BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 346.68 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 404.02 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.47
استانا:

يراكتا انتيامەريكالىق ساياساتكەر ٴال-سادر بيلىككە كەلدى

فوتو: CNN

جۋىردا عانا يراكتا وتكىزىلگەن پرەزيدەنت سايلاۋىندا مۋكتادا ٴال-سادر جەڭىسكە جەتتى. كوپتەگەن ساراپشىلار امەريكالىق اسكەري قارۋلى كۇشتەرگە قارسى كۇرەسكەن ٴال-سادر ەندى يراك ساياساتىنىڭ پاتشاسىنا اينالادى دەگەن بولجام جاساۋدا. بۇل تۋرالى baq.kz اقپارات اگەنتتىگى cnn باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.

ٴال-سادر ٴوزىن ۇزاق ۋاقىت بويى تاۋەلسىز ۇلتشىل ازامات رەتىندە كورسەتىپ، يران مەن اقش ساياساتىنا قارسى شىقتى. 2003 جىلى يراك جەرىنە باسا-كوكتەپ كىرىپ، ساددام حۋسەيندى بيلىكتەن تايدىرعان اقش پەن يران اسكەرىن ٴال-سادر ەرەكشە جەك كورەتىنىن اشىق ايتىپ، قارسى كۇرەس جۇرگىزگەن.

جەمقورلىققا قارسى ساياسات ۇستانىپ، كوممۋنيستىك پارتيامەن بىرىگىپ، سايلاۋ الدىندا الەمنىڭ ەڭ مىقتى ساياساتكەرلەرى سياقتى حالىقتىڭ رۋحىن كوتەرە ٴبىلدى. ۆاشينگتوننان قولداۋ تاپقان كانديدات حايدەر ٴال-اباديدى باسىپ وزىپ، جەڭىسكە جەتتى. ال سايلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا ابادي ٴۇشىنشى ورىنعا جايعاسقان.

ٴال-سادر وسىعان دەيىن ەكى رەت يراكتاعى امەريكالىق كۇشتەرگە قارسى بۇلىك شىعارعان. يگيل توبىمەن كۇرەسۋ ٴۇشىن يراك جەرىنە ەنگەن اقش اسكەرىنە ٴالى قارسى شىقپاعاندىقتان، كوپتەگەن ساراپشىلار ٴال-سادردىڭ وزگە جوسپارى بار دەپ كۇتەدى.

«ٴال-سادردىڭ جەڭىسى - يران ٴۇشىن دە، اقش ٴۇشىن دە جاعىمسىز جاڭالىق. ساياسي جانە يدەولوگيالىق تراەكتوريانى باقىلاپ وتىرعان ادام ٴال-سادردىڭ پراگماتيكالىق اكتەرعا اينالعاندىعىن وڭاي تاني الادى»، - دەدى تاياۋ شىعىستاعى كيكىلجىڭدەردى باسۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى راندا سليم.

سليمنىڭ ويىنشا، ٴال-سادر يراك تاۋەلسىزدىگىنە نۇقسان كەلمەيىنشە، ەلدەگى اقش اسكەرىن شىعارا قويمايدى. يگيل توبىمەن كۇرەسۋ ٴۇشىن يراكتا ٴدال ٴقازىر 5 000 اقش اسكەري قىزمەتكەرى وقۋ-جاتتىعۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋدە.

اقش يراك جەرىنە باسا-كوكتەپ كىرگەن سوڭ، ارادا 15 جىل وتكەندە العاش رەت ٴال-سادر جەڭىسىنەن كەيىن قايتا الاڭداۋشىلىق تانىتا باستادى.

«اقش يراك مەملەكەتى مەن ونىڭ تۇرعىندارىن دەموكراتيالىق سايلاۋ وتكىزۋىمەن قۇتتىقتايدى. يراك حالقى ٴقاۋىپسىز، گۇلدەنۋگە تالپىنعان، ۇلتتىق، ورتالىق ۇكىمەتى بار، ٴبىرقالىپتى ەل قۇرۋعا تالپىنىپ جاتىر. جاڭا يراك ۇكىمەتىمەن بايلانىس ورناتىپ، كونستيتۋسيالىق تۇرعىدان بۇل ەلدە قاۋىپسىزدىك ورناتۋ ٴۇشىن تالپىنامىز»، - دەدى اقش ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وكىلى.

ٴال-سادردىڭ جەڭىسى دونالد ترامپتىڭ دا ەندى مازاسىن الادى. امەريكالىق اسكەريلەر مەن كومانديرلەر كوپتەگەن اقش اسكەريلەرىنىڭ قازاسىنا وسى ٴال-سادر جاۋاپتى دەپ تانيدى. سوندىقتان اسكەريلەردىڭ ترامپتىڭ ٴال-سادرعا قاتىستى قانداي ساياسات ۇستاناتىنىن باقىلاپ وتىراتىنى ٴسوزسىز.

2014 جىلى گەنەرال-لەيتەنانت ريكاردو سانچەس يراك وككۋپاسياسىنا قاتىسىپ، اقش قۇرلىق كواليسياسىن باسقارعان ساتتە: «امەريكالىق كۇشتەردىڭ باستى ماقساتى مۋكتادا ٴال-سادردى ٴولتىرۋ نەمەسە ۇستاپ الۋ. بۇل - ٴبىزدىڭ ميسسيا» دەپ مالىمدەگەن بولاتىن.

اقش قورعانىس ٴمينيسترى دجەيمس مەتتيستەن دە جۋرناليستەر جاڭا يراك پرەزيدەنتى ٴال-سادر تۋرالى پىكىرىن سۇرادى. مەتتيس يراكتا اسكەري قىزمەتىن وتەپ، تاياۋ شىعىستاعى ورتالىق اقش اسكەرىن باسقارعان بولاتىن. قورىتىندى جاريالانباي تۇرىپ، مەتتيس: «يراك حالقىنىڭ سايلاۋعا قۇقىعى بار. سوندىقتان دەموكراتيالىق ادىلەتتى سايلاۋ وتەدى دەپ سەنەمىز» دەدى.

اقش ساراپشىلارىنىڭ الاڭداۋشىلىعىن تۋعىزعان تاعى ٴبىر ماسەلە بار. ساددام حۋسەين بيلىگى قۇلاتىلعان سوڭ، ەلدەگى بيلىك پارتياسىنا سۇننيتتەر، شييتتەر مەن كۋردتان بىردەي سايلاناتىن. يراكتا ەندى ٴال-سادر جەڭىسكە جەتكەن سوڭ، بيلىك پارتياسى تەك مۇسىلمان شييتتەردەن قۇرالۋى مۇمكىن. ٴبىراق، سۇننيتتەر مەن كۋردتار بيلىك باسىنان شەكتەتىلسە، حالىق اراسىندا ٴدۇمپۋ شىعاتىنى ٴسوزسىز.

يراكتاعى ەڭ ٴىرى پروبلەمانىڭ ٴبىرى – ٴدىن ماسەلەسى. حالىقتىڭ باسىم بولىگى شييتتەر بولعانىمەن، ساددام حۋسەين كەزىندە ولار از عانا سۇننيتتەردەن جاپا شەكتى. سەبەبى، بيلىك باسىنا تەك سۇننيتتەر جايعاسىپ، ولاردى شەتتەتتى. 2003 جىلى شييت ۇزدىكتەرى ونداعان جىلدار بويى قىسىم كورگەنى ٴۇشىن سۇننيتتەردەن ٴوش العان.

فرانس پرەسس اقپارات اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، يران باسشىلارى ٴال-سادردى قولدامايدى. ماسەلەن، قۋاتتى يران گەنەرالى كاسسەم سولەيماني وسى اپتادا جەڭىلىس تاپقان اباديمەن كەزدەسىپ، ورتاق كەلىسىم جاساعان. ول ٴال-سادردى بيلىكتەن كەتىرۋدى كوزدەيدى.

اعىلشىن تىلىنەن اۋدارعان التىناي قۋانىشبەك

ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي