USD 335.71 EUR 357.36 RUB 5.23
استانا:

ەلباسىمەن جۇزدەسكەن ٴجۇزباي

قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى، ۇلت كوشباسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ 2011 جىلدىڭ 2 قىركۇيەگىندە سىر بويىنا ىسساپارمەن كەلگەندە ايماقتىڭ احۋالىمەن ٴجىتى تانىسىپ، ەڭبەكشىلەرمەن كەزدەسىپ، وبلىس جۇرتشىلىعىمەن جۇزدەسكەن بولاتىن. سول كەزەڭدە ەلباسى «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» اۆتوبانىنىڭ جۇمىسىن كوزبەن كورىپ، وندا جۇمىس جاساپ جاتقان «دورستروي» جشس جۇمىسشىلارمەن جۇزدەسىپ، ولاردىڭ جاعدايلارىمەن تانىستى. وسى كەزدەسۋدە «دورستروي» جشس باس ديرەكتورىنىڭ كەڭەسشىسى ٴجۇزباي تاڭرىقبايەۆتىڭ ەسىمىنە قىزىعۋشىلىق تانىتتى. جاي-جاپساردى بىلگەن ەلباسى «دورستروي» جشس باس ديرەكتورى مۇرات تىلەۋليەۆكە ٴىستى ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋداعى ىسكەرلىگىنە ريزا بولىپ، كوڭىلى تولا، جۇرتشىلىقپەن جىلى شىرايمەن قوشتاسقان-دى. ال، جۇزەكەڭ ٴۇشىن دəل وسى شاق ەسىندە مəڭگى ۇمىتىلماستاي قالدى. وسىدان سوڭ جورا-جولداستارى، اعايىن- تۋىستارى، كوڭىل جاقىن تىلەكتەستەرى وزدەرىنىڭ شىناي لەبىزدەرىن ارنادى. ارادا ٴبىرشاما ۋاقىت وتكەننەن كەيىن جۇزەكەڭدى كوشەدە كورگەن، تانىمايتىن ادامداردىڭ وزدەرى «ەلباسىمەن كەزدەسكەن كىسى» دەپ بىر-بىرىنە ايتىپ بارا جاتقانىن تالاي كوزبەن كورىپ، قۇلاعىمەن ەستىدى. سونداي سəتتەردە كەۋدەسىن قۋانىش سەزىمى بيلەپ، كوكىرەگىنە شاتتىق سەزىمى ۇيالادى. ويتكەنى، العاش رەت ەلباسىن كوزبەن كورىپ، قولىن الىپ سəلەمدەسكەن قۋانىشتى ٴسəتىن əستە دە اۋىزبەن ايتىپ جەتكىزە المايدى...

تەكتىنىڭ تۇياعى

ٴجۇزباي اعانىڭ əكەسى ىبىراقىم شيەلى اۋدانىنداعى سۇلۋتوبە اۋىلدىق كەڭەسىنە قاراستى «قۇمسۋات» كولحوزىن قۇرىسىپ، اتالمىش كولحوزدا ەگىس بريگاديرى، كول- حوز ٴتوراعاسى، فەرما مەڭگەرۋشىسى قىزمەتتەرىن ۇزاق جىل اتقارعان ازامات. سول كەزەڭدەردە حال-قادىرىنشە ەلىمىزدىڭ اياعىنان تىك تۇرىپ كەتۋىنە، əلەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا زور ۇلەسىن قوسا بىلگەن جان. ٴىستى ۇتىمدى ۇيىمداستىرىپ، قيىن- قىستاۋ تۇستاردا قىرماندا قىزىل ٴدəندى تاسىتىپ، القاپتا ٴبىر ماساق قالدىرماي، ەگىندى دەر كەزىندە قولمەن ورىپ، جيناتا ٴبىلۋدىڭ ٴوزى شەبەرلىك بولسا كەرەك. وسىنداي ەرەن ىسىمەن ەل ەسىندە ىبىراقىم كوكەنىڭ ەسىمىن قادىرلەپ، ارتىنداعى اۋىلداستارى ٴəلى كۇنگە دەيىن رۋحىن قۇرمەت تۇتادى. ٴجۇزباي اعامىز وسىنداي تەكتىنىڭ تۇياعى.

ەڭبەك جولى ونەگە

ول جاسىنان وتە شيراق، ەلگەزەك، قاعىلەز بولىپ ٴوستى. 1968 جىلى م.شوقاي اۋىلىنداعى وردجوني- كيدزە اتىنداعى ورتا مەكتەپتى وتە جاقسى باعامەن ٴبىتىرىپ، قىزىلوردا پوليتەحنيكالىق تەحنيكۋمىنا وقۋعا ٴتۇسىپ، تەحنيك-مەحانيك ماماندىعىن الىپ شىعادى. سودان «كازسەلحوز- تەحنيكا» اۆتوبازاسىندا العاش ەڭبەك جولىن جۇرگىزۋشىلىكتەن باستاپ، ارادا ەكى اي وتىسىمەن باقىلاۋشى-مەحانيك قىزمەتىنە كوتەرىلدى. تəجىريبە جيناقتاي كەلە جول قاۋىپسىزدىگى ينجەنەرى بولدى. كەيىننەن وبلىستىق اۆتوكولىك باسقارماسى ىسكەرلىگىمەن كوزگە تۇسە بىلگەن جاس ماماندى اۆتوكومبيناتقا ەكىنشى اۆتوكەرۋەن باستىعى ەتىپ تاعايىندايدى. جىلدار وتە كەلە ەڭبەكپەن ىسىل- عان ازاماتتى اۆتوكومبيناتتىڭ پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىلىعىنا ساي- لايدى. وبلىستىق كولىك باسقارماسى 1985 جىلى «ترانسسەلحوزتەح- نيكا» مەكەمەسىنە ونى ديرەك- تور ەتىپ جىبەرەدى. جاس تا بولسا ٴومىردىڭ وتكەلدەرى مەن تəجىريبە مەكتەپتەرىنەن وتكەن جۇزەكەڭ ول كەزدە وردا بۇزار 35 جاستا ەدى. ناعىز تىنىمسىز ەڭبەك ەتەر شاعى. ادالدىقتىڭ الا ٴجىبىن اتتاماعان جاس باسشى اۆتوبازانىڭ جۇمىس جوسپارىن ارتىعىمەن ورىنداپ، ەڭبەك پەن ٴتəرتىپتى ٴبىر جۇيەگە كەلتىرەدى. جىل قورىتىندىسى بويىنشا اۆتوبازانى ۇزدىكتەر قاتارىنا قوسىپ، تابىستىڭ تاسىن ورگە دومالاتتى. وسىلاي جۇمىسىن ورگە ورلەتكەن ٴجۇزباي تاڭرىقبايەۆ جۇك تاسىمالداۋ سالاسىنىڭ قىرى مەن سىرىن تەرەڭ مەڭگەرىپ، وبلىس ەكونوميكاسى مەن əلەۋمەتتىك احۋالىن ارتتىرۋعا بارىنشا ٴوز ۇلەسىن قوسا ٴبىلدى. بۇل سالاداعى ەتكەن ەڭبەگى ەلەنىپ، «قر قۇرمەتتى اۆتوكولىكشىسى» توسبەلگىسىنىڭ يەگەرى اتاندى. سودان 1991 جىلدىڭ قازان ايىندا اۆتوكومبيناتقا ديرەكتوردىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنە كەلدى. وسى تۇستا اتا-بابامىزدىڭ اڭساعان ارمانى ورىندالىپ، ەلىمىز تəۋەلسىزدىگىن الىپ، ەگەمەندى ەل اتاندى. ايدارىمىزدان جاڭا ٴومىردىڭ جىلى لەبى ەسىپ، جاڭا بەتبۇرىستار باستالدى. زامان اعىمىن ارىدان ۇعىنعان جۇزەكەڭ بىردەن جەكە كəسىپكەرلىكپەن اينالىسىپ قىزىلوردا قالاسىنداعى قارتتار ٴۇيىن، جەتىم بالالار ٴۇيىن، اۋرۋحانالار مەن بالاباقشالاردى ازىق-تۇلىك ونىمدەرىمەن قامتاماسىز ەتە باستايدى. بۇل ٴىستى 11-12 جىلداي اينالدىرىپ دەنساۋلىعىنا بايلانىستى قول ۇزىڭكىرەپ الدى. الايدا، بىلىكتى باسشىلىق جولدان وتكەن ازاماتتى «دورستروي» مەكەمە باسشىلىعى باس ديرەكتوردىڭ كەڭەسشىسى قىزمەتىنە شاقىردى. ٴوزىنىڭ كورگەنى مەن كوڭىلگە تۇيگەنىن جاستارعا ۇيرەتىپ ۇجىمدا بىلىكتى باسشىنىڭ ٴبىرى بولا ٴبىلدى.

ارمانىن ايالاعان ازامات

جىگىتكە تəن جەتى ونەردى ٴبىز əڭگىمە ارقاۋ ەتكەن ٴجۇزباي تاڭرىقبايەۆتىڭ بويىنان تاباسىز – ٴəنشى، دومبىراشى، بايانيست، سۋرەتشى، جورنالشى، قر جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى. تۋمىسىنان بىتكەن تالانتى بولار، قولىنا قالام الىپ، ٴوزى ٴنىڭ ازدى-كوپتى عۇمىرىندا كورگەندەرى مەن بىلگەندەرىن وي زەرەنى نەن وتكىزىپ «بالالىق شاعىم – بالدəۋرەنىم»، «سىر ساڭلاقتارى» اتتى ٴومىرنامالىق كىتاپتار شىعارىپ، بۇگىندە توعىز كىتاپتىڭ اۆتورى اتاندى. اباي ايتقانداي: «سەن دە ٴبىر كىرپىش دۇنيەگە، تەتىگىن تاپ تا بار قالان» دەمەكشى، ومىردەگى باستاعان جەكە كəسىپكەرلىك ٴىسىن قايتا جالعاپ، وبلىستىق «كəسىپكەر كەلبەتى» گازەتى مەن رەسپۋبليكالىق «كəسىپكەر مəدەنيەتى» جورنالىن شىعارىپ، ٴباسپاسوز سالاسىنىڭ دامۋىنا ٴوز ۇلەسىن قوسۋدا. ٴسويتىپ، ىسكەرلىگىنىڭ ارقاسىندا 8 ادامدى جۇمىسپەن قامتىپ وتىر. ٴوزىنىڭ جاس كەزىندە «جۋرناليست بولسام» دەگەن ارمانىن وسىلاي جۇزەگە اسىرۋدا. بۇگىنگى ەل ومىرىنە وي جۇگىرتىپ قاراسا، جانى ريزاشىلىققا بولەنەدى. – قازاقستان تəۋەلسىزدىككە قول جەتكىزگەن 25 جىلدىڭ ىشىندە əلەمگە تانىمال ەل بولدى. وسىنىڭ ٴبəرى – قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ىسكەرلىگى مەن بەدەلىنىڭ، سارابدال ساياساتىنىڭ جەمىسى. سىر ٴوڭىرى قاشاندا ەلباسىنىڭ نازارىندا ەكەنىن ايماق حالقى جاقسى بىلەدى. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىن جۇزەگە اسىرۋدا وبلىستىڭ باسشى ازاماتتارى ايماق ەكونوميكاسىن وركەندەتىپ، ٴوندىرىس ٴورىسىن ۇلعايتتى. وسىنىڭ ايعاعىنداي جىل سايىن وبلىس ورتالىعى – قىزىلوردا قالاسىنىڭ اۋقىمى كەڭەيە تۇسۋدە – دەپ، قالا كەلبەتىنە قىزىعا قاراعان ٴجۇزباي اعامىز كەۋدەسىن كەرە دەم الدى. وسىنداي ىستەرگە جانى سۇيسىنگەن جۇزەكەڭ «əردايىم ەل ازاماتتارى امان بولسىن» دەپ قويادى ىشتەي. بۇگىنگى جاستاردىڭ دا الدىڭعى تولقىن اعالارىنا قاراپ، جالىندى، جىگەرلى، اقىلدى، ٴبىلىمدى، پارا- ساتتى، سالاۋاتتى، ساۋاتتى بولۋىن جانى قالايدى. جاستارمەن كەزدەسكەن سايىن ولاردى كəسىپتىڭ كوزىن تاۋىپ ەڭبەك ەتۋگە، ىزدەنە بىلۋگە شاقىرىپ جۇرەدى. بۇگىندە ٴجۇزباي اعامىز شىرىن- كۇل جەڭگەمىز ەكەۋى بەس بالا ٴوسىرىپ، ٴۇيلى-باراندى ەتىپ، ولاردان بىرنەشە نەمەرە مەن شوبەرە ٴسۇيىپ، تامىرىن تەرەڭگە تارتقان بəيتەرەككە اينالعان ونەگەلى وتباسى. ول ومىرگە ىڭكəر كوڭىلمەن ٴۇڭىلىپ، كەلەشەككە عاشىق جۇرەكپەن العا قارايدى.

كەنجالى ەرىمبەتوۆ، قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ مۇشەسى

كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي