Әзербайжанда парламентті бақылаған белсенділер 9 және 10 жылға сотталды
Тәуелсіз Meclis.info платформасының негізін қалаушылары ауыр айыптар бойынша кінәлі деп танылды. Халықаралық құқық қорғау ұйымдары бұл үкімге неге алаңдап отыр?
Әзербайжан астанасы Бакуде парламент қызметін бақылаумен айналысқан тәуелсіз Meclis.info платформасының негізін қалаушылар Имран Әлиев пен Эльгиз Гахраман ұзақ мерзімге бас бостандығынан айырылды. Сот үкіміне сәйкес, олардың бірі 10 жылға, екіншісі 9 жылға сотталған. Халықаралық құқық қорғау ұйымдары бұл шешімге алаңдаушылық білдіріп отыр, деп хабарлайды BAQ.KZ.
12 қарашада Баку қаласының ауыр қылмыстар жөніндегі сотында Meclis.info платформасының қызметіне қатысты қылмыстық іс бойынша үкім жарияланды.
APA ақпарат агенттігінің хабарлауынша, сот шешімімен платформаның жетекшісі Имран Әлиев 10 жылға, ал қоғамдық белсенді Эльгиз Гахраман 9 жылға бас бостандығынан айырылған. Гахраман сот залында бірден қамауға алынған.
Іс бойынша тағы бір айыпталушы – платформаның есепшісі Тамелла Мусаеваға 7 жылға шартты жаза тағайындалып, 4 жыл сынақ мерзімі белгіленген.
Оларға қандай айып тағылды?
Тергеу нұсқасы бойынша, айыпталушыларға заңсыз кәсіпкерлікпен айналысу, қылмыстық жолмен алынған қаражатты заңдастыру, контрабанда, салық төлеуден жалтару, құжаттарды қолдан жасау және жалған құжаттарды пайдалану сияқты сегіз бап бойынша айып тағылған.
Сот барлық айыпталушыны кінәлі деп таныған. Алайда Имран Әлиев пен Эльгиз Гахраман тағылған айыптарды мойындамай, өздеріне қатысты қылмыстық қудалауды негізсіз деп бағалаған. Олардың қорғаушылары да сот процесінде айыптаудың дәлелдеріне күмән келтірген.
Meclis.info қандай платформa?
Meclis.info – 2023 жылы құрылған тәуелсіз онлайн-платформа. Оның негізгі қызметі Әзербайжан парламентінің жұмысын бақылау, депутаттардың отырыстарға қатысуын, дауыс беру нәтижелерін және жария мәлімдемелерін талдау болған.
Human Rights Watch ұйымының мәліметінше, Имран Әлиев 2024 жылғы сәуірден бері қамауда отырған. Ал Эльгиз Гахраман мен Тамелла Мусаева 2025 жылдың ақпанында полиция бақылауына алынған. Гахраман сот үкімі жарияланғаннан кейін сот залында қамауға алынған.
Халықаралық ұйымдар не дейді?
Human Rights Watch ұйымы 17 қарашада жариялаған мәлімдемесінде екі белсендіге қатысты үкімді сынға алды. Ұйым өкілдері бұл істі Әзербайжанда журналистерге, құқық қорғаушыларға және азаматтық қоғам өкілдеріне қарсы жүргізіліп жатқан кең ауқымды қудалау әрекеттерінің бір бөлігі ретінде бағалайды.
Ұйымның Еуропа және Орталық Азия бойынша директорының орынбасары Георгий Гогия билікті белсенділерді босатуға, үкімдердің күшін жоюға және тәуелсіз азаматтық қоғам өкілдеріне қысым көрсетуді тоқтатуға шақырды.
Ал Журналистерді қорғау комитеті (CPJ) де 13 қарашада жариялаған мәлімдемесінде сот шешіміне алаңдаушылық білдірген. Ұйымның дерегінше, бұл үкімдерден кейін Әзербайжанда түрмеде отырған журналистер саны кемінде 26 адамға жеткен.
CPJ мәліметінше, Meclis.info платформасы Батыс донорларынан алынған қаражатқа қатысты заң талаптарын бұзды деген айыппен қудалауға ұшыраған тәуелсіз ақпарат құралдарының қатарында. Ұйым Әзербайжан билігін шетелдік қаржыландыруға қатысты заңнаманы тәуелсіз медианың жұмысын шектеу құралы ретінде пайдаланбауға шақырды.
Осылайша, парламент қызметін бақылаумен айналысқан екі белсендіге қатысты сот үкімі Әзербайжандағы тәуелсіз медиа мен азаматтық қоғамның жағдайына қатысты халықаралық пікірталасты қайта жандандырды.