Кітап оқитын ұлт: Елордадағы мектепте әдебиет пен кітап оқу мәдениеті дәріптелді

Елордадағы №112 мектепте «Кітап оқыған ұстаз – ойы терең ұрпақ тәрбиелейді» тақырыбында әдеби-сұхбат кеші өтті.

«Кітап оқитын ұлт» республикалық марафоны мен қазақ тілі және әдебиеті онкүндігі аясында ұйымдастырылған шараға белгілі ақындар Асантемір Қаршыға мен Олжас Сәндібек қатысып, оқушылармен және ұстаздармен шығармашылық, кітап оқу мәдениеті, қазіргі поэзияның дамуы туралы ой бөлісті.

Әдеби кештің басты ерекшелігі – ақындармен еркін форматта сұхбат құруға басымдық берілуі. Оқушылар шығармашылық иелеріне өздерін қызықтырған сауалдарын қойып, өлеңнің дүниеге келу тарихы, ақындыққа бастар жол, шабыт пен ізденістің маңызы туралы әңгімелерін тыңдады.

Кездесуде екі ақынның әдебиетке келу жолындағы айырмашылық ерекше қызығушылық тудырды. Асантемір Қаршыға бала кезінен ақын болуды армандағанын, әдебиетке деген сүйіспеншілігі ерте оянғанын айтты. Оның сөзінше, бала күнінде Махамбет Өтемісұлының отты жырларын сүйсіне оқып, ақынның өр рухы мен қайсар мінезінен ерекше әсер алған.

Махамбет поэзиясындағы еркіндікке ұмтылыс, намыс пен жігер, елдік рух жас Асантемірдің әдебиетке деген қызығушылығын арттырған. Ол үшін өлең әуел бастан жай ғана ұйқас құрау емес, адамның ішкі дүниесін, мінезі мен ұстанымын танытатын өнер ретінде қалыптасқан.

Ақынның балалық шақтан басталған осы қызығушылығы уақыт өте келе шығармашылық ізденіске ұласып, әдебиетке бет бұруына ықпал еткен.

Ал Олжас Сәндібектің ақындыққа келу тарихы мүлде бөлек. Ол 20 жасына дейін ақын болуды мақсат етпегенін, тіпті өзін поэзиямен байланыстырамын деп ойламағанын жеткізді. Оның әдебиетке деген көзқарасын өзгерткен қаламгер – ақын Серік Томанов.

Олжас Сәндібек Серік Томановтың жырларын оқығаннан кейін поэзияны бұрынғыдан өзгеше қабылдай бастағанын айтты. Ақынның өлеңдеріндегі терең ой, шынайы сезім мен көркемдік ізденіс оған ерекше әсер етіп, өзі де өлең жазуға ынталанған.

Осылайша бір ақынның шығармашылығы екінші бір жас адамның әдебиетке келуіне жол ашқан. Бұл оқиға кітаптың адам тағдырына, оның өмірлік таңдауына қаншалықты ықпал ете алатынын көрсететін әсерлі мысал болды.

Кездесу барысында ақындық талант пен үздіксіз еңбектің арақатынасы да талқыланды. Қатысушылар жақсы өлең жазу үшін табиғи қабілетпен қатар, көп оқу, іздену, өмірді бақылау және адам болмысын түсіну маңызды екеніне тоқталды.

Әсіресе қазіргі жастардың кітап оқу мәдениеті туралы әңгіме қызу өрбіді. Әлеуметтік желілер мен қысқа видеолар кең тараған заманда оқушылардың көркем әдебиетке қызығушылығын арттыру жолдары сөз болды.

Сондай-ақ жасанды интеллекттің шығармашылыққа ықпалы да назардан тыс қалған жоқ. Бүгінде технологияның көмегімен өлең құрастыру мүмкін болғанымен, адамның өмірлік тәжірибесі, сезімі мен дүниетанымы көркем шығарманың табиғатын айқындайтыны жөнінде пікір алмасылды.

Әдеби жүздесу барысында оқушылар тек тыңдарман болып қана қоймай, өз өнерлерін де көрсетті. Қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімдері, 6 және 7-сынып оқушылары ақындардың шығармаларын мәнерлеп оқып, жыр жолдарын көпшілікке жеткізді.

Ақындардан өлеңді мәнерлеп оқудың ерекшелігі, дауыс ырғағы мен шығарманың ішкі мазмұнын сезінудің маңызы туралы да сұралды. Бұл оқушылар үшін көркем сөзді түсіну мен оны тыңдарманға жеткізу шеберлігін жетілдіруге бағытталған пайдалы әңгімеге айналды.

Кештің музыкалық бөлімі де әсерлі өтті. 7 «Г» сыныбының оқушылары Әділ Бинур мен Жауғашты Нұрахмет «Мен қазақпын» әнін орындап, көрермендердің ықыласына бөленді.

Сонымен қатар Олжас Сәндібектің сөзіне жазылған әндер туралы айтылды. Ақынның жырлары бүгінде поэзия оқырмандарына ғана емес, ән тыңдармандарына да таныс. Атап айтқанда, Наркенже мен Үкітай Ерниязовтың орындауындағы «Сәби көңілім», Нұрболат Абдулин орындаған «Кейде бір ағалар болады», Кеңес Әлімжанның «Күз келген жоқ» әндері сөз болды.

Әдеби кеште мектеп ұжымындағы шығармашыл ұстаздар да өнер көрсетті. Сая Оңдасынқызы өз жырларын оқып, физика пәнінің мұғалімі Сағи Алтынбекұлы да шараға қатысты. Бұл ұстаздық қызмет пен шығармашылық ізденістің бір-бірімен үйлесім табатынын көрсетті.

Кездесудің тағы бір қызықты бөлігі – ақындарға арналған қысқа сұрақтар кезеңі болды. Қонақтарға ауыл мен қала, шабыт пен еңбек, қағаз және электронды кітап, поэзия мен проза, әдеби сын мен оқырман пікірі туралы таңдау сұрақтары қойылды. Мұндай еркін формат ақындардың шығармашылық талғамы мен жеке көзқарасын жақынырақ тануға мүмкіндік берді.

Кеш соңында Асантемір Қаршыға мен Олжас Сәндібек өз өлеңдерін оқып, тыңдармандарға ерекше әсер сыйлады. Оқушылар ақындардың шығармаларын авторлардың өз дауысымен тыңдап, поэзияның әсерін тереңірек сезінді.

Ұйымдастырушылардың пікірінше, мұндай кездесулер оқушылардың кітапқа деген қызығушылығын арттырып қана қоймай, олардың ойлау мәдениетін қалыптастыруға, сөз өнерін бағалауға және шығармашылық қабілетін дамытуға ықпал етеді.