Кеше 2026, 20:13
Фото: Getty Images
Халықаралық құқық сарапшылары Ирандағы соғыста АҚШ пен Израиль әрекеттерін сынады
100-ден астам халықаралық құқық сарапшысы АҚШ пен Израильдің Иранға қарсы әскери әрекеттерін халықаралық құқық нормаларының бұзылуы деп бағалап, ашық хат жариялады.
Халықаралық құқық саласындағы 100-ден астам сарапшы ашық хат жариялап, АҚШ, Израиль және Иранның Таяу Шығыстағы соғыстағы әрекеттерін халықаралық құқыққа қарсы деп таныды. Сарапшылар АҚШ пен Израильдің Иранға шабуыл жасауы БҰҰ жарғысына қайшы екенін атап өтті, себебі күш қолдану тек өзін-өзі қорғау немесе БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің рұқсаты шеңберінде ғана рұқсат етіледі, деп хабарлайды BAQ.KZ ВВС агенттігіне сілтеме жасап.
Ашық хатта, сондай-ақ, АҚШ президенті Дональд Трамптың «Иран электр станцияларын жою» қауіп-қатері туралы сөзі мен Қорғаныс министрі Пит Хегсеттің «жауды кешпейміз» деген мәлімдемесі сыналды. Сарапшылар бұл әрекеттердің гуманитарлық құқықты бұзатынын және азаматтардың өміріне қатер төндіретінін айтты.
Ақ үй Трамп аймақты қауіпсіз ету мақсатында әрекет етіп жатқанын мәлімдеді және сарапшылардың сын-пікірін жоққа шығарды. Алайда ашық хатқа қол қойған сарапшылар, оның ішінде АҚШ армиясының бұрынғы әскери заңгері Джонатан Трейси, Йель университетінің профессоры Уна Хэтэуэй, АҚШ Мемлекеттік департаментінің бұрынғы кеңесшісі Гарольд Хонджу Ко, әрекеттердің азаматтарға зиян келтіретінін және заң үстемдігін әлсірететінін атап өтті.
Сонымен қатар, АҚШ-тағы адам құқықтары жөніндегі агенттік соғыстың басталуынан бері Иранда кемінде 1606 бейбіт тұрғын, оның ішінде 244 бала қаза тапқанын хабарлады. Израильдің жедел көмек қызметі дерегі бойынша, Иран мен Ливаннан жасалған зымыран шабуылдарынан 19 бейбіт тұрғын қайтыс болды.
Ашық хатта соғыстың алғашқы күндерінде Минаб қаласындағы бастауыш мектепке жасалған шабуыл да айтылған. Сол кезде кемінде 168 адам, оның ішінде 110 бала қаза тапқаны хабарланды. АҚШ Қорғаныс министрлігі бұл оқиғаны зерттеп жатыр және шабуылдың мүмкін өрескел әрекет немесе әскери қылмыс ретінде бағалануы мүмкін екенін айтты.
Жоғары лауазымды тұлғалардың жария мәлімдемелері азаматтық халықты және әскерилерді қорғайтын халықаралық гуманитарлық құқық нормаларын құрметтемеудің алаңдатарлық белгісі болып табылады, - деп атап өтті сарапшылар ашық хатта.
Ашық хат Нью-Йорк университетінің заң мектебі шығаратын Just Security онлайн журналында жарияланды.