Қазақстанда тауарлар мен қызметтерді сату өсімі баяулады
Қазақстанда 2026 жылдың алғашқы тоғыз айында сауда көлемінің өсімі өткен жылмен салыстырғанда баяулады. Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығының (ҚҚҚ) мәліметінше, қаңтар-қыркүйек айларында сауданың нақты көлем индексі 6,2%-ды құрады. Бір жыл бұрын бұл көрсеткіш 8,8% болған, деп хабарлайды BAQ.KZ тілшісі.
Қауымдастықтың шолуына сәйкес, көтерме сауданың өсімі 9,6%-дан 7%-ға дейін, ал бөлшек сауданың өсімі 7,1%-дан 4,5%-ға дейін төмендеген.
Бөлшек саудадағы өсім қарқынының едәуір баяулауы жоғары пайыздық мөлшерлемелер жағдайында тұтынушылық сұраныстың шектеулі екенін көрсетуі мүмкін. Ал жалпы сауда айналымының 66,6%-ын құрайтын көтерме сауда саланың негізгі өсім драйвері болып отыр.
Теңге нығайып, доллар бағамы төмендеді
Қазақстанның ұлттық валютасы АҚШ долларына қатысты бұрынғы шығындарының орнын толтыра бастады. Бұған Ұлттық банктің валюта сату операциялары, экспорттаушылардың валюталық түсімді айырбастауы және нарық қатысушыларының бір бөлігінің пайдасын тіркеуі әсер еткен.
Дүйсенбідегі сауда қорытындысы бойынша, доллар бағамы 2,83 теңгеге төмендеп, 451,13 теңгені құрады. Сауда көлемі 311,6 млн доллар болды. Сонымен қатар мұнай бағасының өсуі де теңгені қолдап отыр.
Ақша нарығындағы мөлшерлемелер өзгерді
Өтімділік профициті ұлғайған жағдайда ақша нарығындағы мөлшерлемелер әртүрлі бағытта өзгерді. TONIA мөлшерлемесі 16,03%-дан 15,95%-ға дейін төмендесе, SWAP-1D көрсеткіші 11,48% деңгейінде сақталды.
Ұлттық банктің депозиттік аукционына сұраныс 579 млрд теңгеге азайып, 1,2 трлн теңгені құрады. Өтінімдер 16,25% мөлшерлемемен толық қанағаттандырылды. Ұлттық банктің операциялары бойынша ашық позиция шамамен 7,9 трлн теңгеден 8,2 трлн теңгеге дейін өсті.
KASE индексі 0,1%-ға өсті
Дүйсенбідегі сауда қорытындысы бойынша Қазақстан қор биржасының (KASE) индексі 0,1%-ға өсіп, 7 819,2 пунктке жетті. Сауда көлемі 15,8%-ға артып, 877,9 млн теңгені құрады.
KEGOC акциялары 4,7%-ға арзандады. Қалған бағалы қағаздардың басым бөлігінде өзгеріс мардымсыз болды: олардың бағасы 0,4%-ға төмендеу мен 0,7%-ға өсу аралығында құбылды. Бұл нарық қатысушыларының күту позициясын ұстанғанын аңғартады.
Мұнай бағасы барреліне 106,7 долларға жетті
Brent маркалы мұнай бағасы 3%-ға өсіп, барреліне 106,7 долларға жетті.
Қазақстан қаржыгерлер қауымдастығы мұнай бағасының өсуіне Ресей мен Украина арасындағы энергетикалық бітімге қатысты нарық қатысушыларының күмәні және Таяу Шығыстағы жағдайдың шиеленісуі әсер еткенін атап өтті.
АҚШ президенті Дональд Трамп бұған дейін Украина мен Ресей арасындағы энергетикалық бітім туралы мәлімдеген. Алайда Ресейдің Украинадағы электр станциялары мен газ инфрақұрылымы нысандарына соққы жасағаны хабарланды. Украина президенті Владимир Зеленский де Киевтің Ресей мұнай өңдеу зауыттарына шабуылдарын жалғастыратынын аңғартқан.
Таяу Шығыстағы ахуал да мұнай нарығына қосымша қысым түсіріп отыр. Трамп Эр-Рияд халықаралық әуежайына жасалған кезекті шабуылдан кейін Йемендегі Иран қолдайтын хуситтерге қарсы Сауд Арабиясына қосылу мүмкіндігін қарастырып жатқанын мәлімдеген.
АҚШ нарықтарында индекстер әртүрлі бағытта өзгерді
АҚШ қор нарығының негізгі индекстері сауданы әртүрлі нәтижемен аяқтады: өзгерістер минус 0,4%-дан плюс 0,4%-ға дейін болды.
Мұнай бағасының өсуі инфляцияға қатысты алаңдаушылықты күшейтсе, жасанды интеллект жабдықтарын өндіруші компаниялардың акциялары технологиялық секторға қысым жасады. Nasdaq индексіне Micron Technology акцияларының 3,9%-ға арзандауы кері әсер етті. Бұған инвесторлардың қытайлық CXMT компаниясының жаңа чип құрылымын әзірлеудегі жетістіктері туралы хабарламасын бағалауы себеп болған.
Сонымен бірге Bank of America инвестициялық ұсынымын екі сатыға көтергеннен кейін Salesforce акциялары 2%-ға қымбаттап, Dow Jones индексіне қолдау көрсетті.
Қауымдастықтың шолуында сол күнгі назар ОПЕК есебіне, еңбек және жылжымайтын мүлік нарықтарының деректеріне, сондай-ақ JPMorgan, Goldman Sachs, Citigroup және Wells Fargo банктерінің қаржылық есептілігіне аударылған.
Доллар қымбаттап, алтын арзандады
Инфляцияның үдеуі және АҚШ Федералдық резерв жүйесінің ақша-несие саясатын қатаңдатуы мүмкін деген қауіп доллардың нығаюына ықпал етті. Доллар индексі 0,4%-ға өсіп, 102,6 пунктке жетті.
Алтын бағасы 0,5%-ға төмендеп, троя унциясы 4 195 долларды құрады. АҚШ-тың 10 жылдық мемлекеттік облигацияларының кірістілігі 1 базистік пунктке төмендеп, 5,23% болды.