USD 336.23 EUR 360.3 RUB 5.28
استانا:

قارتى بار ٴۇيدىڭ قازىناسى بار

قالىپتاسقان جىل سايىنعى ٴداستۇر بويىنشا، 1-قازان كۇنى «حالىقارالىق قارتتار كۇنى» تويلان- دى. ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىندە قارتتارعا ارنالعان مەرەكەلىك ٴىس-شارالار وتكىزىلىپ، قاريالارعا كومەك كورسەتىلەتىن الۋان ٴتۇرلى جوبالار ۇيىمداستىرىلدى. ٴتول مەرەكەدە ۇنەمى بالالارىنىڭ تىلەۋىن تىلەپ، ەل تىنىشتىعىنا شۇكىرشىلىك ەتەتىن جاسى ۇلعايعان جاندار جىلى قۇتتىقتاۋ سوزدەردىڭ كۋاگەرلەرى بولىپ، ٴبىرشاما مارقايىپ قالعاندارى شىڭدىق. حالىق مۇددەسى مەن ۇرپاق تاربيەسىن، ۇلتتىق ٴسالت-داستۇر مەن يدەولوگيانى باستى نازارعا قويىپ، ٴقادىر تۇتاتىن حالقىمىزدىڭ اسىل قازىناسى – قارتتار. ماڭىزدىلىعىن ەش ۋاقىتتا جوعالتپاعان بۇل قۇندىلىقتاردى كوپتى كورگەن جاندار جوعارى باعالايدى. الدىڭعى جەتىدە باستاۋ العان مەرەكەلىك ايلىققا وراي، اۋدانىمىزدىڭ اسىل اجەلەرىنىڭ ٴبىرى تيتەنوۆا كۇلشات ايتپايقىزىمەن جۇزدەسىپ، ساليقالى اڭگىمەسىنە قۇلاق تۇردىك. كۇلشات اپا ارداگەرلەردىڭ باسىن بىرىكتىرىپ، مادەني ورتاعا اينا- لىپ ۇلگەرگەن «ٴۇمىت» ۇيىمىنىڭ بەلسەندى مۇشەلەرىنىڭ ٴبىرى. جاقسى اۋدانىنىڭ توڭىرەگىندە عانا ەمەس، اقمولا وبلىسىنداعى ٴىس – شارالاردىڭ بەل ورتاسىنان كورىنىپ، قازاق، ورىس، تاتار، ۋكراين تىلدەرىندە تامىلجىتا ٴان شىرقايدى. قۇلاققا جاعىمدى، اسەم داۋىس يەگەرى كوپ ولەڭدەر بىلەدى. ۇستىندەگى كيمەشەگى اپاعا ٴسان بەرىپ، ٴار اۋدان تۇرعىنىڭ ەرەكشە سەزىمگە بولەيدى. «ۇيىمعا كەلگەنىمە بەس جىلدىڭ ٴجۇزى بولىپتى. وزىمە وتە ۇنايدى. ٴار ٴتۇرلى بايقاۋلاردا ٴان ايتىپ، بي بيلەۋ جاقسى كوڭىل-كۇي سىيلايدى. ٴار ادام قوعامنىڭ بولشەگى. جاس كەلدى، قارتايدىق دەپ قول قۋسىرىپ وتىرعانشا، بەلسەندى ٴومىر ٴسۇرۋ كەرەك. العاشىندا ۇيىمعا اياق باسقاندا، قاتىسۋشىلاردىڭ جارتىسىنان كوبى وزگە ۇلت وكىلدەرى ەدى. كيمەشەك تۇگىلى، ساحناعا ورا- مال تارتپاي شىققان ساتتەر بولدى. قازاقشا ولەڭدەردەن تەك ٴشامشى قالداياقوۆتىڭ «ارىستىڭ جاعاسىندا» ٴانى شىرقالاتىن. مەن نامىسقا تىرىسىپ، ۇلتتىق كيىمدەردىڭ ٴبىرى كيمەشەك تىگۋدى باستادىم. وزىمە، قاسىمداعى باسقا دا اۋىلدىڭ اپالارىنا ناۋرىز مەيرامى قارساڭىندا بار ىنتامدى سالىپ تىكتىم. قۋانىشقا وراي، سول ساتتەن باستاپ، جيىنداردا، مەرەكەلەردە، توي-تومالاقتاردا كيمەشەك باسىمىزدان تۇسپەدى. قازىرگى تاڭدا قازاق تىلىندەگى اندەر دە ٴجيى شىرقالۋدا». كۇلشات اپايدىڭ وسى اعىنان جارىلعان سوزدەرىنەن-اق، ۇلتتىق ٴداستۇردى دارىپتەگەن قازاق حالقىنىڭ شىنايى جاناشىرى ەكەنى بايقالادى. تيتەنوۆا كۇلشات ايتپايقىزى تەك ٴانشى عانا ەمەس، ٴومىرىن تىگىنمەن بايلانىستىرعان ون ساۋساعىنان ونەرى تامعان تىگىنشى. تىگىنشىلىك ونەرى اجەسىنەن دارىپ، جاس كەزىنەن-اق جۇمىسقا بىلەك سىبانا كىرىسىپ كەتكەن. قابىرعانى قايىستىرعان، جۇگى اۋىر جىلدارى كيىم-كەشەك تىگىپ، تىنىمسىز تىرشىلىگى ٴالى دە ەسىندە ەكەنىن ايتقان اپا، زەينەتكەرلىك دەمالىسقا دەيىن تىگىنشى بولىپ جۇمىس ىستەگەن. ٴبىراق زەينەتكە شىقسا دا، تىگىن ونەرىمەن قوش ايتىسپاعان. ٴداستۇرىمىزدى جانداندىرىپ، ۇلتتىق ونەردىڭ ايقىن ۇلگىسى - قۇراق - كورپەلەرگە كۇلشات اپا كوپ كوڭىل بولەدى. ودان تىس، قازاق تويلارىنىڭ ٴسانىن كەلتىرەتىن – تويباستار ازىرلەپ، كۇندەلىكتى كيەتىن كويلەكتەر دە تىگەدى. سپورتقا بەت بۇرعان نەمەرەسىن تاربيەلەگەن اپا، ناۋرىز مەيرامىندا مەكتەپ قابىرعاسىندا ۇيىمداستىرىلعان مەرەكەلىك شاراعا ٴوز قولىمەن تىككەن شاپانىڭ كورسەتتى. اپانىڭ قيىندىلاردان قييۋلاستىرىپ، ورنەكتەردەن قۇرالعان قۇراق كورپەلەرى دە، كيىم – كەشەكتەرى دە كوزدىڭ جاۋىن الادى. ٴار ٴتۇرلى قازاقي ناقىشتاعى ويۋلارى، تىككەن دۇنيەلەرى اۋداندا ۇيىمداستىرىلاتىن كورمە تورىنەن ورىن الىپ، كورەرمەننىڭ كوزايىمىنا اينالعان

. ۋاقىتىنىڭ كوپ بولىگىن تىگىن ونەرىنە ارناپ، قاجىماس ەڭبەك ەتۋدىڭ جەمىسى اپانىڭ قورجىنىڭ ماقتاۋ قاعازدارىمەن تولدىرىپ قانا قويماي، اۋىل تۇرعىندارىنىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەتكەن. «بولاشاق ۇرپاق تاربيەلەۋدە قانداي ۇستانىم قاجەت؟» دەگەن سۇراعىمىزعا، كوپتى كورگەن اسىل اجەدەن مىناداي مازمۇندى جاۋاپ الدىق: «ٴبىزدىڭ الدىمىزدا تۇرعان ۇلى مىندەتتەردىڭ ٴبىرى - سانالى ۇرپاق تاربيەلەۋ. بولاشاق ۇرپاعىمىزدىڭ بويىنا ادامگەرشىلىك قاسيەتتەردى ٴسىڭىرىپ، ەگەمەندى ەلىمىزدىڭ ەرتەڭىنە دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى ۇعىندىرۋ قاجەت. تاعى ٴبىر ماڭىزدى ۇستانىم – زياندى ادەتتەردەن اۋلاق بولۋدى ۇيرەتۋ. تەمەكى، ەسىرتكى شەگىپ، ىشىمدىككە سالىنۋ جاقسىلىققا اپارمايدى. ەرىنشەكتىككە بوي الدىرماي، تالماي ەڭبەك ەتۋ دە ماڭىزدى». ٴىسى تىڭعىلىقتى، ويى تەرەڭ كۇلشات ايتپايقىزىنىڭ بەلسەندى ٴومىر ٴسۇرۋ ۇستانىمى جاستارعا ۇلگى بولارى انىق. اپا قۋانىش پەن جاڭا مۇمكىندىكتەرگە تولى ٴار كۇندى ٴومىردىڭ سىيى دەپ قابىلدايدى. جۇرەگىنە جىلدار سۇيىسپەشىلىككە تولى جىرلارىن سىيعا تارتقانداي... شىنىمەن دە، ٴوتىپ جاتقان ومىرگە تەرەڭ كۇرسىڭۋدەن گورى، باقىتتى ٴومىر كەشۋ ماڭىزدى. ىزىنەن ەرگەن ۇرپاعىنا ۇلىلىعىن ۇيالاتۋعا قاشان دا دايار قارتتاردىڭ مارتەبەسىن ارتتىرىپ، ٴدۇيىم جۇرتقا جاقسىلىعىن ايتۋ نۇر ۇستىنە نۇر. «قارتى بار ٴۇيدىڭ قازىناسى بار» ەكەندىگىن ەسىمىزدەن شىعارماعانىمىز ابزال.

داۋرەنبەكوۆا گ.

كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي