12 Шілде 2026, 09:49

Қостанай облысында неолит дәуіріне жататын бірегей жерлеу орындары табылды

Археологтар VII–V мыңжылдықтарға жататын үш жерлеу орнын анықтап, бұл жаңалықтың Орталық Азиядағы тас дәуірін зерттеу үшін маңызды екенін айтты.

Қостанай облысының Әулиекөл ауданында археологтар б.з.д. VII–V мыңжылдықтарға жататын неолит дәуірінің үш бірегей жерлеу орнын тапты. Қазақстанның Ғылым және жоғары білім министрлігі бұл олжаны еліміздің тас дәуірі тарихын зерттеудегі маңызды жаңалық деп атады.

Зерттеу жұмыстарын Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Қостанай өңірлік университетінің Торғай археологиялық экспедициясы жүргізді. Экспедицияға археолог Андрей Логвин жетекшілік етті. Қазба жұмыстары Шилі, Сұлукөл және Бүріктал ескерткіштерінде жүргізілген.

Қазба барысында ғалымдар ежелгі тұрғын үйлердің еденінің астынан бір баланың және екі ересек адамның жерлеу орындарын анықтады. «Торғай ойпатының неолиті» жобасының жетекшісі Ирина Шевнинаның айтуынша, мұндай жерлеу орындары неолит дәуірі үшін өте сирек кездеседі. Себебі археологтар көбіне тас құралдарын, керамика бұйымдарын және әшекейлерді ғана табады.

Зерттеушілердің пікірінше, тұрғын үйлердің астынан жерлеу орындарының табылуы бұл ескерткіштердің ғылыми құндылығын едәуір арттырып, Орталық Азия тұрғындарының жерлеу дәстүрлерін тереңірек зерттеуге мүмкіндік береді.

Сонымен қатар Шилі ескерткішінде алғаш рет маханжар мәдениетіне тән жартылай жертөле үлгісіндегі тұрғын үйлер анықталды. Ғалымдардың айтуынша, бұл жаңалықтар ежелгі тұрғындардың тұрмыс-тіршілігін, дүниетанымын және салт-дәстүрін жақсырақ түсінуге жол ашады.

Зерттеу жұмыстары жалғасып жатыр. Алда антропологиялық сараптама, радиокөміртекті мерзімдеу және зертханалық талдаулар жүргізіліп, жерлеу орындарының нақты жасы анықталып, тас дәуірінде өмір сүрген адамдар туралы тың мәліметтер алынбақ.