Қазақстан алтын резервтерінің өсімі бойынша әлемде 6-орынға шықты
Қазақстан соңғы жиырма жылда алтын резервтерін едәуір арттырып, әлемдік рейтингте алтыншы орынға тұрақтады. 2000-2024 жылдар аралығында елдің алтын қоры шамамен 227 тоннаға өсті. Бұл көрсеткіш Қазақстанды алтын қорының таза өсімі бойынша әлемдегі үздік он елдің қатарына енгізді. Орта көлемдегі экономика үшін бұл – сандық емес, сапалық тұрғыдан маңызды жетістік, деп хабарлайды BAQ.KZ.
The Economist басылымының деректеріне сәйкес, Қазақстан күміс өндіру көлемі бойынша әлемде 12-орында тұр. Ел бұл көрсеткіште Үндістан, Аргентина, АҚШ, Австралия, Ресей, Польша, Чили, Боливия, Перу, Қытай Халық Республикасы және Мексикадан кейін орналасқан. Ал 2000 жылдан бері алтын қорын ең көп арттырған елдер арасында Қазақстан алтыншы орынға жайғасып, Ресей, Қытай, Үндістан, Түркия және Польшадан кейінгі қатарда тұр.
Сарапшылардың айтуынша, алтын резервтерінің өсуін тек қолайлы нарық жағдайымен немесе шикізат сәттілігімен түсіндіру дұрыс емес. Бұл – мемлекеттік институттардың жүйелі жұмысының нәтижесі. Үкіметтің өнеркәсіптік саясаты мен Ұлттық банктің қаржылық стратегиясы өзара үйлесіп, бірін-бірі толықтырып отыр.
Аталған өсімнің негізгі іргетасы – елдің өз шикізаттық базасы. Қазақстан алтын мен күмістің ірі өндірушілерінің қатарына кіреді. Тау-кен секторы ұзақ жылдар бойы жүйеқұраушы сала ретінде қарастырылып келеді. Инфрақұрылымға салынған инвестициялар, тұрақты реттеу және қайта өңдеуді қолдау өндіріс көлемін арттырып қана қоймай, бағалы металдардың едәуір бөлігін ел ішінде сақтауға мүмкіндік берді. Бұл Қазақстанды алтын резервтерін сыртқы нарықтан валютаға сатып алу арқылы қалыптастыратын елдерден түбегейлі ерекшелейді.
Күміс саласының дамуы да ерекше рөл атқарды. 2024 жылы Қазақстанда 497,5 тонна аффинирленген күміс өндірілді. Алғашқыда қосалқы көрсеткіш болып көрінгенімен, дәл осы сала технологиялық әлеуетті, экспорттық кірісті және басқару тәжірибесін нығайтып, кейіннен алтын қорын жинақтауға негіз қалады.
Бұл модельдің қаржылық тетігін Үкіметтің экономикалық саясаты мен Ұлттық банк бірлесіп қамтамасыз етуде. Отандық өндірушілерден алтын сатып алу жүйелі түрде жүргізіледі және қысқа мерзімді баға ауытқуларына тәуелді емес. Мұндай тәсіл алтын қорын валюталық интервенцияларсыз және теңгеге қысым жасамай ұлғайтуға мүмкіндік береді, бұл ашық экономика үшін аса маңызды.
Қазақстан алтын резервтерінің өсуін ешқашан саяси немесе идеологиялық құрал ретінде қарастырған емес. Алтын – ең алдымен валюталық тәуекелдерді азайтатын, қаржы жүйесінің тұрақтылығын арттыратын әмбебап әрі өтімді актив. Соның нәтижесінде Қазақстан моделінде алтын инфляциялық толқындардан қорғаныш, сыртқы күйзелістерге қарсы сақтандыру және ұлттық резервтерге деген сенімді арттыратын макроэкономикалық басқарудың тиімді құралына айналды.