БРИКС плюс: Қазақстан транзит пен инвестиция мүмкіндіктерін кеңейтуде – Сарапшы
Тоқаев Нью-Делиде өткен «БРИКС плюс» саммитіне қатысты. Бұл – бірлестіктің 18-саммиті. Оған ұйымға мүше мемлекеттердің көшбасшылары, серіктес елдердің өкілдері және шақырылған халықаралық ұйымдар қатысты. Қасым-Жомарт Тоқаев өз сөзінің басым бөлігін экономикалық блокқа арнады.
Қытайдың Орталық Азиядағы және әлемдегі орны туралы Әділ Каукеновтің авторлық арнасында әлемдік оқиғаларға қазақстандық сарапшының көзқарасы берілген. Сарапшының пікірінше, 2025 жылы Қазақстанның БРИКС мүшелері мен серіктестерімен тауар айналымы шамамен 72 млрд долларға жетті. Президент ынтымақтастықты одан әрі кеңейтудің бағыттарын белгіледі. Олардың қатарында энергетика саласындағы терең өңдеу, аса маңызды минералдар, ауыл шаруашылығы, технологиялар трансфері, білім алмасу және бірлескен инвестициялар бар.
Қазақстан ЕАЭО-ға төрағалығы кезеңінде Үндістанмен еркін сауда туралы келісім бойынша жұмысты ілгерілетуді қолдайды. Жалпы алғанда, бұл бағыттар БРИКС мемлекеттерімен сауда, өнеркәсіптік кооперация және инвестициялық жобалар арқылы экономикалық байланыстарды кеңейтуге мүмкіндік береді.
Өткен жылы Қазақстан арқылы жүк транзиті 40 млн тоннаға жуықтады, бұл ретте елдің ұзақ мерзімді мақсаты – жылына 100 млн тонна. Қазақстанның транзиттік желісі қазірдің өзінде Қытай мен Еуропа арасындағы құрлықтағы жүк тасымалының 85%-ына дейін қамтамасыз етеді. Сондықтан Қазақстан тарапы Транскаспий маршрутын «Бір белдеу – бір жол» бастамасымен және «Солтүстік – Оңтүстік» дәлізімен байланыстыру мүмкіндігін қарастырып отыр.
Мұндай байланыс Азия мен Еуропа арасындағы маршруттардың неғұрлым тармақталған желісін қалыптастыруға және Қазақстан арқылы тасымал көлемін арттыруға мүмкіндік береді. Тоқаев сондай-ақ Үндістан ұсынған БРИКС-тің логистика және жеткізу тізбектері саласындағы ынтымақтастық жөніндегі негіздемелік бағдарламасын қолдады.
Қазақстан үшін бұл бағыт теміржол желісін, порт инфрақұрылымын және трансшекаралық тасымалдарды неғұрлым болжамды етуге мүмкіндік беретін цифрлық шешімдерді дамыту мәселесімен тікелей байланысты.
Сонымен қатар Президент Жаңа даму банкіне БРИКС елдеріндегі, соның ішінде Қазақстандағы коммерциялық тұрғыдан өміршең жобаларды қаржыландыру мүмкіндігін қарастыруды ұсынды. Бұл көлік дәліздерін дамытуды инфрақұрылымдық және өндірістік жобаларға қаржы тартумен байланыстыруға мүмкіндік береді.