USD 334.31 EUR 355.17 RUB 5.31
استانا:

"ninety one" توبى بىزگە كەرەك پە؟

فوتو: знаменитости

ك-رور جانرى (كوگەاn رور) ٴقازىر الەمدى جايلاپ بارادى. بۇل باسىندا مۋزىكالىق جانر رەتىندە قارالعانىمەن، ٴقازىر ەلەمدە ميلليونداعان جانكۇيەر جيناپ، مۋزىكالىق سۋبمادەنيەتكە اينالدى. قۇرامىندا باتىستىڭ ەلەكتروپوپ، حيپ-حوپ جانرىنىڭ ەلەمەنتتەرى كەزدەسەدى. امەريكانىڭ اتاقتى «ninety one» جۋرنالى ك-رور جانرى باتىستىڭ زاماناۋي اندەرىمەن جاپونداردىڭ زور ەكىپىندى پوپ مۋزىكاسىنىڭ قوسپاسى دەپ تۇسىندىرەدى. ك-رور بۇگىندە ينتەرنەتتىڭ كومەگىمەن شەكارا تالگاماي الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە تاراپ جاتىر. اسىرەسە، وڭتۇستىك كورەيانى ەسەپتەمەگەندە قىتاي، جاپونيا، گونكونگ، ازيانىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىنداگى ەلدەرىندە قاتتى بەلەڭ الۋدا. جاستاردىڭ كيىنۋى، شاش قويۋ ۇلگىسى، سويلەۋ مانەرى...

ٴبارى- ٴبارى ۇقساس جانە باسقالاردان ەرەكشەلەنىپ ٴتۇرادى. كوپ ماماندار، بۇل سۋبمادەنيەتتىڭ قانشالىقتى كەڭىنەن تانىمال بولعانمەن، امەريكادا سۇرانىسقا يە بولا الماعانىن ايتادى. امەريكالىق ورىنداۋششاردىڭ دەنى بۇنىڭ سەبەبىن ك-رور جانرىندا سوزدەرى قارابايىر ٴارى ماگىناسىز بولاتىنىن، مۋزىكالىق تۇرعىدا ٴالسىز، قۇر داڭعازا ەكەنىن العا تارتادى. تاعى دا وسى جانرعا قاتىستى ٴجيى ايتىلاتىن سىن، مۇندا ورىنداۋشىلاردىڭ تالانتىنا، داۋىس ىرعاعىنا ەمەس، كوبىنە سىرتقى كەلبەتىنە قاراپ تاڭدالاتىنى، ال ولاردا تالانت بولماعان سوڭ كەرەمەت ٴان، كەرەمەت مۋزىكا جاساي المايتىندىعى باستى كەمشىلىگى دەپ قاراستىرىلادى. ٴقازىر بۇل باعىتتا ٴان سالاتىندار قازاقستاندا دا بار. ك-رور جانرىنىڭ ەلەمەنتتەرى ەلىمىزدە «وردا» سياقتى توپتاردىڭ اندەرىنەن، ستيلىنەن ەرەكشە بايقالاتىن. وعان تولىققاندى بەت بۇرعان، ارنايى سول باعىتتا ٴان ايتاتىن توپ «ninety one» دەپ اتالادى. بۇرىن «وردا» توبىندا ٴان سالعان ەربولات بەدەلحان "ninety one" اتتى بەس جىگىتتەن تۇراتىن توپ قۇردى. توپتىڭ اتاۋىن «91 جىلى قازاقستان ەگەمەندىگىن الدى. تەك ەلىمىزدىڭ ەركىندىگى ەمەس، مۋزىكانىڭ دا ەركىندىگى ماعىناسىندا توپتى «91» دەپ اتاۋدى ۇيعاردىق» دەپ ٴتۇسىندىردى. توپتىڭ مۇشەلەرىنىڭ بارلىعى قازاق جىگىتتەرى. ەڭ كىشىسى 17-دە، ۇلكەنى 21-دە ەكەن. ەكى جىل بويى اننەن، بيدەن ساباق الىپ، «ايىپتاما» اتتى جاڭا سينگلىمەن كوپشىلىككە تانىستىرىلعان بولاتىن. اتىشۋلى «91» توبى شىعا سالا ۇلكەن سىنعا الىندى. استانا ارناسىنداعى «سىرلاسۋ» باعدارلاماسىندا رينات زايىتوۆ نارازى ەكەنىن بىلدىرسە، قازاقستان ۇلتتىق ارناسىنداعى كوپشىلىككە تانىمال «ايتۋعا وڭاي» باعدارلاماسىندادا بۇل توپ كورەرمەندەر مەن حالىق اراسىندا ۇلكەن رەزونانس تۋدىردى. ٴبىراق، مۇنداي داۋلار حالىققا ۇنايدى.

قازىرگى ۋاقىتتا وسى باعدارلامالاردان كەيىن ninety وnە توبىنىڭ تانىمالدىلىعى ودان سايىن ارتىپ، كورەرمەندەرى كوبەيدى. "ٴبىز قازاقي بولمىسىمىزدى جوعالتىپ بارا جاتىرمىز، ٴقازىر بۇكىل دۇنيە جۇزىندە وسىنداي ازداعان ۇلتتاردى جويىپ جىبەرۋ ٴقاۋپى تۇر. بالالاردىڭ مۋزىكالىق باعىتىنا ەشقانداي داۋىم جوق، بۇلاردىڭ ماسەلەسى - سىرتقى بولمىسىندا. سەندەر تەلەديدار ارقىلى ٴبىزدىڭ بالا-شاعامىزدى تاربيەلەپ وتىرسىڭدار. سەندەر قانداي بولاسىڭدار، ەرتەڭ ٴبىزدىڭ بالا- شاعامىز دا سونداي بولادى"، - دەدى زايىتوۆ q-رور ستيلىندە ونەر كورسەتەتىن "91" توبىنا. "جاڭاعى ٴسىز "قاتتى ايتتىڭىز" دەپ وتىرسىز، مەن قايتا بەرگى جاعىن ايتقان شىعارمىن. ەشقانداي داۋىم جوق، الەمدى مويىنداتا ما، ايدى مويىنداتا ما، مارستى مويىنداتا ما، ٴبىراق، قازاقي بولمىسپەن مويىنداتۋلارىن تالاپ ەتەمىن، سۇرامايمىن دا"، - دەگەن اقىننىڭ سوزىنە توپ پروديۋسەرى ەربولات بەدەلحان دا ٴوز جاۋابىن بەردى.

"قازىرگى زاماندا q-رور ٴستيلى اگرەسسيا شاقىرمايدى، ٴبىز مۋزىكانتپىز. مەن ورالمانمىن. موڭعوليادان اكەم، قازاق بولايىق دەپ كوشىپ كەلدىك. ٴبىزدىڭ جاقسىلىعىمىز تيمەسە، قاۋىمعا جاماندىعىمىز كەلمەيدى"، - دەدى "وردا" توبىنىڭ ٴانشىسى، ەرى توپ پروديۋسەرى ەربولات. رينات اعامىزدان وزگە بۇل توپقا قاتىستى پىكىرلەرىن كوپتەگەن ونەر ادامدارى دا بەرگەن بولاتىن.

التىنبەك قورازبايەۆ: “سىرعا تاققاندا تۇرعان نە بار؟ كەزىندە ٴبىزدىڭ باتىرلارىمىز دا سىرعا تاققان. مىنەكي، مەنىڭ وڭ كۇلاعىم تەسىلگەن. بالا كۇنىمدە تۋعان اپكەم مەنى ۇزاق جاساسىن دەگەن نيەتپەن قۇلاعىمدى تەسىپ، سىرعا تاققان ەكەن. سول سىرعانى 4 سىنىپقا دەيىن تاعىپ ٴجۇردىم. “سەن مىنانى قۇرت، مىنانى جوق قىلىپ” دەپ بۇيىرا سويلەعەن جارامايدى. ٴبىز ەۋروپادان قالماۋىمىز كەرەك. ايتسىن. ٴومىر وزەن بولعاندىقتان، ونىڭ اعىسىنان قالىپ قويماۋ كەرەك”

بايان ماقساتقىزى: «باسەكەلەستەردى سىيلاۋ كەرەك، اسىرەسە ولار سوعان لايىقتى بولسا!!! باسەكەلەسىڭدى سىيلا، ونىڭ جەتىستىكتەرىن مويىندا، جانە ٴارى قاراي وركەندەي ٴتۇس!!! ولار سونداي جاس، سىمباتتى جانە دارىندى!!! ولار وزگەشە، سونىسىمەن تارتىمدى!».

ساكەن مايعازيەۆ: «بىرنەشە جىل بۇرىن قازاق ٴتىلىنىڭ جىرىن جىرلاپ، مۇڭىن مۇنداپ جۇرگەندە قاي باعىتتا ايتسا دا، قازاق تىلىندە شىرقاسا ەكەن دەپ ويلايتىنمىن. ٴبىراق، كەيىن ولار شەكتەن شىعىپ كەتتى. وتە تالانتتى، قازاقى مىنەزدى بالالار. سويلەسكەنى دە قازاقشا، اكسەنتسىز. ماقال-ماتەلدەرى دە كەرەمەت. ونى جىگىتتەردىڭ وزدەرىنە دە كەزدەسىپ، اعالىق اقىلىمدى ايتقانمىن. جىگىتتەر، ٴبىزدىڭ ۇلتىمىزعا، ەلىمىزگە ۇلكەن ٴقاۋىپ ٴتونىپ تۇر. سەندەر جاستاردى وز-وزىنە قول جۇمساۋعا، السىزدىككە، اتا-انانى تىڭداماۋعا شاقىرماڭدار. بولمايتىن جەردە «ٴوزىم بىلەمدىككە» يتەرمەلەمەڭدەر دەپ. ارينە، ٴساندى كيىنگەندى كىم جەك كورەدى. ٴبىراق، ەندى شەكتەن شىعىپ كەتپەڭسەر. جىگىتتىڭ سىرعا تاققانى، شاشىن قىزىلدى- جاسىلعا بوياعانى ۇنامايدى. بۇل جاماندىققا ٴبىر قادام. سول ٴۇشىن عانا جىگىتتەردى قولدامايمىن. ايتپەسە جىگىتتەردىڭ وتە تالانتتى ەكەندىگىن تاعى دا ايتقىم كەلەدى. ٴبىراق، وزدەرىنىڭ تابيعاتى، بولمىسى، جاساپ جاتقان قازاققا جات دۇنيەلەرى قىنجىلتادى

باعلان ٴابدىرايىموۆ: «ەربولات جەنە 91 توبى! “ەسىڭ باردا ەلىڭدى تاپ” - دەگەن ماقالدى ەسكە تۇسىرەيىن. ونەرلەرىڭە قارسى ەمەسپىن. تۇرلەرىڭدى وزگەرتىڭدەر! قازاقتا نامىسى جوعارى جىگىتتەر بارشىلىق. بويايتىن شاش، تاعاتىن قۇلاق تاپپاي قالىپ جۇرمەڭدەر! دوستىق كەڭەسىم!”

اسىل بەدەلحان: “قازىرگى قوعامدا توپ ٴۇشىن بولىپ جاتقان كارتينا سىزدەردىڭ وزگەگە تيەسىلى جەتىستىكتى كورە الماعان ساتتەرىڭىزدى بەينەلەيدى. سىزدەر بار بولعانى مۇزتاۋدىڭ شىڭىن عانا كورەسىزدەر، سىرتقى بولمىسىنا عانا ٴمان بەرەسىزدەر. ٴبىراق مۇنىڭ ارتىندا نە تۇرعانىن بايقامايسىزدار دا. ادام ماقساتىنا جەتۋى ٴۇشىن ايانباي تەر توگۋى مۇمكىن. تەرەڭىرەك ۇڭىلگەن كەزدە، قىزعانىش سەزىمى ورىنسىز بولىپ كورىنەدى. ninety وپە توبى تۋرالى جاعىمسىز پىكىر بىلدىرەتىن ادامدار. ولاردىڭ ماقساتىنا جەتۋ ٴۇشىن قانداي قيىندىقتاردى وتكەرگەندەرىن بىلسەڭىزدەر عوي. ٴتوزىم، ەڭبەك پەن تاباندىلىق...”

دانا نۇرجىگىت: "ەربولات بەدەلحانعا ايتارىم: ون جىلدان استام تاڭداعان جولىنان جاڭىلادى، تاباندى ەڭبەك ەتىپ، ٴبىر كۇن كول، ٴبىر كۇن ٴشول بولاتىن ٴناسىبىن بۇكىل توبىنا جۇمساپ جۇرگەن ەربولاتقا ورنىمنان تۇرىپ قول سوعام. وعان دا كەزىندە قانشا ادام لاپ بەرىپ، "مىنا ىستەپ جۇرگەنىڭ قاتە" دەگەن ەدى، ول ٴوزىنىڭ ماقساتىنان باس تارتقان جوق. ٴبىرجاقتى قىڭىرلىق، ستەرەوتيپتىك سانا- دامۋدىڭ جولى ەمەس. اسىرەسە ونەردە. زايىتوۆتىڭ "91" توبىنىڭ سىرت كەلبەتىن سىناپ، ٴتىل تيگىزىپ، "جيىركەنەمىن" دەگەن اۋىر ٴسوزىن سابىرلىقپەن تىڭداپ، جۇدىرىق الا جۇگىرمەي (ونى ىستەسە دە تۇسىنەر ەدىم) ميىعىنان عانا كۇلىپ قويىپ ەموسياعا، اشۋعا جول بەرمەي جاۋاپ بەرىپ وتىرعان ەربولات مەن ٴۇشىن وپپونەنتىنەن الدەقايدا جوعارى، مادەنيەتتى".

قازاق قوعامى نە ٴۇشىن جاڭا ۇلگىدەگى ونەرپازدارعا قارسىلىق تانىتىپ جاتىر؟ ارىدەن ويلاساق، قوعام ول توپقا، ونداي انشىلەرگە قارسى ەمەس. جەكەلەگەن ادامدار، مۇددەلى توپتار، كەرىتارتپالار سونداي پىكىر قالىپتاستىرۋدا. بار بولعانى سول. ەل ٴۇشىن ٴبىر كوكجال تۋسا، وعان شاباتىن ٴتورت يت قوسا تۋادى. مىنا جەردە دە سول. ونەرىمەن وزا الماعان، تالانتى اسىپ تۇسپەگەندەر باسەكەلەستىكتى باقتالاستىققا اينالدىرادى. نە ٴوزى ەشتەڭە بىتىرمەيدى، نە قولىنان ٴىس كەلەتىندەردى كورە المايدى. ونى وسى «ninety one» تۋرالى داۋ-داماي دالەلدەدى. وسى ماقالانى جازباس بۇرىن دا كوپ ويلاندىم. ٴقازىر وقشاۋ وي ايتىپ، شىندىقگى ٴسوز ەتسەڭ ەل جەكسۇرىن جاسايدى. كوپتىڭ اتى كوپ. اق-قاراسىن اجىراتىپ جاتپايدى. ٴبىراق، سولاي ەكەن دەپ ۇندەمەي وتىرۋعا تاعى بولمايدى عوي. ال، ەندى «91 - لەر توبى قىزتەكە ەكەن. انانداي ەكەن، مىنانداي ەكەن» دەگەن سوزدەر ونەر تۇگىلى ادامدىققا جات ايىپتاۋلار. قالاسا ەربولات بەدەلحان پروديۋسسەر رەتىندە سونداي اڭگىمە تاراتقانداردى زاڭ ورگاندارى ارقىلى انىقتاپ، جاۋاپقا تارتۋىنا دا بولادى. زاڭ ەربولاتتىڭ جاعىندا. ادامنىڭ ابىرويىن اياققا تاپتاۋعا ەش جەردە جول بەرىلمەيدى. قازاقستاندا دا سولاي.

دايىنداعان ج.شۇعلانوۆا

سسىلكي پو تەمە:
كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي