USD 334.31 EUR 355.17 RUB 5.31
استانا:

بالانى نادان ەتۋ – ەڭ ۇلكەن كۇنا

مەكتەپ – قاسيەتتى ورىن. بۇگىنگى تاڭدا مەكتەپتىڭ كيىم فورماسى حيدجابقا سايكەس كەلمەيدى دەپ بالانى اللانىڭ ەڭ ماڭىزدى پارىز ەتكەن ىلىمىنەن ايىرۋعا بولمايدى. بالانى مەكتەپكە جىبەرمەي، «جاھيل» ەتۋ، ياعني، قاراڭعى، نادان ەتۋ – ەڭ ۇلكەن كۇنا.

"...ايتقان ادامنىڭ ٴوزى كاپىر بولادى"

مۇسىلمان ايەلدەردىڭ ورامال تاعۋى قۇراندا بۇيىرىلعاندىقتان، ول، ارينە، پارىز امال بولىپ ەسەپتەلەدى. پارىزدى مويىنداماۋ – كۇپىرلىك، ول دىننەن شىعۋعا الىپ بارادى. ال ورامالدىڭ پارىز ەكەنىن مويىنداسا، ٴبىراق بەلگىلى ٴبىر سەبەپتەرمەن تاعا الماسا، ول ايەل نەمەسە قىز بالا بولسىن، مۇسىلماندىقتان شىققان بولىپ سانالمايدى. ياعني، جۇرەگىندە يمانى بار بولسا، ورامال تاقپاعان ايەلدى «مۇسىلمان ەمەس، كاپىر» دەپ ەشكىم ايتا المايدى. كەرىسىنشە، بۇل جاعدايدا مۇحاممەد پايعامباردىڭ: «كىمدە-كىم باۋىرىنا: «ەي، كاپىر!» – دەسە، ەگەر ول ادام شىنىمەن كاپىر بولماسا، وندا ايتقان ادامنىڭ ٴوزى كاپىر بولادى» دەگەن قاتاڭ ەسكەرتۋىن ەستە ۇستاۋ ورىندى. يسلام شاريعاتى بويىنشا يمان كەلتىرگەن مۇسىلمان ادامدى «كاپىر» دەپ ايىپتاۋعا بولمايدى.

ٴبىلىم الۋ ۇلعا دا، قىزعا دا پارىز ەتىلگەن

يسلام دىنىندە ادامدار جىنىسىنا قاراماستان جاراتىلىسىنان تەڭ بولعاندىقتان ايەل مەن ەر ادامدارعا ٴبىلىم الۋ بىردەي پارىز ەتىلگەن. بۇگىنگى جاھاندانعان دۇنيەدە، زايىرلى ٴبىلىم ساپاسى تۇرعىسىنان ەلىمىز باسقالارمەن تەرەزەسى تەڭ بولۋ ماقساتىن ۇستانادى. سوندىقتان ورتا مەكتەپتە وقيتىن كەز كەلگەن وقۋشىنى ٴدىن اتريبۋتتارىن جەلەۋ ەتىپ، مەملەكەتتىك مەكەمەدە وقشاۋلانۋىنا، دارالانۋىنا، ەرەكشەلەنۋىنە جول بەرىلمەيدى. مەكتەپ جاسىنا جەتكەن بارلىق بالالار مەكتەپتەن ٴبىلىم الۋى شارت دەيتىن بولساق، مەكتەپ كيىمىنە قاتىستى جاڭادان بەكىتىلگەن تالاپتاردان ەشكىم اتتاپ كەتە المايدى.

"ارتىق قىلامىز دەپ، تىرتىق قىلمايىق..."

ەگەر مەملەكەت بەلگىلى ٴبىر ٴدىننىڭ مۇددەسىنە باسىمدىق بەرەر بولسا، مۇنداي جاعداي باسقا كونفەسسيالاردى ۇستانۋشىلارعا ادىلەتسىزدىك بولار ەدى. ال ەكىنشى جاعدايدا، ياعني، بارلىق كونفەسسيا وكىلدەرىنە ٴبىلىم بەرۋ مەكەمەلەرىندە كيىمگە قاتىستى تولىق تاڭداۋ بەرىلىپ، ەركىن فورما ۇسىنىلاتىن جاعدايدا ٴاربىر كونفەسسيا وكىلدەرى وزدەرىنىڭ وزىندىك ەرەكشەلىكتەرىن كورسەتۋگە تىرىسىپ، وقۋشىلار اراسىندا قايشىلىقتىقتى قارىم-قاتىناس ورىن العان بولار ەدى.

ٴامىر تەمىر دە حيدجاپقا جول بەرگەن جوق!

حيدجاب كييۋدىڭ ەلىمىزدەگى تاريحي جاعدايىنا كەلسەك، قازاقستان تاريحىندا يسلام ٴدىنى ٴۇش رەت مەملەكەتتىك ٴدىن رەتىندە بەكىتىلدى. ٴبىرىنشى رەت قاراحان مەملەكەتىندە (ٴح-حىىى عاسىرلاردىڭ با¬سى)، موعولستاندا (1347-1533 جج.) جانە التىن وردادا 1312 جىلدان سوڭ. يسلام وسى مەملەكەتتەردىڭ رەسمي ٴدىنى بولىپ باسقا دىندەردەن جوعارى تۇردى. سول كەزەڭدەردە يسلام ٴدىنى مەملەكەتتىك بولعانىمەن، ايەلدەرگە حيدجاب كييۋدى مىندەتتەمەدى. تىپتەن يسلام ٴدىنىنىڭ دامۋىنا ولشەۋسىز ۇلەس قوسقان، يسلامنىڭ 70 مىڭ اۋليە-امبيەسىنە ەسكەرتكىش ورناتقان ٴامىر تەمىر دە (1336-1405 جج.) حيدجاب كييۋگە جول بەرمەدى. سەبەبى، ولاردىڭ ٴبارى دە حيدجابتىڭ اراب-پارسىلىق سيپاتىن جاقسى ٴبىلدى. م.-ح.ٴدۋلاتيدىڭ «تاريح-ي راشيدي» اتتى ۇلكەن ەڭبەگىندە دە حيدجاب تۋرالى ەشتەڭە جوق...

كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي