BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары USD 371.31 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары EUR 419.32 BAQ.kz - Қазақстан жаңалықтары RUB 5.59
استانا:

بيىل 15 مىڭ توننا ەت ەكسپورتتادىق – اسىلجان مامىتبەكوۆ

فوتو: Автор

الماتى، baq.kz ٴتىلشىسى. ٴبىز بيىل 15 مىڭ توننا ەت ەكسپورتىن جاسايمىز دەپ الدىمىزعا تاپسىرما قويدىق، جىل سوڭىنا دەيىن ٴالى ٴبىر اي بار، دەگەنىمەن ول جوسپاردى ارتىعىمەن ورىندادىق. بۇل تۋرالى قر اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ جاۋاپتى حاتشىسى اسىلجان مامىتبەكوۆ الماتىدا ٴوتىپ جاتقان ٴىىى ورتالىق-ازيالىق اگروتەحنولوگيالىق سامميتىندە ايتتى.

سامميت بارىسىندا ا. مامىتبەكوۆ تالقىلانىپ وتىرعان ماسەلەنىڭ ٴبارى قازىرگى تاڭدا وتە وزەكتى بولىپ وتىرعاندىعىن ايتا كەلە بولىپ جاتقان ماسەلەنى كەيدە باسقا قىرىنان قاراعان ٴجون ەكەندىگىن ٴبىلدىردى.

«ٴبىر سوقپاقپەن جۇرە بەرۋگە بولمايدى، ول ٴاردايىم وڭ شەشىلە بەرمەيدى. ماسەلەن، 2013 جىلى ٴبىز تۇقىمدىق شارۋاشىلىق تۇسىنىگىنەن باس تارتتىق. ەلدە بارلىق تۇقىمدىق ٴىس پەن قوسا مال شارۋاشىلىعى دا قۇريدى دەگەن داۋ بولدى. تۇقىمدىق قاۋىمداستىقتار قۇرىپ، ولاردى بىزدە بار تەحنيكالارعا سايكەس پالاتا دەپ اتادىق. بۇل اشىق قاۋىمداستىققا ٴتۇرلى تۇقىمداعى مالى بار قوجالىق يەلەرى جۇگىنە الادى. وندا ستاتۋس ناقتى مالعا بەرىلەدى، ماسەلەن قازاقتىڭ اقباس مالى دەگەندەي. سودان كەيىن جاعداي بىردەن وڭالا ٴتۇستى، ياعني ساپا جاقسارىپ، سان ارتا ٴتۇستى. تۇقىمدىق شارۋاشىلىقتار سۋبسيديانى تىكەلەي ساتىپ الۋشىدان الاتىن بولدى. وسىلايشا جاعداي كوز الدىمىزدا جاقسى جاعىنا قاراي ويىسا بەردى. ناتيجەسىندە ٴبىز بيىل 15 مىڭ توننا ەت ەكسپورتىن جاسايمىز دەپ الدىعى تاپسىرما قويدىق، جىل سوڭىنا دەيىن ٴالى ٴبىر اي بار، دەگەنىمەن ول جوسپاردى ارتىعىمەن ورىندادىق. 15 مىڭ توننا ەت ەكسپورتى دەگەن كورسەتكىش 1990 جىلداردان بەرى بولماعان»، -دەيدى ول.

سامميت بارىسىندا اگرارلىق نارىق جانە 2027 جىلعى اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنە بولجام جاسالدى. قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى كەشەنىن جاڭعىرتۋ ٴۇشىن ينۆەستيسيا تارتۋ مۇمكىندىكتەرى، اۋىل شارۋاشىلىق ٴونىمىن وندىرۋدە يننوۆاسيالىق تەحنولوگيالاردى قولدانۋ ماسەلەلەرى قارالدى. سونداي-اق جىلىجاي كەشەندەرىندە وسىرىلەتىن ونىمدەردىڭ ٴتۇسىمىن ارتتىراتىن جارىق ديودتى تەحنولوگيالاردى جانە وسىمدىكتەردى قورعاۋداعى بيولوگيالىق ادىستەردى قولدانۋ ماسەلەسى ٴسوز ەتىلدى.

جيىن بارىسىندا (فاو) ازىق-تۇلىك جانە اۋىلشارۋاشىلىق ۇيىمىنىڭ ەكونوميستى رەنە اراۋيو ەنسيزو قازاقستان بيداي جەتكىزۋدەگى بەلدى ەلدەردىڭ قاتارىندا ەكەندىگىن جەتكىزدى.

«الەمدە استىق ەكسپورتى بويىنشا ٴۇندىستان ماڭىزدى رول اتقارۋدا، سونداي-اق ۋكراينا، قىتاي، ارگەنتينا، قازاقستان دا ۇلكەن ماڭىزعا يە. قازاقستان بيداي جەتكىزۋدەگى بەلدى ەلدەردىڭ ٴبىرى. دەگەنىمەن استىقتىڭ ساپاسى جاعىنان ايىرماشىلىق بار ەكەنىن ەسكەرۋىمىز كەرەك. سونداي-اق رەسەي، قىتاي، ٴۇندىستان، ارگەنتينا ازىق-تۇلىك، اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وندىرۋدە الەمدىك دەڭگەيدە العاشقى ورىندا. سونىڭ ىشىندە ەت ٴونىمى بويىنشا ٴۇندىستان باسىمدىققا يە، ول ەلدە ەت وتە ارزان. قازاقستانعا كەلسەك مۇنداعى ەت ونىمدەرى بارلىق سانيتارلىق تالاپتارعا ساي كەلەدى. جانە قازاقستان سوڭعى 10 جىلدا ٴسۇت ونىمدەرىن ٴوندىرۋ بويىنشا جاقسى كورسەتكىشتەرگە قول جەتكىزگەن. ەگەر وسى قارقىنمەن العا جىلجي بەرسە جاقسى ناتيجەكورسەتەرىسوزسىز»، -دەيدى ەكونوميست.

قازاق ۇلتتىق اگرارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى تىلەكتەس ەسپولوۆ قازاقستان اگرو سەكتورى الدىنداعى نەگىزگى مىندەت – اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن باسەكەگە لايىقتى ەتىپ، الەم نارىعىنا شىعارۋ كوزدەلىپ تۇرعانىن جەتكىزدى.

«بۇگىنگى كۇنى ەلىمىزدە ٴبىر جىلدا 5 ملن توننا ٴسۇت ٴونىمى وندىرىلەدى. ونىڭ 78% ٴۇي شارۋاشىلىعىنداعى مالداردان الىپ وتىرمىز. 14% شارۋاقوجالىقتارىنان، 8% ٴىرى مال شارۋاشىلىعى كەشەندەرىنەن جەتكىزىلۋدە. ٴسۇت ٴونىمى الدىندا تۇرعان نەگىزگى ماسەلە – ول بۇگىنگى ەكسپورت. ٴبىز اۋىل شارۋاشىلىعى ونىممەن ىشكى نارىقتىڭ 60 پايىزىن عانا قامتاماسىز ەتىپ وتىرمىز، قالعان 40% سىرتتان اكەلىنۋدە. سوعان بايلانىستى بۇگىن ەت ونىمدەرى، ٴسۇت ونىمدەرى جانە ەكسپورت ماسەلەسى كەڭىنەن تالقىلانىپ وتىر. قازاقستان رەسپۋبليكاسى مال شارۋاشىلىعى، ونىڭ ىشىندە ەت ونىمىنە ارنالعان 2018-2023 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلامانى قابىلدادى. ٴقازىر ەلىمىزدىڭ سولتۇستىك، ورتالىق قازاقستان جانە شىعىس قازاقستان وڭىرلەرىندە ەت ونىمدەرىن ٴوندىرۋ ٴۇشىن كەڭەيتىلگەن باعدارلاما قابىلدانىپ وتىر» ،-دەيدى ول.

سونىمەن قاتار ول، اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىنداعى قانت ونىمدەرىنە توقتالا كەلە الماتى وبلىسىندا 17 مىڭ گەكتار جەردە قانت ٴونىمىن ٴوندىرۋ ىسكە اسىرىلىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.

«ٴقازىر تەك الماتى وبلىسىندا عانا ەمەس، وزگە ايماقتاردا دا قانت ٴونىمىن وندىرۋگە ەرەكشە كوڭىل ٴبولىنىپ وتىر. ويتكەنى ول جوعارى سۇرانىستاعى اۋىل شارۋاشىلىعى ٴونىمى. مۇنىڭ بارلىعى قانت تاپشىلىعىن جويىپ، ەلدى ٴوز ونىمىمىزبەن قامتاماسىز ەتۋ جولىندا جاسالىپ وتىر»، -دەيدى رەكتور.


ٴبىزدىڭ telegram-پاراقشامىزدا قازاقستاننىڭ ماڭىزدى جاڭالىقتارى. جازىلىڭىزدار!

كوممەنتاريي