«Кәсіп ақшаға емес, білім мен табандылыққа сүйенеді». Кәсіпкерлер жастарға кеңес берді
«Байлық ақшадан емес, ойлау жүйесінен басталады»: Кәсіпкерлер жастарға табыс пен болашақ туралы кеңес берді
Бүгінде жастар арасында кәсіп бастауға, қаржылық тәуелсіздікке қол жеткізуге және өз ісін дамытуға деген қызығушылық жоғары. Алайда бизнесте нәтижеге жету тек бастапқы капиталға байланысты емес. Білім, амбиция, қаржылық тәртіп, табандылық және ұзақ мерзімді мақсат қоя білу де маңызды.
Белгілі кәсіпкер Жұмабек Жанықұлов кәсіпті тек ақшамен байланыстыруға болмайтынын айтады. Оның сөзінше, кез келген үлкен істің бастауы – адамның идеясы, амбициясы және өз жолын қалыптастыруға деген ниеті.
Барлығын ақшаға әкеп тірей берудің қажеті жоқ. Себебі мұндай оймен нәтижеге бара алмайсың. Бұл дүниеге кең өріспен қараған абзал. Барлығы адамның амбициясы мен өз жолыңды салуға деген ниеттен туады, – деді.
Кәсіпкердің айтуынша, бүгінде ірі бизнес құрып отырған адамдардың барлығы бірден үлкен капиталмен бастаған жоқ. Көп жағдайда үлкен жобалардың негізінде шағын идея, мықты коммуникация және оны жүзеге асыруға деген табандылық жатыр.
Ал жақсы идеяның пайда болуы үшін адамның білім көкжиегі кең болуы қажет. Осы ретте Жанықұлов мектептегі білімнің маңызын да ерекше атап өтті. Оның пікірінше, жастар математика, физика, химия секілді негізгі пәндерді жақсы меңгеруі керек.
Сапалы білім – адамның болашақтағы мүмкіндіктерін кеңейтетін негізгі құралдардың бірі. Кәсіпкер Қазақстанға мақсаты айқын, ой-өрісі кең және білімге ұмтылатын жастар қажет екенін айтты. Бұл ретте ұстаздардың еңбегі де ерекше. Себебі баланың дүниетанымы мен болашаққа деген көзқарасының қалыптасуына мектептің ықпалы зор.
Алайда білім мен жақсы идеяның өзі жеткіліксіз. Кәсіпте маңызды мәселелердің бірі – бастаған істі соңына дейін жеткізу.
Жанықұловтың айтуынша, кейбір кәсіпкерлер бірнеше жыл бойы жұмыс істеп, ең соңғы кезеңде тоқтап қалады.
Қазақстандағы кәсіпкерлер жұмыстың 95 пайызын жасап, соңғы 5 пайызына шыдамай тоқтап қалады. Сондықтан оған дейінгі жүріп өткен үш жылдық, бес жылдық жұмыстың пайдасы көкке ұшып кетеді. Сондықтан соңына дейін бару керек! – деді кәсіпкер өз сөзінде.
Оның сөзінше, бұл мәселе тек Қазақстан кәсіпкерлеріне ғана тән емес. Кез келген бизнесте нәтиже бірден көріне бермейді. Сондықтан адам ұзақ мерзімді мақсат қойып, сол жолдағы қиындықтарға дайын болуы керек.
Осы ойды кәсіпкер әрі қоғам қайраткері Сырымбек Тау да жалғастырады. Оның айтуынша, адам болашағын ойласа, бүгінгі табысын ғана емес, ертеңгі қаржылық жағдайын да ескеруі қажет.
Мысалы, ай сайынғы табыстың белгілі бір бөлігін жұмсап, қалғанын жинау қаржылық тұрақтылыққа негіз болады. Ал келесі айда тағы табыс түсетініне сеніп, қолдағы ақшаның басым бөлігін жұмсау адамды тұрақсыздыққа әкелуі мүмкін.
Бүгін тапқан миллион теңгеңнің 500 мыңын жаратып, 500 мыңын сақтап отыру тұрақтылыққа әкеледі. Ал егер келесі айдағы табысыңа сеніп, 900 мың жаратсаң, сенің қателігің, – деп пікір қосты кәсіп иесі.
Сырымбек Таудың пікірінше, адамның еңбегінің нәтижесі бірден көрінбеуі мүмкін. Кей жағдайда мақсатқа жету үшін бес жыл, тіпті алты-жеті жыл қажет болады. Сондықтан адам өз еңбегінің нәтижесін күте білуі керек.
Бұл жерде мәселе тек ақшаға келіп тірелмейді. Уақытты дұрыс пайдалану, жастық шақтағы мүмкіндікті бағалау, білім алу, қаржыны басқару және ұзақ мерзімді мақсат қоя білу адамның болашағын қалыптастыратын маңызды факторлар.
Сондықтан кәсіпке қызығатын жастар үшін басты сұрақ «Қолымда қанша ақша бар?» дегеннен гөрі, «Менің идеям қандай? Білімім жеткілікті ме? Осы істі бірнеше жыл бойы дамытуға дайынмын ба?» деген сауалдар болуы мүмкін.
Кәсіптің бастауы – капитал ғана емес. Оның артында амбиция, білім, еңбек, қаржылық сауаттылық және табандылық тұр.
Ал бүгінгі жастың осы құндылықтарға деген көзқарасы оның жеке болашағына ғана емес, қоғамның экономикалық мәдениетіне де әсер етеді. Өйткені үлкен жетістік бір күнде келмейді: ол білімнен басталып, еңбекпен жалғасып, уақыт пен табандылық арқылы нәтижеге айналады.