Жалақы қайда кетеді? Бір айлық табысты дұрыс бөлудің қарапайым формуласы
Ай сайын жалақы түскенде жоспар құру оңай сияқты көрінеді. Бірақ ай ортасында-ақ ақшаның қайда кеткенін аңғармай да қаламыз. BAQ.KZ тілшісі елордалықтардың бір айлық табысты қайда, қалай жұмсайтынын зерттеп, мәселеде қандай кеңестерді пайдалану керектігін зерделеді.
Ай сайын жалақы түскенде жоспар құру оңай сияқты көрінеді. Бірақ ай ортасында-ақ ақшаның қайда кеткенін аңғармай да қаламыз. BAQ.KZ тілшісі елордалықтардың бір айлық табысты қайда, қалай жұмсайтынын зерттеп, мәселеде қандай кеңестерді пайдалану керектігін зерделеді.
2025 жылғы еңбек нарығы: сандар не дейді?
Ұлттық статистика бюросының дерегіне сәйкес, 2025 жылдың III тоқсанында орташа айлық жалақы 429 368 теңгеге жеткен еді. Бұл – өткен жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда шамамен 10 пайыздық өсімді көрсетті. Ал елдегі жұмыс күші саны 9,7 млн адамнан асады. Оның ішінде 7,1 миллионнан астамы – жалдамалы қызметкерлер. Яғни табысын ай сайын тұрақты жалақы арқылы алатын азаматтар басым деген сөз.
Депозит: қаржысын жинайтындар көп пе?
2025 жылдың қорытындысында елдегі банк депозиттерінің жалпы көлемі 44 трлн теңгеден асқан. Бұл соңғы жылдардағы ең жоғары көрсеткіштердің бірі.
Сондай-ақ экономистер пікірінше, теңгедегі салымдардың үлесі артып, шетел валютасындағы депозиттердің үлесі азайып келеді.
Ал Отбасы банк 2025 жылы 1 млн жаңа депозит ашылғанын хабарлады. Бұл – халықтың ұзақмерзімді мақсаттарға бағытталып отырғанының белгісі.
Халық не дейді?
Біз Астана қаласының тұрғындарынан «бір айлық табысты жоспарлап жұмсайсыз ба?» деген тақырыпта сауалнама жүргіздік.
Сауалнама нәтижесінде, көпшілік табыстың басым бөлігі азық-түлік, коммуналдық төлемге кететінін айтты. Ал жинақ жасау туралы сұраққа келгенде, біразы тосылып қалды. Тек бірен-сараны ғана үйге, баласының оқуына жинайтынын жеткізді.
Бұл тұрғыда депутат Дәулет Мұқаев та азаматтар қаржысының көп бөлігі азық-түлікке кететінін ескеріп, бағаларын бақылау туралы мәселелерді көтеріп жүр.
Бірінші кезекте, бағаны қатаң бақылауға алу керек. Бұл қарапайым азық-түліктің өзінде де маңызды. Барлық өзгеріс халық игілігіне қарай жұмсалуы керек, - деді ол.
Сондай-ақ, оның пікірінше, егер қаражатты тиімді жұмсаса, мақсатқа жеткізуге болады.
Қандай кеңес ұсынамыз?
Қаржыгерлер бір айлық табысты басқару үшін жалақы түскен күні оны үш бөлікке бөлуді ұсынады.
- Міндетті төлемдер: пәтерақы, коммуналдық қызмет, несие, балабақша, азық-түлік;
- Керек-жарақтар: киім, жиһаз, демалыс, хобби;
- Жинақ: депозит, инвестиция.
Сонымен қатар, кіріс-шығыс есебін жүргізіп отыруға кеңес береді.
Қатты қажеттілік тудырмайтын дәмханадан ас ішу, такси қызметтері, фастфудтардан өзіңізді шектесеңіз, ай соңында біршама қаржыны үнемдей аласыз.