ҰБТ өзгере ме? Қазақстанда қабылдау емтихандарының жаңа форматы талқыланды
Қазақстанда жоғары оқу орындарына қабылдау емтихандарын жетілдіру, жасанды интеллектіні бағалау жүйесіне енгізу және талапкерлердің жаңа дағдыларын тексеру мәселелері талқыланып жатыр. Астанада «Қарқынды өзгеріс әлеміндегі қабылдау емтихандары» атты халықаралық конференция өтті, деп хабарлайды BAQ.KZ.
Іс-шараны ҚР Ғылым және жоғары білім министрлігінің Ұлттық тестілеу орталығы ұйымдастырды.
Конференцияға білім берудегі бағалау мәселелерімен айналысатын халықаралық ұйымдардың өкілдері, ұлттық емтихан орталықтарының басшылары, ғалымдар, сарапшылар мен жоғары оқу орындарының өкілдері қатысып жатыр. Олардың қатарында АҚШ-тың ETS және College Board ұйымдары, Ұлыбританияның AQA Global ұйымы, Канаданың Vretta мамандары, Ресейдің Жоғары экономика мектебінің өкілдері, сондай-ақ Түркия, Әзербайжан, Қырғызстан және Өзбекстан сарапшылары бар.
Пленарлық отырыста Ғылым және жоғары білім министрі Саясат Нұрбек қабылдау емтихандарының жаңа тәсілдерін талқылауда халықаралық тәжірибе алмасудың маңызын атап өтті. Оның айтуынша, жоғары білім саласындағы халықаралық ынтымақтастық Қазақстанның жаһандық білім кеңістігіне ықпалдасуына мүмкіндік береді.
Қабылдау емтихандары нені бағалауы керек?
Министрдің сөзінше, қазіргі жағдайда емтихан талапкердің меңгерген білімін тексерумен шектелмеуі керек. Оның алдағы уақытта жоғары оқу орнында табысты білім алу әлеуетін де бағалау маңызды.
Бүгінде қабылдау емтиханы меңгерілген білімді тексерумен ғана шектелмейді. Ол талапкердің алдағы уақытта білім алу әлеуетін бағалауға да мүмкіндік береді. Технологиялар қарқынды дамып жатқан жағдайда адамның сыни ойлау, жаңа ақпаратпен жұмыс істеу және жаңа дағдыларды меңгеру қабілетін ескеру маңызды, – деді Саясат Нұрбек.
Министр Қазақстанның халықаралық серіктестермен бірлесіп, жоғары оқу орнында табысты білім алуға қажетті құзыреттерді бағалауға бағытталған Admissions Insight Test (AIT) жобасын дамытып жатқанын айтты. Оның сөзінше, конференция қабылдау емтихандарын жетілдірудің заманауи тәсілдерін талқылауға мүмкіндік береді.
Қазақстан AIT жобасын дамытып жатыр
Ұлттық тестілеу орталығының директоры Нұрсейіт Байжанов Қазақстандағы қабылдау емтихандары жүйесінің даму барысына тоқталды. Ол тест тапсырмаларын әзірлеуде ғылыми негізделген тәсілдерді қолдану, нәтижелердің салыстырмалылығын қамтамасыз ету және бағалау әдістемелерін ұлттық білім беру жүйесінің ерекшеліктеріне бейімдеу маңызды екенін атап өтті.
Қазіргі заманғы қабылдау емтихандары жүйесін әзірлеу технологиялық шешімдермен ғана шектелмейді, ол ауқымды ғылыми-зерттеу жұмысын да талап етеді. Елдің білім беру жүйесінің ерекшеліктерін ескеріп, тест тапсырмаларының сапасын қамтамасыз ету және әзірлеудің әр кезеңінде нәтижелердің сенімділігін дәлелдеу қажет. ETS ұйымымен ынтымақтастық халықаралық сараптаманы ұлттық тәжірибемен ұштастыруға мүмкіндік береді, – деді Нұрсейіт Байжанов.
Оның айтуынша, әртүрлі елдердің өкілдерімен кәсіби пікір алмасу AIT жобасын дамытудың келесі бағыттарын айқындауға көмектеседі.
Жасанды интеллект дәуірінде қандай дағдылар маңызды?
Конференцияның алғашқы тақырыптық сессиясында сарапшылар цифрлық трансформация мен жасанды интеллектінің дамуы жағдайында талапкерлердің қандай дағдыларын бағалау керектігін талқылады.
Атап айтқанда, сыни және шығармашылық ойлау, академиялық жазылым, зерттеу дағдылары, коммуникация, цифрлық сауаттылық және жасанды интеллект саласындағы құзыреттерге басымдық берілді.
Сондай-ақ жоғары оқу орындарына қабылдау кезінде қолданылатын бағалау құралдарын жетілдіру жөніндегі ұлттық тестілеу орталықтарының тәжірибесі қарастырылды. Түркия, Әзербайжан, Қырғызстан және Өзбекстан өкілдері өз елдеріндегі ұлттық емтихан жүйелерін дамыту тәжірибесімен бөлісті.
Екінші күні қандай мәселелер талқыланады?
Конференцияның екінші күні іс-шаралар екі бағыт бойынша өтеді.
Бірінші бағыт аясында ETOTS бастамасы шеңберінде Қазақстан, Әзербайжан, Қырғызстан, Түркия және Өзбекстанның ұлттық тестілеу орталықтарының өкілдері кездеседі. Олар ағылшын тілі бойынша бірлескен тест әзірлеу мәселесін талқылап, меморандумға қол қоюды жоспарлап отыр.
Екінші бағытта білім беру саласының өкілдеріне арналған ақпараттық сессия өткізіліп, AIT жобасының тұжырымдамасы, құрылымы және оны енгізу кезеңдері таныстырылады.
Бұдан бөлек, қатысушылар білім беру стандарттарын жетілдіру, басқарушылық шешімдер қабылдау кезінде Ұлттық бірыңғай тестілеу деректері мен педагогтерді бағалау нәтижелерін пайдалану мәселелерін талқылайды.
Конференцияда қарастырылып жатқан бастамалар қабылдау емтихандарын жетілдіруге бағытталған. Алайда AIT жобасын талқылау мен оны дамыту жұмыстары ҰБТ форматының нақты өзгеретіні туралы түпкілікті шешім қабылданды дегенді білдірмейді.