Әлемде: Сириядағы атыс қайта басталды, АҚШ пен Еуропа сауда шиеленісі, Украинаға көмек
Әлемде соңғы аптада бірнеше ірі оқиға болды: Сириядағы атыс қайта ушықты, АҚШ президенті Дональд Трамп Гренландия келісімін жариялап жоғары баж салығын алып тастады, Оңтүстік Кореяның бұрынғы премьері сотталды, Еуропарламент АҚШ-пен сауда келісімін тоқтатты, ал Нидерланды Украинаға қосымша көмек көрсетті. Біз әлемдік аренадағы басты оқиғаларды бір жерден ұсынамыз, деп хабарлайды BAQ.KZ тілшісі.
Сириядағы атыс қайта ушықты
Күрдтердің «Демократиялық Сирия күштері» (SDS) коалициясымен атысты тоқтату режимі жарияланғанына қарамастан, Солтүстік-Шығыс Сирияда өтпелі үкімет армиясының кемінде 11 әскері қаза тауып, 35-тен астамы жарақат алды. Атыстың бірінші күні күрд жасақтары армия позицияларына 35-тен астам шабуыл жасады.
20 қаңтарда елдің солтүстік-шығысында төрт күндік келісім бойынша бітім жарияланды. Өтпелі үкімет пен SDS арасындағы келісімде Дейр-эз-Зор мен Ракка провинциялары толық бақылауға алынып, Хасеке аймағындағы азаматтық мекемелер Сирия мемлекетінің құрамына енгізілетін болды. Сонымен қатар, шекара өткелдері мен мұнай-газ кен орындарының қауіпсіздігін Сирия армиясы қамтамасыз етеді.
Трамп Гренландия келісімін жариялап, баж салығын алып тастады
АҚШ президенті Дональд Трамп НАТО Бас хатшысы Марк Рютте келісімге келгенін жариялап, 1 ақпаннан бастап жоспарланған жоғары баж салығын енгізуден бас тартты. Баж салығы бастапқыда 10%-дан 25%-ға дейін көтерілуі тиіс еді.
Трамп әлеуметтік желіде бұл шешімнің АҚШ пен НАТО елдері үшін стратегиялық маңызды екенін атап өтті. Гренландия стратегиялық аймақ болып қала береді, бірақ АҚШ күш қолданбайды. Дания билігі аралды сатпайтынын және әскери жолмен бақыламайтынын мәлімдеді.
Еуропарламент бұл шешімге байланысты АҚШ-пен шілде айында жасалған сауда келісімін мақұлдауды тоқтатты. Еуропарламент төрағасы Бернд Ланге Трамптың әрекеттерін Дания мен Гренландияның егемендігіне қауіп деп бағалады.
Оңтүстік Кореяның бұрынғы премьері 23 жылға сотталды
Оңтүстік Корея соты бұрынғы премьер-министр Хан Дак Суны елде әскери жағдайды заңсыз енгізуге қатысқаны үшін 23 жылға бас бостандығынан айырды. Сот шешімінде ол бүлік ұйымдастырып, әскери жарлықты бұрмалап, жалған ант бергені үшін кінәлі деп танылды.
Хан Дак Су президент Юн Сок Ёльдің әскери жағдай жөніндегі шешіміне рәсімдік заңдылық беруге тырысқан, нәтижесінде елдің Конституциялық құрылымына қауіп төнген. Хан үкімге қарсы шағым түсіруге ниетті. Бұл іс елдегі басқа әскери жағдайға қатысты сот процестеріне прецедент бола алады.
Еуропарламент АҚШ-пен сауда келісімін тоқтатты
Еуропарламент АҚШ Трамптың Гренландияны бақылау талабына байланысты шілде айында жасалған сауда келісімін мақұлдауды тоқтатты. Бұл шешім АҚШ пен Еуропа арасындағы сауда қатынасына қысым жасау тетігі ретінде қарастырылып отыр.
Еуропа мен АҚШ арасындағы сауда көлемі 2024 жылы 1,6 трлн еуродан асты. Сауда келісімін тоқтату тарифтер мен Гренландия мәселесінің шиеленісінен кейін жүзеге асты. Еуропалық саясаткерлер бұл қадамның трансатлантикалық қатынастарға ықпалын бағалауда.
Нидерланды Украинаға 133 млн еуро қосымша көмек көрсетті
Нидерланды 2026 жылы Украинаға әскери және энергетикалық көмек көлемін 133 млн еуроға жеткізді. Бұл қаражат энергетикалық инфрақұрылымды қалпына келтіру, генераторлар мен кабельдер сатып алу және шетелден газ жеткізуді қамтамасыз етуге бағытталды.
NL Times порталы хабарлағандай, Нидерланды жыл сайын Украинаға шамамен 3,5 млрд еуро көлемінде көмек көрсетеді. 2025 жылы Киевке бөлінген 2 млрд еуро игерілді, ал 2022 жылдан бері Украинаға жалпы әскери қажеттіліктерге 13,6 млрд еуродан астам қаражат бөлінді. Бұл Нидерландының Украинаны тұрақты қолдаудың стратегиялық кепілі болып отыр.