Соғымға ет аларда нені білу керек? Маман маңызды кеңес берді

Астанада 7-8 қарашада өтетін жәрмеңкеде 1 000 тоннадан астам ет өнімін сату жоспарланып отыр. Мамандар тұрғындарға еттің бағасы мен сапасына ғана емес, оның сақталу және сатылу жағдайына да назар аударуға кеңес берді, деп хабарлайды BAQ.KZ тілшісі.

Соғым алу – қысқы азық-түлік қорын қамдаумен қатар, отбасының дастарқанына деген жауапкершілік. Астанада 7-8 қарашада басталатын «Соғым-FEST» жәрмеңкесінде 1 000 тоннадан астам ет өнімін сату жоспарланып отыр. Бұл тұрғындарға қысқы қорын толықтырып, отандық өндірушілердің өнімін сатып алуға мүмкіндік береді. Дегенмен ет таңдағанда оның бағасы мен қоңдылығына ғана емес, қандай жағдайда сақталып, қалай сатылып жатқанына да мән берген жөн.

Астана қаласы санитариялық-эпидемиологиялық бақылау департаменті басшысының орынбасары Мұхамғали Арыспаевтың айтуынша, қауіпсіз ет таңдаудың алғашқы шарты – сауда орнының тазалығы.

Ең алдымен, ет сатылатын орынның санитариялық жағдайына назар аудару керек. Өнім қойылатын сөре, таразы, пышақ пен ет бөлшектейтін тақтай таза болуы тиіс. Еттің лас беттерге жанасуы немесе шаң-тозаңмен ластануы қауіп төндіреді. Сатушының қол тазалығын сақтауы да маңызды. Қолғап киюдің өзі жеткіліксіз. Егер сатушы сол қолғаппен ақша, телефон немесе басқа да лас заттарды ұстап, кейін етке қол тигізсе, өнімнің ластану қаупі артады. Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы да қол мен асүй құралдарының тазалығын тағам арқылы таралатын аурулардың алдын алудың негізгі шарттарының бірі ретінде қарастырады, – дейді Мұхамғали Арыспаев.

Оның сөзінше, еттің қауіпсіздігіне тікелей әсер ететін тағы бір маңызды мәселе – сақтау температурасы. Салқындатылған ет сауда кезінде де тиісті салқындықта тұруы қажет. Сондықтан сатып алушы өнімнің қандай жағдайда тұрғанын байқап, қажет болса, сатушыдан сақтау шарттарын нақтылап алғаны жөн.

Күн салқын екен деп етті сақтау температурасын бақылаусыз қалдыруға болмайды. Ауа райының салқындығы арнайы температуралық режимнің орнын баса алмайды. Қолайсыз температурада ауру тудыратын бактериялар жылдам көбейіп кетуі мүмкін. Сондықтан еттің қалай сақталғанына күмәніңіз болса, оны сатып алмаған дұрыс, – дейді ол.

Мұхамғали Арыспаев еттің балғындығын бағалағанда сыртқы көрінісіне, иісіне және консистенциясына мән беру керегін айтады. Балғын салқындатылған ет тығыз әрі серпімді болады, өзіне тән иісін сақтайды. Ал жағымсыз иіс, шырыштану, ластану немесе бұзылудың өзге де белгілері байқалса, мұндай өнімді сатып алмаған жөн.

Қапталған етті таңдағанда да бірнеше нәрсені тексеру қажет. Ең алдымен, қаптамасының бүтіндігіне, өндірілген күніне, жарамдылық мерзімі мен сақтау шарттарына қарау керек. Өнімнің арзан болуы оның сапасына күмәнданбауға негіз емес.

Тек еттің түсі мен иісіне қарап шешім қабылдауға болмайды. Өйткені ауру тудыратын кейбір микроорганизмдер өнімнің сыртқы түрін, иісін немесе дәмін өзгертпеуі мүмкін. Яғни көзге балғын көрінген еттің өзі дұрыс сақталмаса немесе санитариялық талаптар сақталмай сатылса, қауіп төндіруі ықтимал. Сондықтан тазалықты, сақтау температурасын және өнімнің балғындығын бір-бірінен бөліп қарастыруға болмайды, – дейді департамент басшысының орынбасары.

Сауда орнында шикі еттің дайын тағамдардан бөлек орналасқанына да назар аудару қажет. Себебі еттің сөлі нанға, дайын асқа немесе жуылған көкөніске тисе, ондағы микроорганизмдер басқа өнімдерге өтуі мүмкін. Сатып алған етті де сөлі ақпайтын қаптамаға салып, өзге азық-түліктен бөлек алып жүрген дұрыс. Бұл тағамдардың бір-бірімен жанасуынан туындайтын ластану қаупін азайтады.

Маманның айтуынша, еттің қауіпсіздігі жәрмеңкеден шыққаннан кейін де сақтықты қажет етеді. Өнімді сатып алған соң ұзақ аялдамай, бірден үйге жеткізген жөн. Әсіресе салқындатқыш элементтері бар термосөмке алып жүру ыңғайлы. Тез бұзылатын өнімдерді салқындатусыз екі сағаттан артық қалдырмау ұсынылады.

Үйдегі тоңазытқыштың температурасы +4°C-тан, ал мұздатқыштікі −18°C-тан жоғары болмағаны дұрыс. Қысқа молынан ет алуды жоспарлаған тұрғындар оны сақтайтын орынның жеткілікті екеніне де алдын ала көз жеткізуі керек, – деп ескертті Мұхамғали Арыспаев.

Үйге жеткізілген етті бір рет әзірлеуге жететін мөлшерге бөліп, таза қаптамаларға салып қойған ыңғайлы. Шикі етке арналған жеке тақтай мен пышақ болғаны жөн. Етті бөлшектеп болғаннан кейін қолды және онымен жанасқан барлық бетті мұқият жуу қажет.

Мұздатылған етті жібіту кезінде де ережені естен шығармаған абзал. Оны бөлме температурасында ұзақ уақыт қалдырмай, тоңазытқышта жібіткен қауіпсіз. Мұздату зиянды микроорганизмдердің барлығын жоймайды. Сондықтан етті жеткілікті деңгейде пісіру керек. Әсіресе ірі кесектер мен тартылған еттің толық піскеніне көз жеткізген жөн.

Соғымның берекесі алынған еттің көлемімен ғана өлшенбейді. Оның таза жағдайда сатылуы, салқын күйде жеткізілуі, үйде дұрыс сақталып, талапқа сай әзірленуі – отбасы денсаулығын қорғауға бағытталған өзара байланысты қадамдар. Сондықтан жәрмеңкеде ет таңдауға асықпай, сауда орнының санитариялық жағдайына мұқият қарау керек. Бұл – қауіпсіз дастарқанның басты шарттарының бірі, – деп түйіндеді Мұхамғали Арыспаев.