Ай бетінде көкөніс өсіруге арналған жылыжайлар салынуы мүмкін
Германия, АҚШ және Канада астронавттар ұзақмерзімді миссиялар кезінде балғын көкөністер өсіре алатын Ай жылыжайларының жобасын әзірлеп жатыр.
Жүйенің алғашқы сынақтары Жерде өтеді. Lunar Agriculture Module жобасын Германия аэроғарыш орталығы (DLR), NASA және Канада ғарыш агенттігі (CSA) бірлесіп дайындауда.
Жылыжайларды ресурстармен алмасу және экипажды азық-түлікпен қамтамасыз ету мүмкіндіктерін зерттеу үшін тұрғын модульдермен қосу жоспарланып отыр.
Ай бетінде өсімдік өсіру атмосфераның жоқтығынан, су тапшылығынан, температураның күрт ауытқуынан және ғарыштық радиациядан уақытша өте күрделі. Соған байланысты ғалымдар жасанды жарықтандыруы, қоректік ерітінділері мен бақыланатын суару жүйесі бар жабық кешендерді құрастыруда.
Сонымен қатар, зерттеушілерде мұндай эксперименттерді жүргізу тәжірибесі бар. Неміс ғалымдары Антарктидада 2018 жылдан 2023 жылға дейін EDEN ISS жылыжайын сынақтан өткізді. Мұндай экстремалды жағдайларда олар бір тоннаға жуық көкөніс – соның ішінде салат, қызанақ, қияр, шалғам және құлпынай өсіріп шығарды.
NASA да Халықаралық ғарыш станциясында салат, қытай орамжапырағы мен чили бұрышын өсіру бойынша эксперименттер жүргізген болатын.
Әзірге Ай жылыжайын жердегі демонстрациялық кешен ретінде құру жоспарланып отыр.
Жоба қатысушылары 2032 жылға қарай оны әрі қарай салу туралы шешім қабылдауды көздейді. Бұл әзірленген технологиялар Жерде де – мысалы, климаттық жағдайлары өнім өсіруге қиындық тудыратын су қоры шектеулі, құрғақшылық аймақтарда пайдаға жарауы мүмкін.