20 Қыркүйек 2026, 07:41 Фото: pexels.com

Ғалымдар Жердің пішіні өзгеріп жатқанын анықтады

Зерттеуші бұл үдерістің негізгі себептерінің бірі ретінде Гренландия мен Антарктидадағы мұз жамылғысының еруін қарастырады

Грек ғалымы Жердің пішінінде елеулі геофизикалық өзгерістер болып жатқанын анықтады. Зерттеу нәтижесіне сәйкес, Жердің экватор маңындағы аймақтары біртіндеп төмендеп, полюстерге жақын өңірлер көтеріліп келеді.

Грек геологы Кристофер Коцакистің зерттеу нәтижелері Journal of Geophysical Research: Solid Earth ғылыми журналында жарияланған.

Ғалымның деректеріне сәйкес, соңғы жиырма жылға жетпейтін кезеңде полярлық аймақтардың көтерілу жылдамдығы шамамен екі есеге артқан. Бұған дейін Жер қыртысының көтерілу қарқыны жылына шамамен 0,5 миллиметр болса, қазір бұл көрсеткіш 1 миллиметрге жуықтаған.

Зерттеуші бұл үдерістің негізгі себептерінің бірі ретінде Гренландия мен Антарктидадағы мұз жамылғысының еруін қарастырады.

Мұздықтар еріген кезде Жер қыртысына түсетін қысым азаяды. Соның нәтижесінде мұздан босаған аймақтар біртіндеп қайта көтеріле бастайды. Ал еріген мұздан пайда болған су мұхиттарға құйылып, мұхиттардағы су массасын арттырады. Бұл өз кезегінде мұхит түбіне түсетін қысымның күшеюіне және оның төмен қарай деформациялануына әкеледі.

Ғалымның бағалауынша, Жердің әртүрлі бөліктеріндегі бұл қарама-қарсы қозғалыстар планетаның жалпы пішінінің өзгеруіне әсер етеді. Сонымен қатар аталған құбылыс Жердің полюстер тұсында біршама сығылыңқы пішінінің азаюымен үйлеседі.

Яғни Жердің пішіні біртұтас дене ретінде өзгермей жатқан жоқ: планетаның қатты қабығының әртүрлі бөліктері геофизикалық үдерістердің әсерінен әр бағытта қозғалып, оның жалпы геометриялық пішініне ықпал етеді.