USD 335.71 EUR 357.36 RUB 5.23
استانا:

اق گۇلىم

سانسىز جىلداردى ارتقا تاستاسا دا، حالىق تالعامىنان ويىپ ورىن العان تۋىندىلار قاشاندا ەل قۇلاعىندا جاڭعىرىپ تۇرارى ٴسوزسىز. سەبەبى، جۇرەكتەن شىققان əن əردايىم جۇرەكتە مəڭگى ورنىعىپ، تىڭداۋشىنىڭ شىن باعاسىمەن ەرەكشە ەستە قالادى. وسىنداي قازاق əن ونەرىندەگى ورەسى بيىك تۋىندىلاردىڭ باسىمىنا جۋىعى سىر توپىراعىندا دۇنيەگە كەلگەندىگىن بىرەۋ بىلسە، بىرەۋىنە بەيمəلىم.

حالىقتىڭ سونداي ايتا جۇرەتىن ومىرشەڭ əندەرىنىڭ ٴبىرى – «اق گۇلىم». قازاقتىڭ əن قورىنا ەنگەنىنە وتىز جەتى جىلدان استام ۋاقىت وتسە دە، بۇل ٴəندى əر تىڭداعان سايىن جاڭا ەستىپ تۇرعانداي بەي- جاي كۇي كەشپەۋىڭ əستە مۇمكىن ەمەس. دەنەڭ توق ۇرعانداي تولقىپ، الابۇرتقان كوڭىلدى ماحاببات وتى شارپىعانداي əسەم كۇي كەشەسىڭ. جىگىتتىڭ سۇيگەن جانىنا دەگەن ىڭكəر سەزىمىن قارا ٴسوزدىڭ قۇدىرەتىمەن جەتكىزگەن اقىن تىڭداۋشىنى وسىنداي əسەردە قالدىرادى. əرينە، بۇل – اقىننىڭ ٴسوزسىز شەبەرلىگى. سەگىز نوتانىڭ ىرعاعىنا سالىپ، وعان جان ٴبىتىرىپ، ودان ٴəرى قۇبىلتا بىلگەن كومپوزيتوردىڭ دا تالاسسىز تالانتىن جوققا شىعارۋعا بولماس. سوندىقتان دا بولار، جاڭاقورعاندىق قوس تالانت – بەكسۇلتان بايكەنجەەۆ پەن ادىربەك سوپىبەكوۆتىڭ بىرلەسكەن شىعارماشىلىق جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا دۇنيەگە كەلگەن «اق گۇلىمدى» بۇگىندە جاتقا ايتپايتىن قازاق جوق.

ال، ٴسىز تەك سىر جۇرتشىلىعىنىڭ عانا ەمەس، جۇرەگى ونەر دەپ سوعاتىن بارشا əن سۇيەر قاۋىمنىڭ سۇيىكتى əنىنە اينالعان «اق گۇلىمنىڭ» شىعۋ تاريحىنان حاباردارسىز با؟ جا- سىراتىنى جوق، ونى əنىنە ەلتىپ قوسىلا شىرقاپ جۇرگەنىمىزبەن قاشان، قالاي تۋعان دۇنيە ەكەندىگى كوبىمىز ٴۇشىن بەيمəلىم. شىنىمەن دە، اقىن جۇرەكتى وزىنە ىنتىق ەتكەن ٴبىر سۇلۋ جاننىڭ بولعانى انىق پا، əلدە ٴومىرىن ولەڭمەن تەربەگەن اقىن جىگىتتىڭ مۋزاسىن جىرعا قوسقان جəي عانا كەزەكتى تۋىندىسى ما؟ وسىنداي ويمەن ٴبىز دە ٴəننىڭ ٴسوزىن جازعان جىر ەلىنىڭ ماقتانىشى، اقىن ادىربەك سوپىبەكوۆپەن ارنايى تىلدەسىپ، اتالمىش تاقىرىپ جونىندە سىر تارتىپ كورگەن ەدىك. ٴبىز حابارلاسقاندا ادىربەك اقساقال ەلىمىزدىڭ باس قالاسىندا ساپارلاتىپ ٴجۇر ەكەن. ول سىمسىز تەلەفون ارقىلى ولەڭ تاريحىن بايانداپ بەرۋدەن باس تارتپادى. قىسقاسى، سەكسەندى القىمداعان اقساقال əڭگىمەگە كەلگەندە ساراڭدىق تانىتپاي، كەشە عانا جازىپ بىتكەن ولەڭدەي بىزگە ٴبəرىن əدەمى تىزبەكتەپ ايتىپ بەرگەن ەدى.

– وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر، əيەلدەر مەرەكەسى بۇۇ-نىڭ تىكەلەي قولداۋىمەن 1979 جىلدان باستاپ تويلاناتىن بولىپ شەشىلدى. وسىعان بايلانىستى جەر-جەردە رەسپۋبليكالىق كونفەرەنسيالار ۇيىمداستىرۋ كوزدەلدى. ول كەزدە مەن جاڭاقورعان اۋداندىق پارتيا كوميتەتىندە ساياسي اعارتۋ كابينەتىنىڭ مەڭگەرۋشىسى قىزمەتىن اتقارىپ ٴجۇردىم.

ال، بەكسۇلتان بايكەنجەەۆ اۋداندىق مۋزىكا مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى بولاتىن. بىردە اتالمىش باعىتتاعى جاسالعان جيىندا əيەلدەر قاۋىمىنا ارناپ ولەڭ جازۋ بەكسۇلتان ەكەۋمىزگە مىندەتتەلدى. ٴسويتىپ، ٴبىرىمىز ٴسوز، ەكىنشىمىز ٴəنىن تابا الماي ويلانىپ- تولعانىپ ٴبىراز جۇردىك. جالپى، نəزىكجاندىلار قاۋىمىنا əن شىعارۋ دەگەن وتە قيىن دۇنيە ەكەنىن اقىندار جاعى جاقسى بىلەدى. ويتكەنى، ونداعى سۇلۋلىقتى 3 شۋماق پەن 1 قايىرماعا سىيعىزۋ مۇمكىن ەمەس، – دەيدى اقىن بىزبەن əڭگىمەسىندە. راسىندا، ۇزىن سونار قيسسا-داستان، پوەمالارعا وزەك بولعان بۇل كوركەمدىكتى ەكى-ۇش اۋىز سوزگە سىيعىزۋعا دا ۇتقىر ٴتىل مەن ورامدى ويدىڭ اسا قاجەتتىگى əمبەگە ايان. ٴسويتىپ، اراعا ٴبىر اپتا سالىپ قايتا كەزدەسكەن اقىن مەن كومپوزيتور بىر-بىرىنە ىشتەن شىققان ٴتول تۋىن دىلارىن ۇسىنعاندا كوپ كوڭىلىندەگى كىرشىكسىز سەزىمدى ٴدوپ باساتىن ٴسəتتى دۇنيە بولارىن ىشتەي سەزگەن-دى. سەنi iزدەيمiن الاڭداپ دۇرسiلدەيدi بۇل جۇرەك سەنi ويلادىم ساعىنىپ كۇندiز-تۇنi ەلجiرەپ قىرىق قىزدىڭ iشiندە بارامىسىڭ كوش باستاپ مەن تولەگەن بولعاندا ٴوزiڭ بولدىڭ قىز جiبەك، اق گۇلiم...

مىنە، ٴبىز ايتىپ جۇرگەن ٴəننىڭ العاشقى شۋماعى وسىلاي ورىلگەن ەدى. – əدەتتە، əن جازۋ ۇدەرىسىندە ٴبىرىنشى مۋزىكا جازىلىپ، سوعان وراي اقىنعا ٴسوز جازۋ تاپسىرىلاتىن نەمەسە كەرىسىنشە. بۇل جولى بىزدە ولاي بولمادى. ەكەۋمىز ەكى جاقتا ٴجۇرىپ، جازعان دۇنيەمىزدى قاتار كورسەتتىك. ٴبىر قىزىعى، «ساباقتى ينە سəتىمەن» دەپ مۋزىكا مەن ٴسوزى الدىن الا ويلاسقانداي بىر-بىرىمەن جىمداسا كەتتى. سوندا بەكسۇلتان ەكەۋمىزدىڭ بۇل ولەڭنىڭ تەك پاراق بەتىندە عانا قالماي، حالىقتىڭ جۇرەگىندە دە قالاتىن قىمبات əن بولارىنا ۇكىلى ۇمىتپەن قاراعان ەدىك. كەيىن دايىن بولعان əن نوتاعا ٴتۇسىپ، قازىرگى قورقىت اتا اتىنداعى قىزىلوردا مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ زالىندا ٴبىراز ۋاقىت ٴىلىنىپ تۇردى. سول ۋنيۆەرسيتەتتە əيەلدەر تاقىرىبىنا بايلانىستى ۇيىمداستىرىلعان وبلىستىق كونفەرەنسيادا ٴəننىڭ العاش تۇساۋى كەسىلىپ، تىڭدارمانعا جول تارتقان ەدى، – دەيدى ادىربەك سوپىبەكوۆ.

ال، ٴəننىڭ نەلىكتەن «اق گۇلىم» اتالۋ سەبەبىن سۇراعانىمىزدا، اقساقال قىلىقتى قىزدار ٴۇشىن «اق» پەن «گۇلدەن» ارتىق تاپتىرماس تەڭەۋ جوق ەكەنىن جەتكىزگەن ەدى. ٴبىر جاعىنان، اقىننىڭ ايتۋىنشا، بەكسۇلتان بايكەنجەەۆتىڭ اناسىنىڭ اتى «اقنۇر» بولعان- دىقتان، كوم پوزيتوردىڭ ٴوز ولەڭ دەرىنە كوبىنە «اق» ٴسوزىنىڭ تىركەسىپ جۇرەتىنى زاڭدىلىققا اينالىپتى. بەلگىلى «اقبايان»، «اق شولپان» əندەرىنىڭ اتاۋى دا وسى مəسەلەگە تىكەلەي قاتىستى كورىنەدى. وسىلايشا قوس حاس تالانتتىڭ جۇرەگىنەن شىققان əسەم ٴəننىڭ باعىن بەلگىلى ەسترا- دا جۇلدىزدارىنىڭ ٴبىرى – «نۇر مۇقاسان» توبى اشىپ، جىر سۇيەر قاۋىمنىڭ جۇرەگىنە ودان ٴəرى بەرىك ورنىقتىرا ٴتۇستى. جاستانا جاتتاپ، قوسىلا ايتاتىن ٴتəتتى əۋەنگە اينالدى.

– دۇنيەدەن وزار شاعىنداعى ٴبىر جىلداي ۋاقىت بۇرىن بەكسۇلتانمەن كەزدەسكەنىمدە ول ماعان «ساعىنىپ ٴجۇرشى» دەگەن əنىنە ٴسوز جازىپ بەرۋگە قولقا سالدى. مەن دە دوس ٴسوزىن اياق استى ەتپەي، ٴوزىنىڭ قالاعانىنداي جازىپ بەردىم. əن دۇنيەگە كەلگەن سوڭ، بەكسۇلتان باقيلىق بولدى. كومپوزيتوردىڭ 65 جىلدىعىنا ارنالعان رەسپۋبليكالىق ەسكە الۋ كەشى دە وسى ٴəننىڭ اتىمەن اتالدى. ٴقازىر ونى بەلگىلى ٴəنشى سايات مەدەۋوۆ ناقىشىنا كەلتىرە ورىنداپ ٴجۇر، – دەيدى اقىن. قازىرگى تاڭدا جۇرەكتى اقىننىڭ əنگە ٴسوزى جازىلعان 20-دان استام ولەڭى بار. كەزىندە əسەت بەيسەۋوۆ، ٴشəمشى قالداياقوۆتارمەن داستارقان- دəمدەس بولعان اقىننىڭ تالاي- تالاي كەرەمەت دۇنيەلەرى ەل اۋزىندا شىرقالىپ، قازاقتىڭ əن ونەرىندەگى التىن كومبەسىنەن ويىپ تۇرىپ ورىن العانى ٴمəلىم.

باعلان تىلەۋبەرگەنوۆا

كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي