BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 340.27 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 396.31 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.39
استانا:

اۆستريا 7 مەشىتتى نە سەبەپتى جاپتى؟

فوتو: RuTraveller

وتكەن جۇما كۇنى اۆستريا ۇكىمەتى 7 مەشىتتى جاۋىپ، 60 يمامدى ەلدەن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن مالىمدەدى. ولاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل ارەكەت «ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك» ٴۇشىن جاسالىپ جاتىر، دەپ حابارلايدى baq.kz اقپارات اگەنتتىگى vox.com باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ.

كاسلەر سەباستيان كۋرس جاساعان مالىمدەمەدە 2015 جىلعى زاڭ بويىنشا مۇسىلمان ٴۇيىمدارى «اۆستريا مەملەكەتى مەن قوعامعا وڭ كوزقاراس تانىتۋ» كەرەكتىگى، ولاردى شەتەلدىك ٴدىني ۇيىمداردىڭ قارجىلاندىرىلۋىنا تىيىم سالىنعانى ايتىلعان.

«ٴبىزدىڭ ەلىمىزدە ساياسي يسلام مەن راديكاليستىك تەندەنسيالارعا جول جوق»، دەدى كۋرس ٴباسپاسوز كونفەرەنسياسىندا. ال ونىڭ ورىنباسارى حاينس-كريستيان ستراشە «بۇل ٴالى باسى عانا»، دەدى.

كونفەرەنسيادا اۆستريانىڭ مادەنيەت ٴمينيسترى گەرنوت بليۋمەل جۋرناليستەرگە مەشىتتەر «ەكسترەميزمگە» قاتىسى بار دەگەن كۇدىكپەن جابىلعانىن ايتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، جابىلعان مەشىتتەردىڭ بارلىعى سالافيتتەر مەن يسلامنىڭ تەرىس اعىمدارىنا تيەسىلى بولۋى مۇمكىن.

بۇل شەشىم - راديكالدى ٴدىني ەكسترەميزمدى جاقتاۋشىلارعا قاتىستى اتقارىلعان دۇرىس ارەكەت. دەگەنمەن، اۆستريانىڭ يسلامنان قورقاتىن ساياسي كليماتىن تانىتقانداي بولدى. بۇگىنگى تاڭدا اۆستريانىڭ ەڭ نەگىزگى ەكى پارتياسى دا يمميگراسياعا قارسى كامپانيا وتكىزدى. ايتا كەتۋ كەرەك، اۆسترياداعى 8،8 ملن حالىقتىڭ 600 مىڭى - مۇسىلماندار.

اۆستريا ۇكىمەتى شەشىمىنىڭ ۇلتتىق جانە ساياسي مۇددەسى وسى كورسەتكىشكە بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. سەبەبى ەلدەگى يمامداردى رەسمي تىركەيتىن atib ۇيىمىن تۇركيا مەشىتتەرى باسقارادى جانە تۇركيانىڭ دەموكراتيالىق ۇكىمەتىمەن تىعىز بايلانىس ورناتقان.

تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان اۆستريانىڭ بۇل ارەكەتىن قاتاڭ سىنعا الدى. ونىڭ ٴباسپاسوز حاتشىسى يبراگيم حاليد اۆستريا ۇكىمەتىنىڭ شەشىمىنە قاتىستى «بۇل - يسلامعا دەگەن قورقىنىشتىڭ كورىنىسى. مەملەكەتتەگى ديسكريميناسيا مەن راسيستىك كوزقاراستىڭ ايناسى»، دەپ جازدى.

بۇل وقيعا باتىس ەۋروپادا ساياساتىنداعى ۇلتتىق ٴبىرتۇتاستىق پەن دىنگە بايلانىستى قارىم-قاتىناستىڭ كۇردەلى ەكەنىن كورسەتتى. ەۋروپادا شىركەۋ مەن مەملەكەت اراسىنداعى قارىم-قاتىناس اقش-قا قاراعاندا جاقسى رەتتەلگەن، ٴبىراق ٴدىني بوستاندىق قاي شەكتە اياقتالىپ، قاي جەردە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى تۋىندايتىنىنا بايلانىستى داۋ جىلدان جىلعا ۋشىعىپ كەلەدى. ٴتىپتى، فرانسيا، گەرمانيا، دانيادا مۇسىلمان ايەلدەرى كيەتىن ٴدىني كيىمدەرگە تولىعىمەن نەمەسە جارتىلاي تىيىم سالىنعان.

يسلامعا دەگەن كوزقاراس پوپۋليستىك ارەكەتتەرگە بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. سوڭعى جۇرگىزىلگەن ساۋالناما كورسەتكەندەي، باتىس ەۋروپادا حالىقتىڭ كوبى - حريستياندار. ال ولاردىڭ باسىم بولىگى ەكسترەميستىك يسلام مەن يمميگراسياعا قارسى كوزقاراستى ۇستانادى.

اۆستريادا ٴدىن ەركىندىگى كونستيتۋسيادا بەكىتىلگەن. ٴبىراق مەملەكەتتە 2015 جىلى سول كونستيتۋسيادا كورسەتىلگەن باپتارعا قارسى كەلەتىن يسلام تۋرالى زاڭ قابىلداندى. جاڭا زاڭ بويىنشا يمامدارعا نەمىس تىلىندە سويلەۋگە، مەشىتتەر مەن ٴدىني ۇيىمداردى شەتەلدىكتەردىڭ قارجىلاندىرۋىنا تىيىم سالىنىپ، «ەۋروپالىق سيپاتتاعى يسلامعا» باسىمدىق بەرىلگەن. ياعني، اۆستريادا زاڭ نەگىزىندە يسلامدى تولىق ۇستانۋعا قارسى تىيىمدار مەن شەكتەۋلەر بار.

الەۋمەتتانۋشىلار جۇرگىزگەن زەرتتەۋلەرگە سەنسەك، اۆستريالىقتاردىڭ 58 پايىزى مەملەكەتتەگى مۇسىلمانداردىڭ كوبى «راديكالدى» باعىتقا اۋىسىپ جاتقانىن ايتقان. تەرروريزمگە قارسى حالىقارالىق ورتالىقتىڭ 2016 جىلعى بايانداماسىندا 200-300 اۆستريالىق مۇسىلماننىڭ سيرياعا كەتكەنى تۋرالى ايتىلعان.

اۆستريا ۇكىمەتى بۇل ارەكەت جالپى يسلام دىنىنە ەمەس، ساياسي يسلامعا قارسى كۇرەس ٴۇشىن اتقارىلعانىن ايتتى.

«بۇل ارەكەت مۇسىلماندار مەن اۆستريالىقتاردى بىر-بىرىنە قارسى قويۋعا باعىتتالماعان»، دەدى ٴباسپاسوز كونفەرەنسياسىندا مادەنيەت ٴمينيسترى.

«مەشىتتەردىڭ جابىلۋىن اۆستريادان باسقا جەردەگى ساياسي اعىمدارعا بايلانىستى قاراستىرۋ قيىن. جابىلعان مەشىتتەردىڭ كەيبىرى راسىمەن دجيحادتىق جانە وڭشىل ساياسي يسلام توپتارىمەن بايلانىستى بولىپ شىقتى»، دەپ جازادى new york times گازەتى.

باسىلىمنىڭ حابارلاۋىنشا، ٴبىر مەشىتتى «سۇر قاسقىرلار» دەپ اتالاتىن ۇيىم باسقارعان. بۇل ۇيىم اۆسترياداعى مۇسىلماندار ومىرىنە ىرىتكى سالۋدى ماقسات ەتكەن دەگەن بولجام بار. دەگەنمەن، كۋرس پەن ونىڭ ورىنباسارى انتي-يمميگراسيالىق ساياساتتى ۇستاناتىندىقتان، بۇل ماسەلەدە قاي جەردە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك پروبلەماسى، قاي جەردە ساياسي پروبلەما جاتقانىن اڭعارۋ قيىن.

ايتا كەتۋ كەرەك، گەرمانيادا دا مۇسىلماندارعا قارسى ديسكريميناسيا ٴورشىپ تۇر. مىسالى، ۇكىمەت 2017 جىلى مەشىتتە 900-دەن استام شابۋىل بولعانىن تىركەگەن. ال رەسمي بيلىك جەككورۋشىلىكتىڭ كەسىرىنەن دىنگە بايلانىستى قىلمىستىڭ ارتىپ جاتقانىنا الاڭداۋلى. ال اۆسترياداعى جاعداي كوپتەگەن مۇسىلماننىڭ نامىسىنا تيگەنى ٴبىر بولەك، ەندى ولارعا دەگەن مۇسىلمان ەمەس حالىقتىڭ كوزقاراسىن وزگەرتۋى مۇمكىن. بۇل ٴوز كەزەگىندە ەلدەگى شيەلەنىستى ارتتىرۋ ٴقاۋپىن تۋعىزادى.

اعىلشىن تىلىنەن اۋدارعان

التىناي قۋانىشبەك

ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي