USD 334.31 EUR 355.17 RUB 5.31
استانا:

رەسمي تۇلعانىڭ بەيرەسمي سۇحباتى

وسىدان بىرنەشە كۇن بۇرىن تانىمال فوتوگراف، قازاق جۋرناليستيكاسىندا وزىندىك قولتاڭباسى بار ماكسيم روجين پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى – اۋىلشارۋاشىلىعى ٴمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ اتىنا ارنايى ساۋال جولداعان بولاتىن. وندا جۋرناليست كوپتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن بىرنەشە ساۋالدىڭ جاۋابىن بىلۋگە تىرىسىپتى. ەندى، مىنە، اسقار يسابەك ۇلى ماكسيمگە رەسمي تۇردە جاۋاپ بەردى. الەۋمەتتىك جەلىدەگى رەسمي تۇلعانىڭ بەيرەسمي سۇحباتىن سايتىمىزدا ٴبولىسۋدى ٴجون كوردىك.

«قۇرمەتتى اسقار يسابەك ۇلى!

ٴسىزدى اۋقىمدى سالا – اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنە باسشىلىققا كەلۋىڭىزبەن كوپتەگەن وڭ وزگەرىستەردىڭ كۋاسى بولىپ ٴجۇرمىز. ولاردىڭ ٴبىر پاراسى – كەشەندى شەشۋدى تالاپ ەتەتىن جۇيەلى جۇمىستار تىزبەگى بولسا، ەندى ٴبىر پاراسى – كوپشىلىكتىڭ كوكەيىندە جۇرگەن شەشىلۋى جەدەل جۇمىستار ەدى. اسىرەسە، تابيعات بايلىعىن قورعاۋعا، ساقتاۋعا بايلانىستى كەسىپ ايتقان شەشىمدەرىڭىز بەن بۇيرىق-تاپسىرمالارىڭىزدى ٴارتۇرلى سايتتار مەن گازەتتەردەن وقىپ، ٴبىلىپ ٴجۇرمىز. الايدا، رەسمي جازىلعان اقپارات قالىڭ كوپشىلىككە تۇگەل جەتپەدى دەگەن پىكىردەمىن. ٴوزىم جاقىندا قىزىلوردا وبلىسىندا بولعان ەدىم، كوبىنەسە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ اينالاسىندا جۇرەتىن قاراپايىم جۇرتپەن كەزدەسۋ بۇيىردى. جالپى، بارلىعى دا بولىپ جاتقان جاڭالىقتار مەن وزگەرىستەرگە وڭ باعاسىن بەرۋدە. مەن كەزدەسكەن حالىقتىڭ بىرنەشە سۇراعى بار ەدى. سوندىقتان، الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى بىرنەشە ساۋال جولداپ، وسى سۇراقتارعا جالپى وقىرمانعا تۇسىنىكتى بولارداي قاراپايىم تىلدە تۇششىمدى جاۋاپ السام دەگەن نيەتتەمىن»، - دەگەن ماكسيمنىڭ العاشقى سۇراعى بەكرە بالىقتارىنا قاتىستى بولدى.

«بىرىنشىدەن، بەكىرە بالىقتارىن عىلىمي ماقساتتار ٴۇشىن اۋلاۋدى توقتاتىپ جاتىر ەكەنسىز. بالكي، مەن ماسەلەگە تەرەڭدەي الماي جاتقان شىعارمىن. بۇل شەشىمنىڭ نەگىزى نەدە؟»، - دەيدى ماكسيم روجين.

وسى ساۋالعا وراي جاۋاپ بەرگەن پرەمەر-مينيستردىڭ ورىنباسارى - اۋىلشارۋاشىلىعى ٴمينيسترى اسقار مىرزاحمەتوۆ:

«قۇرمەتتى ماكسيم!
ٴسىزدىڭ الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى جولداعان ساۋالىڭىزعا، ەڭ الدىمەن، ٴوز العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. سەبەبى، ٴوزىڭىز ايتقانداي، بۇل سۇراقتاردىڭ قالىڭ كوپشىلىكتى كوپتەن بەرى تولعاندىرىپ جۇرگەن ٴمالىم جانە تابيعاتتى قورعاۋ سالاسىنداعى وزەكتى ماسەلەلەر ەكەنى بەلگىلى. ولار بويىنشا تىيىم سالاتىن بىرنەشە شەشىمدەر قابىلداندى. دەگەنمەن، بۇل شارالار تولىققاندى ورىندالماي، نەگىزگى تۇيتكىلدى ورىستەتە تۇسەتىن شاعىن «تەتىكتەر» مەن «تەرەزەلەر» قالىپ كەتىپ وتىرعان. مىنە، بۇل دەگەنىڭىز، وسى كەمشىن تۇستارعا توسقاۋىل قويۋ ٴۇشىن، سونداي-اق، قابىلدانعان شەشىمدەردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ ٴۇشىن جاسالىپ وتىرعان شارالار.
مىسالى، ٴسىزدىڭ ٴبىرىنشى سۇراعىڭىزعا بايلانىستى ايتارىم: بەكىرە بالىعى قىزىل كىتاپقا ەنگەن جانە جويىلىپ كەتۋ ٴقاۋىپى بار بالىق ٴتۇرى بولىپ سانالادى. سوندىقتان، بەكىرە بالىعىن وندىرىستىك اۋلاۋعا تىيىم سالىنعان بولاتىن. الايدا، تەك عىلىمي زەرتتەۋ مەن قاداعالاۋ ماقساتىنا 10% مولشەرىندە كۆوتاعا رۇقسات ەتىلەتىن. وكىنىشكە قاراي، وسى كۆوتانى پايدالانعان براكونەرلەر تەڭىزدە تىيىم سالىنعان جەردە بالىق اۋلاۋدى توقتاتپاي وتىر. سوندىقتان، بەكىرە بالىقتاردىڭ كوبەيۋىنە توسقاۋىل بولىپ وتىرعان وسى «ساڭىلاۋلاردى» بارىنشا تەز جاپقانىمىز ٴجون دەپ بىلەمىن»، - دەيدى.

- ەكىنشىدەن، قىتاي اۋلارىن ساتۋعا جانە تاسىمالىنا تىيىم سالىپسىز. سەبەبى قىتاي تورلارىنىڭ ٴبىز بىلمەيتىن زياندى جاقتارى بار ما؟

- ەكىنشى ساۋالىڭىزعا كەلسەك، بۇل قىتايدان تاسىمالداناتىن حالىق اراسىندا «قىتاي تورى» اتانىپ كەتكەن اۋدىڭ بۇل ٴتۇرى ناعىز تابيعاتتىڭ قاس جاۋى. بۇل اۋلار شىرىمەيتىن حيميالىق مونوتالشىقتاردان جاسالادى جانە ٴبىر-اق رەت پايدالانىلادى. ماتەريالىنا بايلانىستى ەكولوگيالىق زيانىن ايتپاعاندا، سۋداعى بالىقتارعا شاتىلىپ، كەلتىرەتىن زالالى دا وراسان. ٴارتۇرلى سۋ قويمالارىندا ولاردىڭ بارلىعى توننالاپ جينالىپ، بالىقتار قىرىلۋدا. سۋ ەلەكتر ستانسيالارىنا دا وتە ٴقاۋىپتى. قىتايدىڭ وزىندە دە، بۇل اۋلارعا تىيىم سالىنعان. ماسەلەن، ۆەدومستۆونىڭ ينسپەكسيالارى زاڭسىز ورناتىلعان جانە لاقتىرىلىپ تاستالعان اۋلاردى تازالاۋ ٴۇشىن كۇن سايىن تەكسەرىس جۇرگىزۋگە ٴماجبۇر بولىپ وتىر. ال براكونەرلەر ٴۇشىن مۇنداي اۋلار ارزان. سول سەبەپتەن، ٴتيىستى بۇيىرىق قابىلداندى.

- ۇشىنشىدەن، ورمان ٴورتى ٴجۇرىپ وتكەن الاڭدارداعى اعاشتاردى كەسۋگە تىيىم سالىپ جاتىر ەكەنسىز. ياعني، سانيتارلىق ماقساتتا كەسۋگە تىيىم. ورتتەن نە قالادى دەيسىز. قيسىنعا سالساق، بۇل ٴتيىمسىز ەمەس پە؟

- ۇشىنشىدەن، ٴسىز كوتەرىپ وتىرعان ماسەلە – تابيعات انامىزدىڭ ٴتول بالاسى – تال-داراقتارعا بايلانىستى. تاراتىپ ايتسام، «سانيتارلىق ماقساتتا اعاش كەسۋ» دەگەن ۇعىم بار. ياعني ورمان ورتتەرى ورىن العان ايماقتاردى قايتا قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا اعاشتار كەسىلەدى. اسىرەسە، بۇل قىلقان جاپىراقتى قاراعاي سىندى ورماندارعا قاتىستى. بۇل جەردە ورتەنگەن اعاشتىڭ قابىعى جارامسىز بولعانىمەن، ٴىشى ٴبۇتىن بولادى. سول سەبەپتەن، ونى ادەيى ورتەيتىندەر بار. بۇل سونداي جاعدايلاردى بولدىرماس ٴۇشىن جاسالىپ وتىرعان شارا. بۇعان قوسا، سەكسەۋىل اعاشتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان ٴتيىستى شەشىم قابىلدادىق. ونسىز دا ورمانى از ەلىمىز. وڭدى-سولدى وتاۋعا جول بەرسەك، كيەلى تابيعات، كەلەر ۇرپاق ٴبىزدى كەشىرمەيدى دەپ ويلايمىن.

- تورتىنشىدەن، قارۋ-جاراق دۇكەندەرىندە اڭشىلىق ماۋسىمى جوق كەزدە، وق ساتۋعا تىيىم سالۋ تۋرالى ماسەلە كوتەرىپسىز. سوندا، بارلىق وق-جاراقتارعا ما، الدە بەلگىلى ٴبىر ٴوق-دارىنىڭ تۇرىنە مە؟

- ٴcىزدىڭ وق-دارىلەرگە بايلانىستى ٴتورتىنشى سۇراعىڭىزعا كەلسەك، بۇل تابيعاتتى قورعاۋمەن قاتار، ازاماتتارىمىزدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە دە تىكەلەي بايلانىستى ماسەلە دەر ەدىم. جالپى، ەرەجەگە سايكەس بەلگىلى ٴبىر مەرزىمدە «اڭشىلىق ماۋسىمى» جاريالانادى. وسى ۋاقىت ارالاعىندا ٴوق-دارى ساتاتىن دۇكەندەردىڭ ساۋداسى قىزىپ، اڭشىلار ارنايى رۇقساتپەن بۇيىرعان اڭ-قۇسىن اۋلاۋعا شىعادى. بۇل زاڭدى قۇبىلىس. ال، ەندى وسى اڭشىلىق ماۋسىمى جابىق مەرزىمدە، ياعني رۇقسات ەتىلمەگەن كەزەڭدە دە ٴوق-دارى ساتۋ توقتامايدى. سوندا، بۇل وق-دارىلەردىڭ بارلىعى قايدا كەتىپ جاتىر؟ مىنە، قاراما-قايشىلىق! قالاي دەسە دە، بۇل ۇسىنىس جىل ون ەكى اي براكونەرلىكپەن اينالىساتىندارعا از دا بولسا، توسقاۋىل بولماق.
ٴوز كەزەگىندە، بۇل شەشىمدى دە، قالىڭ كوپشىلىك وڭ قابىلدايدى دەگەن ويدامىن. ٴسىزدىڭ ساۋالدارىڭىزعا جاۋاپ بەرە وتىرىپ، تابيعاتقا جانى اشيتىن، ٴوز ەلىنىڭ پاتريوتىمىن دەگەن ازاماتتاردى وسى ۇيعارىمداردىڭ ورىندالۋىنا اتسالىسۋعا جانە قانداي دا ٴبىر زاڭ بۇزۋشىلىقتاردى بايقاعان جاعدايدا دەر كەزىندە حابارلاسىپ، ٴتول تابيعاتىمىزدى قورعاۋعا بەي-جاي قاراماۋعا شاقىرامىن! مىنەكەي، ٴسىز جولداعان ٴتورت ساۋال دا، تابيعات انامىزدى ايالاپ، قورعاپ-ساقتاپ، كەلەر ۇرپاققا اماناتتاۋ ماقساتىندا جاسالىپ جاتقان جۇيەلى جۇمىستار دەپ بىلەمىن.

قۇرمەتپەن، قر پرەمەر-مينيسترىنىڭ ورىنباسارى – اۋىل شارۋاشىلىعى ٴمينيسترى ا. مىرزاحمەتوۆ.

جۋرناليست جولداعان ساۋالدار دا، ٴمينيستردىڭ جاۋابى دا قاراپايىم حالىق ٴۇشىن وزەكتى ماسەلەلەر ەكەنى انىق. ەندەشە، حالىقتىڭ كوكەيىندەگى سۇراققا ەلدىڭ ويىنداعىداي جاۋاپ بولدى دەپ سەنەمىز.

كوممەنتاريي0

ۆاش كوممەنتاريي بۋدەت وپۋبليكوۆان پوسلە مودەراسيي