USD 336.23 EUR 360.3 RUB 5.28
استانا:

سەنىم ارتىپ ۇيرەنەيىكشى

سوڭعى ۋاقىتتا ادامدار اراسىندا بىر-بىرىنە دەگەن سەنىم ازايىپ بارادى. ٴبىز بىر-بىرىمىزگە سەنبەيتىن جانە سەنىمدى اقتاي المايتىن بولىپ بارامىز. ال سەنە بىلسەك جانە سەنىمدى اقتاي الساق، وزگەگە ەمەس، وزىمىزگە كوپ جەڭىلدىك جاساعان بولار ەدىك.

بىرەۋگە سەنىم ارتۋ جايلى ويلاي باستاسام باستان وتكەرگەن ەكى-ۇش جاعداي ەسكە تۇسەدى. سول كەزدە ماعان بۇرىن-سوڭدى كورمەگەن، بەيتانىس ادامداردىڭ سەنىم ارتقانى قاتتى ۇناعانىن، ٴتىپتى ومىرگە دەگەن قۇلشىنىسىمدى ارتتىرعانىن نەسىنە جاسىرايىن؟

قىزىما مەرەكەلىك كەشكە كيەتىن كويلەك ىزدەپ جۇرگەنبىز. بازارعا بارعىسى كەلمەگەن سوڭ دۇكەندەردى ارالاۋعا شىقتىق. قولىمىزدا بار بولعانى جيىرما مىڭ تەڭگە. ونداي اقشاعا كويلەك كەلمەيتىنىن ٴىشىم سەزىپ تۇرسا دا، قىزىمنىڭ كوڭىلىن قيمادىم. بىرەر دۇكەنگە باس سۇعىپ، وزىمىزگە ۇناعان كويلەكتەردى كورسەتىپ باعاسىن سۇراپ ەدىك، ساتۋشىلارى ٴبارىبىر المايسىڭدار عوي دەگەندەي قاباقتارىن شىتىپ، باعالارىن تىستەرىنىڭ اراسىنان سىزدىقتاتىپ ازەر ايتتى. ٴتىپتى اراسىندا «ۇستاماڭىزدار، ول قىمبات كويلەك» دەپ جاقىنداتپاعاندارى دا كەزدەستى. ونسىزدا اقشامىزدىڭ ازدىعىنا ىشتەي قۋىستانىپ كەلە جاتقان كوڭىلىمىز ودان ارمەن جەر بولسىن. تۋرا سول جەردەن ۇيگە قاراي تارتىپ كەتكىم كەلىپ تۇردى دا، قىزىما قاراپ ەدىم، ونىڭ قالايدا كويلەك العىسى كەلىپ تۇرعانىن بايقادىم. نە بولسا دا نەسىبەسىنەن كورەيىك، مۇمكىن ٴبىزدىڭ اقشامىزعا لايىقتى كويلەك كەزدەسىپ قالار دەپ، ورتالىق امبەباپ دۇكەنىنە كىرىپ، ٴبىراز بۋتيكتەردى ارالاپ تاستادىق. وندا دا سول كورىنىستەر. ٴبىر كەزدە ٴبىر بۋتيككە كىرىپ ەدىك، ساتۋشى جىلىۇشىراي قارسى الدى. قازاقشا امانداسىپ، وزىمىزگە ۇناعان كويلەكتەردىڭ باعاسىن سۇراعان ەدىك، ورىسشا جاۋاپ بەردى. جىلى سويلەگەنىنە قۋانىپ، ونىڭ ورىسشاسىن دا ەلەمەدىك. ول ٴبىز سۇراعان كويلەكتەردى كورسەتىپ قانا قويماي، قانشا اقشامىزدىڭ بارىن ٴبىلىپ الدى دا، «سكيدكاسى» بار دەپ تاعى ٴبىراز كويلەكتەردى كورسەتتى. قىزىمدى «پريمەروچنىيعا» كىرگىزىپ جىبەرىپ، كويلەكتەردى بىرىنەن سوڭ ٴبىرىن اپارىپ بەرىپ جاتىر، ال وعان ەشقايسىسى ۇنامايدى. ٴبىر كەزدە ساتۋشى ايەل مەنەن قىزىمنىڭ قايدا وقيتىنىن سۇرادى، ايتىپ ەدىم، ول: «باعانادان بەرى ايتپايسىز با، سونداي جاقسى جەردە وقيتىن قىز مىناداي كويلەكتەردى ۇناتادى دەيسىز بە، وعان ۇيات قوي، مۇنداي كويلەك» دەپ تاعى ٴبىراز كويلەكتەردى اكەلىپ بەردى. ايتەۋىر ىشىنەن بىرەۋىن ۇناتىپ، الاتىن بولدى. ٴبىراق ونىڭ باعاسى 45 مىڭ تەڭگە ەكەن، مەيلى اقىلدى ٴارى سۇلۋ بويجەتكەن ٴۇشىن مەن وعان 15 مىڭ تەڭگە سكيدكا جاسايمىن 30 مىڭ تەڭگەگە الا قويىڭىزدار دەدى. مەن قالتامداعى بار اقشامدى تيىنىنا دەيىن شىعارىپ ساناسام، 24 مىڭنان ٴسال اساتىن اقشام بار ەكەن. ٴومىرى كورمەگەن سول ايەل: «20 مىڭ تەڭگەڭدى بەرىپ كەت، كەيىن اقشاڭ بولعاندا 10 مىڭ تەڭگە اكەلىپ تاستايسىڭ، ال انا ۇساق اقشالارىڭدى قالتاڭا سالىپ قوي، كەرەك بولىپ قالادى»، -- دەدى. ٴتۇرى قازاق سەكىلدى ٴبىراق نەگە ورىسشا سويلەيتىنىن تۇسىنبەي سۇراپ ەدىم، كارىس ەكەنىن ايتتى.

سونىمەن، ونىڭ ٴبىز ۇناتقان كويلەكتىڭ باعاسىن تۇسىرگەنىنە ٴارى 10 مىڭ تەڭگەسىن كەيىن بەرۋگە كەلىسكەنىنە قۋانىپ ۇيىمىزگە قايتتىق. «نەسىبەڭ كۇشتى ەكەن» دەپ قىزىمدى دا ماقتاپ قويدىم. كەيىن اقشاسىن اپارىپ بەردىك. سول كەزدە ٴوزىمدى تانىمايتىن، ٴبىر-اق رەت كورگەن ادامنىڭ ماعان سەنىم ارتقانىنا كادىمگىدەي قۋانىپ، كوڭىلىم مارقايىپ قالدى.

تاعى بىردە تۇركىستانعا زياراتقا باراتىن بولدىم. جەتى شەلپەك پىسىرۋگە ۋاقىت قايدا، تاندىر ناننىڭ جەتەۋىن ساتىپ الا سالايىن دەپ ويلادىم. ٴبىراق قولىمداعى اقشام جەتىڭكىرەمەي تۇر. جەتى نان اپارام دەپ نيەتتەنىپ قويىپ ەم، ەندى قايتەم دەپ تۇرعانىمدا مەنى ٴبىرىنشى رەت كورىپ تۇرعان ساتۋشى كەلىنشەك: «اپكە، قالاۋىڭىزشا الا بەرسەڭىزشى، بۇگىن اقشاڭىز بولماسا، ەرتەڭ اكەلىپ تاستايسىز عوي»، -- دەپ ەدى، قۋانعانىمنان: «وندا، ماعان ون نان بەرە تۇرشى، بەرەمىن عوي، بۇگىن جول ٴجۇرىپ بارا جاتىر ەم، ٴسال جەتىڭكىرەمەي تۇر»، -- دەدىم. ول سۇراعان نانىمدى ساناپ، پاكەتكە سالىپ بەرىپ جاتىر ەدى، قاسىنداعى سەرىگى: «تانيتىن با ەدىڭ؟ نەگە قارىزعا بەرىپ جاتىرسىڭ؟» -- دەپ سۇرادى. ال انا ايەل: «الدامايتىنى تۇرىنەن كورىنىپ تۇر عوي، نەسىنە ۋايىمدايسىڭ؟» -- دەدى ەش ساسپاستان. اقشامدى جەتكىزە الماي، بىرەۋگە كىرىپتار بولعانىما ىشتەي كۇيىپ تۇرسام دا، انا كەلىنشەككە ريزا بولىپ: «ۋايىمداما، ەرتەڭ كەلە الماسپىن، ٴبىراق ارعى كۇنى مىندەتتى تۇردە اكەلىپ تاستايمىن!» -- دەدىم. ول باسىن يزەپ كۇلىمسىرەدى. سول كەزدە دە ايدالاداعى ٴوزىم تانىمايتىن ٴبىر ادامنىڭ ماعان كومەك قولىن سوزىپ، سەنىم ارتقانىنا قاتتى قۋاندىم. نەگىزى بىرەۋگە قۋانىش سىيلاۋدىڭ ٴوزى ۇلكەن باقىت قوي بىلگەن جانعا.

جالپى، ٴوزىم سەنگىش اداممىن. ەشكىمنىڭ بويىنان جامانشىلىق ىزدەمەيمىن، ماعان كۇلىپ سويلەگەن ادامنىڭ ٴبارى جاقسى ادام سەكىلدى بولىپ كورىنىپ تۇرادى. سول پەيىلىمە قاراي شىعار، ٴومىردىڭ قانشا قيىندىعى مەن سوقپاعىنا كەزىكسەم دە الدىمنان ىلعي جاقسى ادامدار جولىعىپ، قيىنشىلىقتان وزدەرى قۇتقارىپ الادى.

قاربالاس تىرشىلىكتىڭ قامىمەن ٴجۇرىپ ٴبىر جولى نەسيەمدى تولەيتىن كۇنىمنىڭ كەپ قالعانىن ەستەن شىعارىپ الىپپىن. ۇيالى تەلەفونىما حابارلاما كەلىپ تۇسكەندە عانا «ەندى نە ىستەيمىن؟» دەپ ساسقالاقتاپ قالدىم. جۇمىسىم باسىمنان اسىپ جاتىر، ونى تاستاپ تاعى كەتە المايمىن. نە ىستەسەم ەكەن دەپ ويلانىپ وتىرعانىمدا مەكەمەمىزدە تاجىريبەدەن ٴوتىپ جۇرگەن جاس قىز بار ەدى، كابينەتكە سول كىرىپ قالدى. وعان ٴوتىنىش ايتىپ كورىپ ەدىم، كەلىستى. اقشانى قولىنا ساناپ بەردىم دە جىبەرە سالدىم. «تەرمينالعا تولە دە چەك شىعارىپ الا سال، كەيىن جۇمىسقا كەلگەندە اكەلە سالاسىڭ»، -- دەدىم. ول سوزگە كەلمەستەن ۇشىپ كەتتى. ٴبىراق ول اقشانى تولەپ بولعاسىن ٴارى قاراي ۇيىنە قايتاتىنىن ايتقان. مەن جارايدى دەپ كەلىسىم بەرگەم. كەيىن تۇسكى ٴۇزىلىس كەزىندە جانىمداعىلارعا جۇگىرتىپ جىبەرەتىن جاستاردىڭ بولعانى قانداي جاقسى دەپ بولعان جايدى ايتىپ ەدىم، ىشىندە بىرەۋى: «اقشاڭىزدى الىپ تايىپ تۇرماسىن» -- دەپ قالجىڭداۋى مۇڭ ەكەن، ىشىمە ٴبىر كۇمان كىرىپ كەتىپ، سول مەزەت ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. الگى قىزعا قوڭىراۋ شالىپ ەدىم، تەلەفونى ٴسوندىرۋلى تۇر ەكەن. ۋايىمىم ۇدەي ٴتۇسسىن، ەندى نە ىستەيمىن دەپ. ٴبىرازدان سوڭ قىزدىڭ ٴوزى حابارلاستى تولەگەنىن ايتىپ. سوندا دا سەنىڭكىرەمەي: «چەكتى سۋرەتكە ٴتۇسىرىپ، ۆاساپپەن جىبەرشى»، -- دەپ ٴوتىندىم. ول بىردەن جىبەرە قويمادى. وعان مەنىڭ كوڭىلىمدەگى كۇدىگىم كۇشەيە ٴتۇسسىن. ٴبىراق ونى جاماندىققا قيمايمىن، ولاي الداپ كەتەتىنگە ۇقسامايدى. ٴبىر كەزدە باسقا نومەرمەن چەكتى سۋرەتكە ٴتۇسىرىپ جىبەردى دە، سالدەن كەيىن ٴوزى كەلىپ چەكتى اكەلىپ بەردى. سويتسەم ونىڭ ٴوز تەلەفونىنىڭ بىرلىگى تاۋسىلىپ قالعان ەكەن. ىشتەي شىدامسىزدىعىما قاتتى ۇيالدىم. وعان قايتا-قايتا العىسىمدى جاۋدىرىپ، ادالدىعىنا، ۋاقىت تاپپاي قينالىپ تۇرعانىمدا قول ۇشىن سوزعانىنا ريزا بولىپ قالدىم.

نەگىزى وسىلاي بولۋى كەرەك قوي. ادامدار بىر-بىرىنە جاردەم بەرىپ، بىر-بىرىنە سەنىم ٴبىلدىرىپ، سەنىمىن اقتاپ، قۋانتىپ ٴجۇرۋى كەرەك. بۇرىنعى كەزدە سولاي بولعان ەمەس پە ەدى؟ ادامدار وتە مەيىرىمدى ەدى. ال ٴقازىر شە؟ كەيدە بىرگە تۋعان باۋىرلاردىڭ بىر-بىرىنە قاتىگەزدىك كورسەتىپ جاتقانىن كورگەندە ٴتىپتى نە دەرىڭدى دە بىلمەي قالاسىڭ.

جالپى، مەيىرىمدى، سەنىمدى، جانى جايساڭ، جومارت بولۋدان ەشكىم ەشقاشان ۇتىلعان ەمەس قوي. ال سوڭعى ۋاقىتتاعى قاتىگەزدىكتىڭ باستاۋى قايدان شىعىپ جاتقانىنا اقىلىم جەتپەيدى. بالكىم، جامان نارسەلەردى جايىپ، حابارلاي بەرگەننەن ادامداردىڭ جۇرەكتەرى قاتايىپ كەتە مە ەكەن؟ ٴبارى ٴوز قولىمىزدا عوي، سوندىقتان مەيىربان، باۋىرمال بولايىقشى، اعايىن. ٴبىر-بىرىمىزدى رەنجىتۋگە ەمەس، قۋانتۋعا اسىعايىق.

گ. اشىربەكوۆا

كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي