USD 334.31 EUR 355.17 RUB 5.31
استانا:

سامات سماقوۆ: ٴوزىمدى جارنامالاعاندى ۇناتپايمىن

«اقتوبە» فۋتبول كلۋبىنىڭ كاپيتانى، داڭقتى فۋتبولشى سامات سماقوۆتى ەلىمىزدە تانىمايتىن ادام كەمدە-كەم. قازاق سپورتىندا وزىندىك قولتاڭباسىن قالدىرىپ ۇلگەرگەن ونى ٴپىر تۇتىپ، ٴتىپتى ٴقازىردىڭ وزىندە اڭىزعا اينالعان تۇلعا دەپ ەسەپتەيتىندەر از ەمەس. ٴبىر بەلگىلىسى، قازاق فۋتبولشىسى دەگەندە اۋىزعا الدىمەن وسى سامات ىلىگەدى...

...ٴساندى كيىنىپ، قاشاندا سىرباز مىنەزىنەن تانبايتىن №8 نومىردەگى اتاقتى ويىنشىمەن ەكەۋارا اڭگىمەمىز تەك سپورت جونىندە بولمادى، جەكە ٴومىرى — وتباسى، الداعى جوسپارى مەن كوپشىلىككە بەيمالىم قىرلارى توڭىرەگىندە دە سويلەستىك.

— وزىڭىزبەن سۇحباتتاسۋ ٴۇشىن ەكى اپتا حابارىڭىزدى كۇتتىك. شىنىمەن ۋاقىتىڭىز تىعىز با، الدە جۋرناليستەرمەن جۇزدەسكەندى قالامايسىز با؟

— بىلمەيمىن، بارلىعىمەن قارىم-قاتىناسىم جاقسى سياقتى. بىرەۋمەن سويلەسىپ، ەكىنشىسىمەن اڭگىمەلەسۋدەن باس تارتقان كەزىم ەسىمدە جوق. بۇنى مەن جۋرناليستەرگە قاتىستى ايتىپ وتىرمىن. مۇمكىن، بۇل جاعداي ٴبىر ٴساتى تۇسپەگەننەن ورىن العان شىعار. ەڭ باستىسى، ەكەۋمىز بۇگىن جۇزدەسىپ وتىرمىز عوي.

— دەي تۇرعانمەن، سىزبەن سويلەسپەستەن بۇرىن عالامتوردى شارلاپ شىققانىمنان بايقاعانىم، ٴقازاقتىلدى باسپاسوزگە، جالپى اقپارات قۇرالدارىنا سۇحبات بەرۋىڭىز وتە سيرەك ەكەن...

— بىردەن مويىندايىن، قازاقشانى ونشا بىلمەگەندىگىمنەن بولار. ٴبىز كەڭەس وداعى كەزىندە تۋدىق قوي، ونىڭ ۇستىنە ەس بىلگەلى قالادامىز. ٴارى سول ۋاقىتتا قالا بويىنشا تەك ٴبىر-اق قازاق مەكتەبى بار ەدى، ول الىستا دەگەندەي... بۇگىندە مەملەكەتتىك تىلگە كەلگەندە اقساپ جاتاتىنىمىز سوندىقتان. ٴبىراق، ٴتىلدى مەڭگەرۋگە دەگەن ۇمتىلىس بار.

— قالىڭ جۇرتشىلىققا سامات فۋتبولشى رەتىندە عانا جاقسى تانىس. كۇندەلىكتى ومىردە قاندايسىز؟

— مەنىڭشە، وتباسىلى ەكەنىمدى، بالالارىمنىڭ بارىن ٴبارى بىلەدى. مەن ونى جاسىرعان دا ەمەسپىن. ال ادام رەتىندە قانداي ەكەنىمدى ايتار بولسام، مەن شىندىقتى جاقسى كورەمىن. وزىمە ۇناماعان نارسەنى ول كىم بولسا دا، بەتىڭە ايتۋعا داعدىلانعانمىن. وسى قاسيەتىمنەن شىعار، مەنى ادامداردىڭ كوپشىلىگى جاقتىرمايدى (كۇلىپ).

— كۇن سايىن سپورتتىق جاتتىعۋلاردان باسقا نە ىستەيسىز؟ كۇن ٴتارتىبىڭىزدى بىلسەك.

— شىنى كەرەك، ٴبىزدىڭ تارتىپپەن ۇزاق ۇيىقتاي دا المايسىڭ. ادەتتە سول ساعات 9-عا دەيىن ۇيىقتايمىن. ەگەر تاڭعى جاتتىعۋلار جوسپارلانسا، ودان ەرتە وياناتىنىم دا بار. سوسىن كۇنبە-كۇن قايتالاناتىن دايىندىق جۇمىستارى، وسىنداي كەزدەسۋلەر، باسقا دا شارۋالار. اناۋ ايتقانداي بوس ۋاقىت بولا بەرمەيدى. قولىم قالت ەتە قالسا، وسىنداعى دوستارىممەن بيليارد ويناعاندى جانىم سۇيەدى.

ۇيىقتار الدىندا كينو كورۋدى ادەتكە اينالدىرعانمىن. جالپى، جۇرت قاتارلى تۇنگى ساعات 12-1-لەردە جاستىققا باسىم تيەدى.

— ٴوزىڭىز جۇمىس بابىمەن اقتوبەدەسىز، وتباسىڭىز — الماتىدا. بالالارىڭىزدى باقىلاۋ، جالپى ولاردىڭ تاربيەسىمەن اينالىسۋ قيىنعا سوعاتىن شىعار؟

— ٴيا، وتە قيىن. ٴارى بالالارىڭ ەندى ٴوسىپ كەلە جاتقاندا، ولاردىڭ قىزىقتارىڭا كۋا بولا الماۋىڭ وڭاي ەمەس. اسىرەسە، كىشكەنتايىمدى ويلاپ، قاتتى ساعىنامىن. ۇلكەن ۇلىمنىڭ بولسا، جۇمىسى مەنەن قاۋىرت (جىميىپ). تاڭەرتەڭ كۋرستارعا بارسا، ٴتۇس اۋا جاتتىعۋلارعا جۇگىرەدى. قىزىم دا سولاي.

ٴبارى ويداعىداي بولسا، وتباسىم شىلدە ايىندا وسىندا كەلەدى. سول كەزدە ساعىنىشىمدى باسامىن دەپ ويلايمىن.

— سوندا ولارعا مۇلدە بارا المايسىز با؟ باسشىلىقپەن كەلىسىمگە كەلىپ، ارا-تۇرا ساپارلاتا ما دەسەم..

— جوق. تەك دەمالىس، مەيرام كۇندەرى ورايى كەلسە، 1-2 كۇنگە ۇشاقپەن بارىپ كەلەمىن. ايتپەسە، باسقا فۋتبولشىلارداي ىلعي وسىندامىن عوي. بارلىعىمىزعا تالاپ بىردەي.

— قىزىڭىز كوركەم گيمناستيكامەن شۇعىلدانسا، ۇلكەن ۇلىڭىز جولىڭىزدى قۋۋعا بەكىنگەن ەكەن. بالالاردىڭ بۇل تاڭداۋىنا اكەسىنىڭ ىقپالى ٴتيدى مە؟

— مەندە «سەن قالايدا وسى سپورتپەن اينالىسۋىڭ كەرەك» دەگەن بولمادى. وزدەرى كىشكەنتايىنان سپورتقا بەيىم بوپ ٴوستى. ساميرامنىڭ جاسى 11-دەن استى، مەكتەپكە بارعاننان وسى سپورت ٴتۇرىن قولاي كوردى. ال ۇلكەن ۇلىم الامگير جاقىندا 8 جاسقا تولدى، ول دا كىشكەنتايىنان فۋتبول دەسە، ىشكەن اسىن جەرگە قويادى. اكەسىنە ۇقساعىسى كەلگەنى شىعار... ەڭ قىزىعى، وعان دوپتى قالاي تەبۋ كەرەكتىگىن، فۋتبولدىڭ وزگە دە قىر-سىرىن كورسەتپەسەم دە، ٴبارىن ٴوزى ۇيرەندى. بۇل كىل فۋتبولشىلاردىڭ اراسىندا وسكەندىگىنىڭ اسەرىنەن دەپ بىلەمىن. قارشادايىنان دايىندىقتارىمنان قالمايدى عوي. بۇگىندە ول الماتىداعى «قايرات» اكادەمياسىندا جاتتىعىپ ٴجۇر. ٴوزى وينايتىن كوماندانىڭ كاپيتانى. ياعني ٴومىرىن وسى فۋتبولمەن بايلانىستىرۋدى ماقسات ەتىپ وتىر. كىشكەنتايىم دانيار 3 جاسقا ەندى كەلەدى. ٴۇش بالامنىڭ تاربيەسىمەن نەگىزىنەن جولداسىم ۋما اينالىسادى، مەن دە وعان بارىنشا قولداۋ كورسەتۋگە تىرىسامىن.

— ٴسوزىڭىز اۋزىڭىزدا، بالالارىڭىزدى ەسىمى نەگە قىزىق؟ زايىبىڭىزدىڭ اتى دا ەرەكشە...

— كەلىنشەگىمنىڭ شىن ەسىمى — ٴۇمىت. تەك كىشكەنتايىنان ٴبارى ونى ۋما دەپ اتاپ كەتكەن، سودان مەن دە سولاي دەيمىن. ال بالالارىمىزدىڭ اتىن ٴوزىمىز قويدىق. ساميرانىڭ ماعىناسى كوپشىلىككە تۇسىنىكتى شىعار، وعان توقتالماي-اق قويايىن. الامگير دەۋىمىزدىڭ سىرى — بۇل ەسىم پارسى تىلىندە «الەمدى بيلەۋشى» دەگەنگە سايادى. ٴارى ەستىلگەندە دە قۇلاققا جاعىمدى. كەنجە بالامىزدىڭ اتىن دوسىم دانيار مۇقانوۆتىڭ قۇرمەتىنە قويدىم. وسكەندە سونداي ازامات بولسا، ارمانىم جوق. ۇشەۋىنىڭ دە اتى وزىمىزگە ۇنايدى.

— وتباسىندا نەگىزىنەن ورىسشا سويلەسەسىز عوي؟

— جوق، اۋىلدان اندا-ساندا اپالارىمىز كەلگەندە ٴوز تىلىمىزدە دە سويلەسەمىز. ۇيدەگى بالا كۇتۋشىسىنە دە «مەيلىنشە قازاقشا سويلەسىڭىز» دەپ ەسكەرتىپ قويدىم. سەبەبى قازاق ٴتىلى بولاشاقتا قاي-قايسىمىزعا دا كەرەك بولاتىنىن جاقسى تۇسىنەمىن. ٴارى وزدەرىنىڭ انا ٴتىلى دەگەندەي.

— قانداي كىتاپتاردى وقيسىز؟

— جازۋشى بوريس اكۋنيننىڭ شىعارمالارىن وقىعاندى جاقسى كورەمىن. جاقىندا سول كىسىنىڭ تۋىندىسىن قايتالاپ وقىپ شىقتىم. قازىرگى كۇنى گرەگوري دەۆيد روبەرتستىڭ «شانتارام» اتتى كىتابىن وقىپ جاتىرمىن. سونداي-اق، اتاقتى ادامداردىڭ عۇمىرنامالىق كىتاپتارىن نازارىمنان تىس قالدىرمايمىن.

— ەستۋىمشە، وتاندىق شوۋ-بيزنەس وكىلدەرىنەن ارالاساتىن دوستارىڭىز كوپ ەكەن. بولاشاقتا كينوعا تۇسۋگە ۇسىنىس تۇسسە، قالاي قارايسىز؟

— بۇل سالاداعى جورا-جولداستارىم شىنىمەن كوپ. ولار مەنى ٴتۇرلى تۇسىرىلىمدەرگە ٴجيى شاقىرادى. سوڭعى بىرەر جىلدا دوسىم نۇرتاس ادامبايدىڭ ٴبىر كينوسىنىڭ ەپيزودىندا دا ويناعانمىن. ٴبىراق، مەنىڭ وندايعا اسا قۇلشىنىسىم دا، ەبىم دە جوق. ۋاقىت تا تاپشى. راسىن ايتسام، ٴوزىمدى بۇل سالادا ەلەستەتە المايمىن. بۇل ىسپەن ودان دا كانىگى ماماندار اينالىسسا، سول دۇرىس قوي.

— شەتەلدىك فۋتبولشىلار جارناماعا دا كوپ تۇسەدى. بۇل جاعىنان قالايسىز؟

— بۇعان دا اسا جوقپىن. تەك ٴبىر سپورت تاۋارلارىن ساتاتىن ٴىرى فيرمامەن كەزىندە كەلىسىمشارتقا وتىرعانمىن، اندا-ساندا سونىڭ روليكتەرىنە قاتىسامىن. سول-اق. ٴوز باسىم جارنامانى، ٴوزىمدى كورسەتكەندى ۇناتپايمىن.

— الەۋمەتتىك جەلىلەر — فەيسبۋك، تۆيتتەر، ينستاگرامنىڭ بەلسەندى قولدانۋشىسىسىز. بۇل سىزگە نە بەردى؟

— ەڭ اۋەلى جانكۇيەرلەرمەن بايلانىس قوي. قولىم بوس كەزدە جاڭا سۋرەتتەرىمدى سالىپ، ماعان تىركەلگەن جانداردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەرىپ، ۋاقىتىمدى ٴتيىمدى وتكىزۋگە تىرىسامىن. اسىرەسە، اۋەجايدا، جولدا جۇرگەندە بۇل تاپتىرمايتىن ەرمەك.

— فۋتبول تاقىرىبىنا ويىسساق. ٴسىزدىڭ ويىڭىزشا، ونىڭ بۇگىنگى ٴحالى قانداي؟

— بۇل سۇراققا جاۋاپ بەرۋ قيىن. ٴبىر ايتارىم، وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا، بيىلعى چەمپيوناتتىڭ دەڭگەيى تومەندەپ كەتتى.

— بۇل سپورت تۇرىنە نە جەتپەيدى؟

— مەن بالالار — ٴبىزدىڭ بولاشاعىمىز دەۋدەن جالىقپايمىن. سولارعا، جاس فۋتبولشىلارعا جاقسى جاعداي جاساسا، جامان بولماس ەدى. سودان كەيىن جاقسى ناتيجەنى دە تالاپ ەتۋگە بولادى...

ودان بولەك، قازاقستاندا جاقسى ستاديوندار جوقتىڭ قاسى. مىقتى ۇلكەن ەمەس، 10-12 مىڭعا ارنالعان ستاديون سالىپ بەرسىنشى، باسقا تىلەگىمىز جوق. سوسىن كوكتەم مەن كۇزدى ايتپاعاندا، جاز مەزگىلىندە وينايتىن دۇرىس الاڭ تاپپاي قينالامىز. وسىنىڭ ٴبارىن ەسكەرىپ، جولعا قويسا، ويىننىڭ دەڭگەيىنە وڭدى اسەر ەتەتىنى داۋسىز.

— «اقتوبە» فۋتبول كلۋبىنىڭ تولىقتاي دەرلىك جاڭارعانى بەلگىلى. ٴبىرىنشى كەزەڭنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا العاشقى التىلىققا ىلىگە الامىز با، قالاي ويلايسىز؟ وبلىس اكىمى وسىنداي مەجە قويدى عوي.

— بەردىبەك ماشبەك ۇلىنىڭ مۇنداي تالاپ قوياتىنداي ورنى بار، ول — كلۋبتىڭ قوجايىنى. مەن ونى جاقسى تۇسىنەمىن. ٴبىراق، ٴبىزدىڭ جاس كوماندا ەكەنىمىزدى، ارامىزدا الاڭعا ەندى شىققان جىگىتتەردىڭ بارىن ۇمىتپاۋىمىز كەرەك. سول سەبەپتى، جوعارى ناتيجە كۇتۋگە تاعى بولمايدى. دەگەنمەن، قازاقستان چەمپيوناتىنىڭ ەكىنشى اينالىمى ەندى باستالىپ جاتىر، بار تارتىم ٴالى الدا. مەنىڭ ويىمشا، ويىنشىلاردىڭ بارلىعى سوڭىنا دەيىن پسيحولوگيالىق جاعىنان مىقتى بولسا، مۇنداي قارقىنمەن جاقسى ناتيجەنى كۇتۋگە ابدەن بولادى.

— قازاق فۋتبولى جىل ساناپ جاستارمەن تولىعۋدا. كەيىنگى بۋىننان كىمنىڭ اياق الىسى ٴسىزدى سۇيسىندىرەدى؟

— دۇرىس ايتاسىز، جاستاردىڭ سانى كوپ. ونىڭ ىشىندە تالانتتار دا از ەمەس. ماسەلەن، ابات ايىمبەتوۆ، باعدات قايىروۆ، اسلانبەك كاكيموۆتاردى ەرەكشە اتاي الامىن. ولارعا ىلعي ايتامىن: «ەگەر فۋتبولدى الداماساڭىزدار، جاقسى ناتيجەگە تۇبىندە جەتەسىزدەر». ٴوز باسىم ٴسويتتىم، نەعۇرلىم ٴادىل، شىنايى ويناۋعا تىرىستىم. سول كەزىندە توككەن تەرىمنىڭ بۇگىندە زەينەتىن كورىپ جاتىرمىن، شۇكىر.

— قازاقستاندىق كوماندالاردا، بىزدە دە لەگيونەرلەر ٴالى دە ازايماي تۇر. ولارعا كوزقاراسىڭىز قانداي؟

— ٴبىر انىعى، لەگيونەر كەلسە، ول بارىنەن مىقتى بولۋى شارت. جەرگىلىكتى ويىنشىلاردان ٴبىر باس جوعارى بولسا، وعان تولەنگەن اقشانىڭ قايتقانى دەپ بىلەمىن. ال قالاماقىسى قولجەتىمدى، سوعان ساي دەڭگەيى ورتاشالاردى الىپ كەرەگى جوق. وندايلار وزىمىزدە دە بار... جانە مەن بۇنى ٴوزىمىزدىڭ كوماندامىزعا قاراتىپ ايتىپ وتىرعانىم جوق، بۇل — جالپى قازاقستاندىق فۋتبولعا قاتىستى.

— جاسىراتىنى جوق، ٴسىزدىڭ قازىرگى جاسىڭىز فۋتبولشى ٴۇشىن از جاس ەمەس. وسىندايدا سپورتتىق كارەاراڭىزدا 1-2 جىلدا وزگەرىستىڭ بولۋى مۇمكىن بە؟

— (كۇلدى). بالكىم، وزىمە كەزىندە كوپ جاقسىلىق جاساعان، ومىرىمدە دە ورنى ەرەك كومانداما قايتىپ كەلۋىمنىڭ سەبەبى — وسىندا كارەرامدى اياقتاۋدى قالاعانىمنان شىعار. ٴبىراق، بيىل ما، كەلەسى جىلى، قاشان كەتەتىنىمدى ٴوزىم دە بىلمەيمىن. ايتەۋىر، بابىمدا بولعانشا ۇلكەن سپورتپەن قوشتاسپايمىن.

— ەندى 10-15 جىلدان كەيىن ساماتتى قالىپتاسقان باپكەر رەتىندە كورەتىن بولارمىز...

— جوق. مۇنى مەن انىق ايتا الامىن، باپكەر بولمايمىن. نەگە دەسەڭىز، بۇل جاقسىلىق اپەرمەيتىن جۇمىس. 1-2 تۋردان كەيىن سەنى قۋىپ جىبەرۋى بەك مۇمكىن... ايتكەنمەن، وسى فۋتبولدان الىستامايتىنىم حاق. قالعانىن ۋاقىت كورسەتە جاتار...

— اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

اڭگىمەلەسكەن ايبەك تاسقاليەۆ.

01.06.2016 جىل.

وبلىستىق «اقتوبە» گازەتى

كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي