حابارلادى.

پروفەسسور نەكاريس الەۋمەتتىك جەلىلەردە اسىرەسە اباي بولۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتتى. جابايى تابيعاتتىڭ ەكسپلۋاتاسياسى تۋرالى اقپاراتتاندىرۋدى ارتتىرۋ ٴۇشىن instagram دا باستاما كوتەردى. سونىڭ نەگىزىندە #tigerselfie نەمەسە #slowloris سەكىلدى حەشتەگتەردى قولدانىپ سۋرەت نەمەسە ۆيدەو جاريالاعىسى كەلەتىن تۇتىنۋشىلار جابايى تابيعاتتى قورعاۋ تۋرالى ەسكەرتۋ الاتىن بولادى. 2018 جىلدىڭ ٴساۋىر ايىندا bbc earth instagram الەۋمەتتىك جەلىسىمەن بىرىگىپ بۇلاردىڭ قاتارىنا #orangutan جانە #pangolin حەشتەگتەرىن قوسۋ جۇمىسىن جۇرگىزدى.

«instagram جابايى تابيعاتتى قورعاۋ ماقساتىندا وسىنداي باستاما كوتەرگەن بولاتىن. تۇتىنۋشىلار سونىڭ نەگىزىندە اتالعان حەشتەگتەردى قولداناتىن بولسا ەسكەرتۋ الادى»، دەدى ول.

ينتەرنەتتەگى سۋرەتتەر مەن ۆيدەولاردىڭ اسەرى كوپ. سوندىقتان ٴوزىڭىز كورىپ وتىرعان كورىنىستى جان جاقتى سارالاپ، ويلانعان ماڭىزدى. ەگەر ولار كوڭىلىڭىزگە كۇدىك ۇيالاتسا، بىردەن پلاتفورماعا حابارلاسقان ٴجون. سونىمەن قاتار جابايى تابيعات ەلەمەنتتەرى بار سۋرەتتەر مەن ۆيدەولاردى كورگەندە ولاردى ساقتاپ قالۋ تۋرالى پىكىر ٴبىلدىرىپ، ونىڭ ماڭىزدىلىعىنا ٴمان بەرۋگە تىرىسقان ٴجون. سەبەبى كوپتەگەن قايىرىمدىلىق ۇيىمدارى جانۋارلار تۇرلەرىنىڭ جوعالىپ كەتۋىنە تەك جاھاندىق ونلاين اۋديتوريا مەن ونىڭ نازارىن اۋدارعاندا عانا ٴمان بەرە باستايدى. سوندا عانا ٴبىز ەكراننان كورىپ وتىرعان سۇيكىمدى جانۋارلارعا ولاردى تابيعي زوناسىندا ٴومىر سۇرۋىنە سەپتىگىن تيگىزە الامىز.

اعىلشىن تىلىنەن اۋدارعان التىناي قۋانىشبەك


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي