Коммуналдық төлемді адам санына қарай есептеу қаншалықты әділ?
Пәтерде екі адам тұрады, ал қоқыс ақысы бес адамға есептелген. Сол түбіртектегі жылыту ақысы да былтырғыдан жоғары. Бірінші жағдайда есепке алынған тұрғындар санын тексеру керек. Екінші жағдайда үйдің қанша жылу тұтынғанын, пәтердің ауданын және қолданылған тарифті қараған жөн. BAQ.KZ тілшісі Астанада коммуналдық төлемнің қалай қалыптасатынын және есепке алынған мәліметті қалай түзетуге болатынын қарастырды.
Жылыту ақысы қалай есептеледі?
«Астана-Теплотранзит» АҚ көппәтерлі үйде жалпыүйлік жылу есептегіші жұмыс істеп тұрса, төлемге сол аспап тіркеген жылу көлемі негіз болатынын айтады.
Үй тұтынған жылу пәтерлердің жылытылатын ауданына қарай бөлінеді. Мысалы, бір үйдегі 80 шаршы метрлік пәтерге 40 шаршы метрлік пәтерден екі есе көп жылу көлемі есептеледі. Пәтерде қанша адамның тіркелгені бұл есепке әсер етпейді,- делінген хабарламада.
Егер жалпыүйлік есептегіш орнатылмаған, істен шыққан немесе оны салыстырып тексеру мерзімі өтіп кеткен болса, төлем бекітілген тұтыну нормасы бойынша есептеледі. Бұл кезде сырттағы ауаның нақты температурасы ескеріледі. Ал есептегіші бар үйде күн суытқанда жылу тұтыну көлемі ұлғаюы мүмкін. Сондықтан тариф өзгермеген айда да жылыту ақысы өсуі ықтимал.
Жылыту мен ыстық су ақысы бірыңғай төлем құжатында бөлек жолдармен көрсетіледі. Жылыту ақысы түсініксіз болса, жеткізушіден үйдің есептегіш көрсеткішін, есепке алынған пәтер ауданын және қолданылған тарифті сұрауға болады. Есеп норма бойынша жүргізілсе, қай норма қолданылғанын нақтылаған жөн,- дейді мекеме.
Электр ақысына тұрғындар саны қалай әсер етеді?
Электр есептегіші пәтердің қанша киловатт-сағат тұтынғанын көрсетеді. Ал тұтыну көлеміне қарай сараланған тариф қолданылғанда, тұрақты тұратын адамдар саны сол көлемнің қанша бөлігі қай тарифпен есептелетініне әсер етеді. Демек, бірдей көлемде электр жұмсаған екі пәтердің төлемі тұрғындар санына қарай әртүрлі болуы мүмкін.
«Астана – Өңірлік Электржелілік Компаниясының» түсіндірмесінде тұрғындар санын растау үшін eGov-тағы тіркеу дерегін пайдалануға болатыны көрсетілген. Тұрғындар саны өзгерсе, оны растайтын мәліметтерді энергожабдықтаушы ұйымға ұсыну қажет. Компанияның түсіндіруінше, есеп тұтынушы жүгінген күннен бастап түзетіледі.
Қоқыс ақысы артық есептелсе, не істеу керек?
Астанада қоқыс шығару ақысын есептеуге алынған тұрғындар санын түзетуге болады. Қаланың бірыңғай цифрлық порталында «ГорКомТранс» қызметін пайдаланатын жеке тұлғаларға арналған өтініш нысаны бар. Мәселен, түбіртекте бес адам көрсетіліп, пәтерде екі адам тұрса, тұрғындар санын азайту туралы өтініш беруге болады. Қайта есептеу ұсынылған мәліметтер расталғаннан кейін жүргізіледі.
Мекенжайда кімдердің тіркелгенін баспана иесі eGov-тағы жеке кабинетінің «Мүлік» бөлімінен тексере алады. Бұл тізімді жеткізуші есепке алған адам санымен салыстырған жөн. Мысалы, отбасы мүшесі басқа қалада оқып жүрсе, оның тіркеуде тұрғаны күн сайын осы мекенжайда коммуналдық қызмет тұтынып жүргенін білдірмейді. Мұндай жағдайда жеткізушіден нақты тұратын адам санын қандай құжатпен растауға болатынын сұрау қажет.