Инклюзивті білім: Ерте диагностика мен маман тапшылығы мәселесі қалай шешіледі?

Қазақстанда инклюзивті білім алуға тиіс 237 мыңнан астам бала бар. Кеше Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халқына арнаған кезекті Жолдауында осы салаға айрықша назар аударып, инфрақұрылымды дамыту, маман тапшылығын азайту және балалардың диагнозын ерте жастан анықтау жұмысын жүйелі жүргізуді тапсырды, деп хабарлайды BAQ.KZ тілшісі.

Жолдауда инклюзивті білім беру мәселесі балаларға қажетті жағдай жасау және педагогтердің жұмысын жеңілдету міндеттерімен қатар көтерілді. Бұл бағыттағы тапсырмалар білім беру мен әлеуметтік инфрақұрылымды дамыту ісінде ерекше қажеттілігі бар балалардың сұранысын ескеруді көздейді.

237 мыңнан астам балаға жағдай қажет

Мемлекет басшысы ерекше қажеттілігі бар балалар санының артып келе жатқанына назар аударды. Осыған байланысты Үкімет пен әкімдерге инклюзивті білім беруге қажетті инфрақұрылымды дамыту міндеті жүктелді.

Бүгінде Қазақстанда инклюзивті білім алуға тиіс 237 мыңнан астам бала бар, – деді Президент.

Бұл көрсеткіш саладағы жұмыстың ауқымын аңғартады. Сондықтан елімізде жоспарланған құрылыс жобалары аясында инклюзивті білім беру қажеттіліктері де ескерілуі тиіс.

Президент бұл мәселені ауқымды құрылыс жүргізу кезінде назардан тыс қалдырмау керектігін атап өтті. Демек, инклюзивті білім беруге жағдай жасау әлеуметтік нысандарды салу және жаңғырту жұмысымен бірге қарастырылмақ.

Ерте диагностика жүйелі жүргізілуі тиіс

Жолдауда көтерілген маңызды міндеттің бірі – ерекше қажеттілігі бар балалардың диагнозын ерте жастан анықтау.

Маман тапшылығын азайту және ерекше қажеттілігі бар балалардың диагнозын ерте жастан анықтау жұмысы да жүйелі түрде жүргізілуі керек, – деді Қасым-Жомарт Тоқаев.

Осылайша, Президент ерте диагностика мен кадр мәселесін өзара байланысты міндет ретінде белгіледі. Баланың қажеттілігін анықтау үшін де, одан кейінгі жұмысты ұйымдастыру үшін де тиісті мамандар қажет.

Жолдауда ерте диагностиканың бала мен мұғалімге әсері жеке талданбаған. Алайда бұл бағыттың инклюзивті білім беруді дамыту міндеттерімен бірге аталуы балалардың қажеттілігін ертерек анықтауға басымдық беріліп отырғанын көрсетеді.

Маман тапшылығын азайту міндеті

Инклюзивті білім беруді дамытуда инфрақұрылыммен қатар кадрмен қамтамасыз ету мәселесі де алға шықты. Президент саладағы маман тапшылығын азайту қажеттігін нақты айтты.

Бұл тапсырма жаңа нысандар салумен бірге онда жұмыс істейтін мамандар мәселесін де шешуді талап етеді. Сондықтан инклюзивті білім беруге арналған жағдай мен кәсіби қолдау қатар дамуы керек.

Мемлекет басшысы осы жұмысқа «Қазақстан халқына» қорының белсенді атсалысқаны жөн екенін атап өтті. Қордың қатысуы маман тапшылығын азайту және ерте диагностика жұмысын жүйелеу міндеттері аясында айтылды.

Балаларға арналған орталықтар салынады

Жолдауда ерекше қажеттілігі бар балаларға арналған әлеуметтік инфрақұрылымды кеңейту мәселесіне де орын берілді. Президент аймақтарда салынатын денсаулық сақтау нысандарының қатарында балаларға арналған оңалту орталықтары мен ерекше балалардың сұранысына сай спортзалдар болатынын айтты.

Сонымен бірге келесі жылға жоспарланған құрылыс жұмыстары аясында ерекше қажеттілігі бар балаларға арналған оңалту орталықтарының құрылысын бастау көзделген.

Бұл бастамалар балалардың қажеттілігін әлеуметтік нысандарды жоспарлау кезінде ескеруге бағытталған. Жолдауда мұндай жобалардың барлық аймақты қамтуы керектігі де айтылды.

Мұғалімнің артық жүктемесі азаюы керек

Инклюзивті білім беру мәселесінен кейін Президент оқу-ағарту саласындағы реформаларға тоқталды. Мемлекет басшысы әр өзгеріс мұғалімнің жұмысын жеңілдетуге және қызметіндегі артық жүктемені азайтуға бағытталуы керектігін атап өтті.

Оның айтуынша, бұл міндет іс жүзінде толық орындалмай отыр. Бұрынғы қағазбастылықтың орнын түрлі платформалар мен цифрлық жүйелерге енгізілетін есептер басқан.

Бұл талап инклюзивті білім беру саласындағы жұмысты ұйымдастыру үшін де маңызды. Балаларға қажетті жағдай жасауға бағытталған өзгерістер педагогтің күнделікті қызметін ұйымдастыру мәселесімен қатар қарастырылуы тиіс.

Негізгі бағыттар айқындалды

Жолдауда инклюзивті білім беруге қатысты бірнеше өзара байланысты міндет белгіленді: инфрақұрылымды дамыту, маман тапшылығын азайту және диагнозды ерте жастан анықтау жұмысын жүйелеу. Бұған қоса балаларға арналған оңалту орталықтары мен олардың сұранысына сай спортзалдар салу көзделіп отыр.

Осы тапсырмаларды орындау барысында Үкіметтің, әкімдіктердің және аталған жұмысқа тартылатын қордың іс-қимылын үйлестіру маңызды болмақ. Ал білім беру саласындағы өзгерістерге қойылған ортақ талап – баланың қажеттілігін ескере отырып, мұғалімнің жұмысын жеңілдету және артық жүктемесін азайту.