Жер астындағы ауыр еңбек: Бүгін Қазақстанда Шахтерлер күні аталып өтеді
. Кеншілердің еңбегі елдің энергетикасы мен металлургиясының тұрақты жұмысына тікелей ықпал етеді.
Бүгін, 30 тамызда Қазақстанда Шахтер күні атап өтіледі. Жыл сайын тамыздың соңғы жексенбісінде аталып өтетін кәсіби мереке – жер қойнауында еңбек етіп жүрген кеншілерге, көмір өнеркәсібінің мамандары мен сала ардагерлеріне құрмет көрсететін күн.
Шахтер еңбегі қашанда күрделі әрі қауіпті кәсіптердің бірі саналады. Жер астындағы ауыр еңбек мамандардан кәсіби шеберлікпен қатар төзімділік, тәртіп пен жоғары жауапкершілікті талап етеді. Кеншілердің еңбегі елдің энергетикасы мен металлургиясының тұрақты жұмысына тікелей ықпал етеді.
Көмір өндірісі өсіп келеді
Қазақстан көмір қоры мол мемлекеттердің қатарына жатады. Елдегі көмір өнеркәсібінің негізгі орталықтары Қарағанды және Павлодар облыстарында орналасқан. Қарағанды көмір бассейні негізінен металлургияға қажетті кокстелетін көмірімен ерекшеленсе, Екібастұз бассейнінің көмірі электр энергетикасында кеңінен пайдаланылады.
Ұлттық статистика бюросының деректеріне сәйкес, 2025 жылы Қазақстанда көмір өндіру көлемінің нақты индексі алдыңғы жылмен салыстырғанда 10,1%-ға өскен. Жалпы тау-кен өндіру өнеркәсібі мен карьерлерді қазу саласындағы өндіріс те айтарлықтай артты.
Жалпы, 2025 жылы Қазақстан өнеркәсібінде 62,6 трлн теңгеге жуық өнім өндірілген. Соның 27,8 трлн теңгесі немесе 44,3%-ы тау-кен өндіру өнеркәсібі мен карьерлерді қазуға тиесілі болды.
2026 жылы да саланың көрсеткіштері ресми статистикада тұрақты түрде есепке алынып келеді. Ұлттық статистика бюросы 17 тамызда биылғы қаңтар–шілде аралығындағы өнеркәсіп көрсеткіштерін жариялады.
Қарағанды мен Екібастұз – көмір өндірісінің тірегі
Қазақстандағы шахтер мамандығы ең алдымен Қарағандымен тығыз байланысты. Қарағанды көмір бассейні елдің индустриялық дамуында тарихи рөл атқарды. Мұндағы көмір металлургиялық кәсіпорындардың өндірістік тізбегінің маңызды бөлігі болып қала береді.
Павлодар облысындағы Екібастұз көмір бассейнінің де ел энергетикасындағы орны ерекше. Ашық әдіспен өндірілетін көмір ірі жылу электр станцияларында электр энергиясын өндіруге пайдаланылады. Осылайша көмір саласының тұрақты жұмысы кен өндірумен ғана шектелмей, елдің энергетикалық қауіпсіздігіне де тікелей әсер етеді.
Қауіпсіздік – басты талап
Шахтер еңбегінің ерекшелігі оның жоғары өндірістік тәуекелмен байланысты болуында. Сондықтан көмір өнеркәсібін дамытуда өндіріс көлемімен қатар еңбек қауіпсіздығы, шахталарды техникалық жаңғырту, газдандыру мен өрт қаупін бақылау, апаттардың алдын алу жүйелерін жетілдіру ерекше маңызға ие.
Қазіргі кезеңде саланың алдында өндірісті жаңғырту, технологиялық процестерді автоматтандыру және кеншілердің еңбек жағдайын жақсарту міндеттері тұр. Бұл бағыттағы өзгерістер көмір өндірудің тиімділігін ғана емес, ең алдымен жұмысшылардың қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталуы тиіс.
Шахтер еңбегі – ел өнеркәсібінің маңызды бөлігі
Көмір өнеркәсібінің алдында энергетикалық трансформацияға байланысты жаңа міндеттер тұрғанымен, бұл сала Қазақстан экономикасы үшін әлі де маңызды. Кеншілердің күнделікті еңбегі энергетика, металлургия және басқа да өндіріс салаларының жұмысымен сабақтасып жатыр.
Шахтер күні – жай ғана кәсіби мереке емес. Бұл – ауыр өндірісте еңбек етіп жүрген адамдардың еңбегін бағалау, кенші әулеттерінің дәстүріне құрмет көрсету және сала ардагерлерінің еңбегін ұлықтау күні.
Барша шахтерлер мен көмір өнеркәсібінің ардагерлерін кәсіби мерекемен құттықтаймыз! Еңбектеріңіз еленіп, әр ауысым қауіпсіз аяқталсын!