Зейнетақы жинағын жеке басқарушы компанияларға аударушылар саны 3 есе артты

Қазақстандықтар зейнетақы жинақтарын жеке басқаруға аударуды күрт жиілетті. Маусым айында Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры (БЖЗҚ) 11,9 мыңға жуық өтінімді орындады – бұл өткен аймен салыстырғанда екі еседен астам көп. Аударылған қаражаттың жалпы сомасы одан да қатты өсіп, 4,4 млрд теңгеден 14 млрд теңгеге жетті, яғни үш еседен астам артты. Бұл екі көрсеткіш те 2021 жылғы қаңтарда зейнетақы жинақтарын жеке басқарушы компанияларға беру механизмі іске қосылғаннан бергі ең жоғары рекордтық көрсеткіш болып тіркелді.

Белсенділіктің бұлай өсуі бірнеше маңызды өзгерістермен тұспа-тұс келді. Маусым айында зейнетақы жинақтарын емделуге және баспана сатып алуға пайдалану үшін қажетті ең төменгі жеткіліктілік шегі салымшының жасына байланысты 79%-ға және одан да көп деңгейге өсетіні белгілі болды. Дәл сол кезде билік қыркүйек айынан бастап қазақстандықтар өздерінің барлық зейнетақы жинақтарын жеке басқаруға бере алатынын жариялады. Жеке басқарушы компанияларға деген қызығушылықтың тағы бір толқыны 2026 жылдың қаңтарында, олардың жұмыс істеу ережелері өзгергеннен кейін байқалған еді. Енді басқарушылардың табыстылығы нарықтық бағдарлармен салыстырылады, ал нәтиже төмен болған жағдайда компания теріс айырмашылықты өз капиталы есебінен өтеуге міндетті.

Қызығушылықтың артқанына қарамастан, зейнетақы активтерінің негізгі бөлігі әлі де Ұлттық банктің басқаруында қалып отыр. 1 маусымдағы мәлімет бойынша, жеке басқарушылар 110 млрд теңгені иеліктен шығарса, Ұлттық банктің басқаруында 26,4 трлн теңге болған. Бұл ретте, алты жеке басқарушы компанияның бесеуі соңғы 12 айда Ұлттық банкке қарағанда зейнетақы активтері бойынша жоғарырақ табыстылық көрсетті. Осы кезеңде инфляция 10,4% болған тұста, Ұлттық банктің табыстылығы 11,46%-ды құрады.