ТМД елдері ортақ көші-қон кеңістігінің жаңа тұжырымдамасын мақұлдады

ТМД елдері көші-қонды реттеудің жаңа тәсілін келісті. 24 қыркүйекте Санкт-Петербургте Достастыққа мүше мемлекеттердің көші-қон органдары басшылары кеңесінің 30-отырысы өтіп, оның қорытындысы бойынша ТМД елдерінің Ортақ көші-қон кеңістігі тұжырымдамасының жаңа редакциясының жобасы мақұлданды.

Талқылаудың негізгі тақырыптары Достастық елдеріндегі көші-қон ахуалы, ұлттық заңнамадағы өзгерістер және құқық қолдану тәжірибесі болды. Отырысқа Әзербайжан, Армения, Беларусь, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжікстан және Өзбекстан өкілдері қатысты. Түрікменстан, Еуразиялық экономикалық комиссия және Жалпы кәсіподақтар конфедерациясы бақылаушы ретінде қатысты.

Тұжырымдаманың жаңа редакциясының жобасын ТМД Парламентаралық Ассамблеясының әлеуметтік саясат жөніндегі Тұрақты комиссиясының хатшысы, ТМД ПАА жанындағы Денсаулық сақтау жөніндегі Сараптамалық кеңестің жауапты хатшысы Евгения Владимирова таныстырды.

Жаңартылған құжат көші-қонды тек еңбек ресурстарының қозғалысы ретінде емес, мемлекеттердің келісілген тәсілдерін талап ететін кешенді үдеріс ретінде қарастыруды ұсынады. Мұндай тәсіл Достастық елдері арасындағы көші-қон ағындарының тұрақты және көп жағдайда циклдік сипатымен, сондай-ақ олардың экономикаларының өзара тығыз байланысымен байланысты, – деп түсіндірді ТМД Атқару комитетінде.

Негізгі бағыттардың бірі – цифрландыру. Жаңа тәсіл аясында көші-қон ағындары мен бос жұмыс орындарын есепке алудың бірыңғай жүйелерін дамыту ұсынылып отыр. Бұл әртүрлі елдердің еңбек нарықтарындағы жұмыс күшіне деген қажеттілік пен еңбек мигранттарының қозғалысын дәлірек сәйкестендіруге мүмкіндік береді.

Еңбек мигранттарын ақпараттандыру мен даярлауға ерекше назар аудару жоспарлануда. Азаматтар онда болу және жұмысқа орналасу ережелері, заңнама және тілдік талаптар туралы ақпарат ала алатын арнайы платформалар құру туралы сөз болып отыр, – деп атап өтті ТМД Атқару комитетінде.

Тағы бір бағыт – мигранттарды медициналық сақтандыруға қатысты тәсілдерді жақындастыру. Евгения Владимированың айтуынша, тиісті ережелерді біріздендіру көші-қонды реттеудің неғұрлым түсінікті жүйесінің бір бөлігіне айналуы тиіс.

ТМД Атқару комитеті отырысқа қатысушылардың көші-қон ағындарын бақылау және қадағалау үшін заманауи ақпараттық технологияларды пайдалану тәжірибесімен де алмасқанын хабарлады. Ресей тарапы, атап айтқанда, заңсыз көші-қонға қарсы іс-қимылда биометриялық жүйелер мен бейнебақылауды қолдану тәжірибесін, сондай-ақ ТМД елдерінің аумағына кіретін үшінші мемлекет азаматтары мен азаматтығы жоқ адамдарды есепке алудың Бірыңғай жүйесін құру жөніндегі ұсыныстарын таныстырды.

Бұл ретте тұжырымдаманы жаңарту аяқ астынан пайда болған бастама емес, бұған дейін жоспарланған жұмыстың бір бөлігі болып табылады. ТМД Парламентаралық Ассамблеясы жаңа редакцияны әзірлеуді 2025 жылы бастаған. Жұмыс тобы 2 сәуірде және 9 қазанда отырыстар өткізді. Құжатты жаңарту қажеттілігі халықаралық және ұлттық көші-қон саясатындағы өзгерістермен, сондай-ақ циркуляциялық көші-қонның, еңбек және білім беру мобильділігінің дамуымен байланысты болды.

Ортақ көші-қон кеңістігі туралы алдыңғы тұжырымдама ТМД Парламентаралық Ассамблеясы тарапынан 2012 жылғы 17 мамырда қабылданған. Жаңа құжат өткен жылдар ішінде қалыптасқан жағдайды ескеріп, Достастық елдерінің көші-қон саласындағы өзара іс-қимылының алдағы бағыттарын айқындауы тиіс.

Санкт-Петербургтегі отырыста көші-қон және реадмиссия саласындағы ақпарат алмасу жөніндегі екіжақты келісімдер, көші-қон органдары мамандарының біліктілігін арттыру және осы саладағы міндеттерді шешу үшін халықаралық ұйымдардың мүмкіндіктерін пайдалану мәселелері де талқыланды.

Жаңа редакциядағы тұжырымдама көші-қонды неғұрлым келісілген түрде реттеуге, деректерді цифрлық алмасуға және ТМД елдерінің азаматтары, жұмыс берушілері мен мемлекеттік органдары үшін түсінікті тетіктер құруға басымдық береді.