USD 335.71 EUR 357.36 RUB 5.23
استانا:

شاريعاتتا ەر كىسىگە التىن بۇيىمدى تاعۋعا تىيىم سالىنعان

فوتو: m.ncrim.ru

جاقىندا تانىسىمىزدىڭ ۇيىنە قۇرداستارى قوناققا كەلدى. بۇگىندە ولار – ەلۋدى ەڭسەرىپ، ۇلىن ۇياعا، قىزىن قياعا قوندىرعان كىسىلەر. الدى نەمەرە ٴسۇيىپ وتىر. ولاردىڭ ىشىندە قىزى كوپ ەكى-ۇش كىسى بار. سولاردىڭ ٴبىرى بيىل قىز ۇزاتتى. توي جاساۋ ٴوزارا بəسەكەگە اينالعان مىنا زاماندا ٴبəرىنىڭ دە ايتاتىنى وسىنىڭ جىرى. ياعني، ونىڭ قالاي وتكەنىن، ٴجون-جورالعىعا نە əكەلگەنىن تالقىلاۋ. وتىرىستىڭ نەگىزگى ماقساتى دا وسى.

بىتكەن ىسكە قاشاندا سىنشى كوپ. بۇل تويدى ٴبىرى ماقتاسا، ەندى ٴبىرىنىڭ كوڭىلىنەن شىقپاعان. əرينە، ٴبəرىنىڭ تالعامى، تاڭداۋى ٴبىر ەمەستىگى بەسەنەدەن بەلگىلى. تويدىڭ قالاي وتكەنى، قۇدا جاقتان قانشا ادام كەلگەنى ٴبəرى- ٴبəرى توي ەگەلەرى كەلمەي تۇرعاندا ايتىلدى. ولار كەلىسىمەن əڭگىمە اۋانى باسقا ارناعا بۇرىلدى. وسىلايشا قارشا جاۋعان سۇراقتارعا əلگى ٴۇيدىڭ əيەلى ماقتانىپ قۇداعيىنىڭ تاققانىن جارقىراتىپ كورسەتۋدە. əرينە، كəدەسىز قىز بولماسى انىق. قۇدا ٴتۇسىپ، قولدان العاننان كەيىن جىگىت جاقتىڭ قۇر الاقان كەلمەيتىنى بەلگىلى. ەندىگى كەزەك – قىز ۇزاتىپ قۇدا اتانعان ولجان اعاعا كەلدى. ۇندەمەي وتىرعان ول بۇل جۇزىكتىڭ ٴبىرىنشى قىزىنان تاققان التىنىنان جىڭىشكە ەكەنىن ايتىپ، رەنىش ٴبىلدىردى. قۇرداستاردىڭ قالجىڭى قالعان با؟ وسى تۇستا بىرەۋى «ۇناماسا ماعان بەر، قولىڭداعى التىنىڭ جەتەدى عوي» دەمەسى بار ما؟ «جوق، ساعان نەگە بەرەدى؟ ماعان بەرۋ كەرەك» دەگەن داۋىس كەلەسى بولمەدەن دە ەستىلدى.

سونىمەن نە كەرەك، سول جەردە ەر كىسىلەر التىن جۇزىككە تالاستى. اراسىندا دىنگە بەرىك، بەس ۋاقىت نامازىن وقىپ جۇرگەن ٴبىر قۇرداسى بار ەدى. ول ايتىسىپ-تارتىسىپ جاتقان جولداستارىنا ٴدىن جولىندا ەر كىسىگە التىن تاعۋ حارام ەكەنىن تۇسىندىرگىسى كەلگەنىمەن، ەشكىمنىڭ دە قۇلاق اسار ٴتۇرى جوق. əرينە، قازاق زەرگەرلىك بۇيىمدارعا وتە باي حالىق. التىنمەن اپتالىپ، كۇمىستەن كومكەرىلگەن بۇيىمدار كىم-كىمنىڭ دە كوزىنىڭ جاۋىن الادى. سونداي-اق، «التىن كورسە پەرىشتە جولدان تايادى» دەمەكشى، ٴقازىر ەر كىسىلەرىڭ كوبىسى بۇل دۇنيەگە قۇمارتىپ وتىر.

دەگەنمەن، بəرىنە بىردەي توپىراق شاشۋدان اۋلاقپىز. دەسە دە، سوڭعى جىلدارى ورتاداعى الىس-بەرىستە التىن ەمەس كۇمىس تاققانى ٴۇشىن قانشاما كەلىسپەۋشىلىكتەر تۋىنداۋدا. ەكى جاق ٴبىر-بىرىن كورمەستەي كۇيگە جەتۋدە. سونىمەن قاتار، ازاماتتارىمىز مويىندارىنا القانى، قولدارىنا ساعاتتى، ساۋساقتارىنا ساقينانى قوس-قوستاپ التىننان تاققاندى سəنگە اينالدىرعان. مəسەلەن، بۇگىندە جاس جۇبايلاردىڭ نەكە جۇزىگى دە التىننان جاسالىپ وتىر. – شاريعاتىمىزدا ەر كىسىلەرگە التىن بۇيىمداردى تاعۋ تىيىم سالىنعان.

بۇل تىيىم قۇراندا ايتىلماعانمەن، پاي- عام بارىمىزدىڭ حاديستەرى ارقىلى بەكىتىلگەن. حازرەتى اليدەن ر.ع. ريۋايات ەتىلگەن حاديستە پايعامبارىمىز س.ع.س. وڭ قولىنا جىبەك، سول قولىنا التىندى الىپ: «بۇل ەكى نəرسە ۇممەتىمنىڭ ەرلەرىنە تىيىم سالىنعان» دەگەن. (əبۋ داۋد، ناساي، يبن مəجاھ). سونداي-اق، باسقا حاديستە پايعامبار س.ع.س.: «جىبەك كيىمدەردى كييۋ جəنە التىن بۇيىمداردى تاعى ۇممەتىمنىڭ ەرلەرىنە تىيىم سالىنىپ، əيەلدەرىنە رۇقسات ەتىلگەن» دەلىنگەن (əت-تيرميزي). يسلام عۇلامالارىنىڭ ورتاق ۇستانىمى بويىنشا ەر كىسىلەرگە التىن تاعۋ حارام، ياعني، كۇنə بولىپ تابىلادى، – دەيدى ٴدىن مəسەلەلەرىن زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ وڭالتۋ جəنە ٴدىني بىرلەستىكتەرمەن جۇمىس جاساۋ ٴبولىمىنىڭ اعا مامانى سەرجان انداربايەۆ. سوڭعى جىلدارى جۇرگىزىلگەن عىلىمي زەرتتەۋلەر التىننىڭ ەر كىسىنىڭ دەنساۋلاعىنا كەرى əسەرىن تيگىزەتىنىن راستاۋدا.

ال، ەڭ قىزىعى، اتالمىش بۇيىمداردىڭ əيەلدەرگە ەش زيانى جوق كورىنەدى. سونىمەن قاتار، التىننىڭ كەرىسىنشە، ورتا جاسقا تاياپ قالعان əيەلدەرگە تيگىزەر پايداسى زور ەكەن.

اقمارال ولجابايەۆا.

كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي