Қазақстанда ауыл шаруашылығы техникасына «төлқұжат» енгізіледі: Бұл шаруларға не береді?

Бұл жүйе техниканың ашық есебін қамтамасыз етіп, қателіктерді азайтады және агросектордағы бақылауды күшейтеді. Жоба экономиканы цифрландыру және ЕАЭО-мен интеграция аясында жүзеге асырылуда. Толығырақ – BAQ.KZ тілшісінің эксклюзивті материалында.

«Ұлттық ақпараттық технологиялар» АҚ Басқарма төрағасының орынбасары Алмаз Байжанов ӨЖМ ЭТ (өздігінен жүретін машиналардың электрондық төлқұжаттары) жүйесін енгізу – бұған дейін жұмыс істеп тұрған көлік құралдарының электрондық төлқұжаттар платформасының жалғасы екенін хабарлады.

ӨЖМ ЭТ – бұл техниканың өндірілген немесе елге әкелінген сәтінен бастап кәдеге жаратылғанға дейінгі бүкіл өмірлік циклі туралы толық әрі өзекті ақпаратты қамтитын цифрлық құжат. Бұл жоба көлік құралдарының электрондық төлқұжаттарының қолданыстағы жүйесінің логикалық жалғасы болады, - деп атап өтті ол.

Оның мәліметінше, жүйе қазірдің өзінде жұмыс істеп тұр. Бүгінгі таңда 700 мыңнан астам көлік құралының электрондық төлқұжаты рәсімделген. Барлық қажетті интеграциялар ел ішінде де, Ресей мен Беларусьті қоса алғанда, ЕАЭО мемлекеттерімен де іске асырылған.

Шашыраңқы деректердің орнына бірыңғай цифрлық инфрақұрылым

ӨЖМ ЭТ-ның басты айырмашылығы – құжаттарды жай ғана электрондық форматқа көшіру емес, толыққанды цифрлық экожүйе құру.

Біз техниканы есепке алудың бірыңғай цифрлық инфрақұрылымын қалыптастырып жатырмыз. Бұл үзік-үзік есеп жүргізуден деректерге негізделген жүйелі басқаруға көшуге мүмкіндік береді. ӨЖМ ЭТ әрбір техника бірлігінің цифрлық егізі болады, - деп түсіндірді Байжанов.

Жүйеде барлық негізгі мәліметтер жинақталады: техникалық сипаттамалар, өндіруші туралы деректер, сертификаттау, кедендік рәсімдеу және тіркеу әрекеттері. Бұл мемлекеттік органдар арасындағы деректердің алшақтығы мәселесін жояды.

Қателіктердің азаюы және процестердің ашықтығы

Жүйенің басты артықшылықтарының бірі – «деректерді бір рет енгізу» принципі.

Қазіргі уақытта техника туралы ақпарат әртүрлі мемлекеттік жүйелерде шашырап жүр, бұл деректердің қайталануына және сәйкессіздік қаупіне әкеледі. ӨЖМ ЭТ бұл деректерді біріктіріп, қатысушылар арасында ақпараттың автоматты түрде алмасуын қамтамасыз етеді. Техника әкелінген кезде мәліметтер бір рет енгізіледі және кейін барлық мемлекеттік органдар сол деректі пайдаланады. Бұл қателіктерді азайтып, ашықтықты арттырады, - деді ол.

Бұл ауыл шаруашылығына не береді?

Аграрлық секторда ӨЖМ ЭТ-ны енгізу техниканы бақылаудан бастап, саланың тиімділігін арттыруға дейін жүйелі әсер етеді.

• Мемлекет үшін: Техниканың заңсыз әкелінуін және пайдаланылуын азайту құралы, шешім қабылдауға арналған нақты аналитикалық база. Бұл «реактивті» басқарудан деректерге негізделген «проактивті» басқаруға көшу дегенді білдіреді.

• Бизнес үшін: Әкімшілік кедергілердің азаюы, құжат рәсімдеу мерзімінің қысқаруы, импорт пен тіркеу процедураларының жеңілдеуі. Сондай-ақ, мәмілелердің ашықтығы артып, нарық қатысушылары арасындағы сенім нығаяды.

Қорытындылай келе, ӨЖМ ЭТ-ны енгізу Қазақстанның ауыл шаруашылығын модернизациялауға, техниканың көлеңкелі айналымын азайтуға және саланы басқару деңгейін көтеруге цифрлық негіз болады.

Айта кетейік, Ауыл шаруашылығы министрі Айдарбек Сапаров хабарлағандай, қазірдің өзінде субсидиялардың басым бөлігі онлайн форматта рәсімделеді. 2026 жылдан бастап жасанды интеллект элементтерін, атап айтқанда, фермерлердің өтініштерін жедел өңдеуге арналған чат-ботты енгізу жоспарлануда.