Биыл Қазақстанда республикалық маңызы бар бірқатар автожол ақылы режимге көшеді. Бұл шешім жол инфрақұрылымын ұзақ мерзім бойы сапалы деңгейде ұстау, жөндеу мен қызмет көрсетуге тұрақты қаржы көзін қалыптастыру және мемлекеттік бюджетке түсетін жүктемені азайту мақсатында қабылданып отыр, деп хабарлайды BAQ.KZ тілшісі.
Ақылы жолдар саны артады
Қазіргі таңда ел аумағында шамамен 4,9 мың шақырым автожол ақылы негізде пайдаланылып келеді. Бұл - 26 негізгі жол учаскесін қамтитын желі. Ал 2026 жылдың басынан бастап ақылы жолдардың ұзындығы ұлғаяды. Жаңа бағыттардың барлығы соңғы жылдары күрделі жөндеуден өтіп, халықаралық және ұлттық стандарттарға сай қайта жаңғыртылған.
Ақылы режим енгізу жоспарланып отырған негізгі автожолдар қатарында:
• Қарағанды - Балқаш бағыты,
• Бұрылбайтал - Күрті учаскесі,
• Ақтөбе - Қандыағаш жолы,
• Талдықорған - Өскемен автожолы,
• Атырау - Астрахань бағыты,
• Меркі - Шу аралығы бар.
Ведомство мәліметінше, бұл бағыттарда қозғалыс қауіпсіздігі күшейтіліп, жол жабыны толықтай жаңартылғаннан кейін ғана ақылы жүйе енгізіледі.
Тарифтер сол күйі сақталады
2026 жылы ақылы автожолдардағы жол жүру ақысы қайта қаралмайды. Яғни қолданыстағы тарифтер бұрынғы деңгейде қалады. Бұл талап жаңа қосылатын жол учаскелеріне де қатысты.
Төлем мөлшері көлік түріне қарай есептеледі. Жеңіл автокөліктер үшін ең төменгі тариф белгіленсе, жүк көліктері мен автобустар үшін төлем көлемі көліктің салмағы мен техникалық санатына байланысты өседі. Мамандар жолақыны алдын ала төлеу тиімді екенін ескертеді, себебі сапардан кейінгі төлем кезінде баға жоғары болуы мүмкін.
Төлем жасау уақыты 30 күнге дейін ұзартылды
Жүргізушілер үшін тағы бір маңызды өзгеріс - төлем жасау мерзімінің ұлғаюы. Бұған дейін ақылы жолмен жүрген соң ақы төлеуге 7 күн ғана берілсе, енді бұл уақыт 30 күнге дейін ұзартылды. Бұл жаңашылдық өңіраралық бағытта жиі қатынайтын жүргізушілерге қолайлы болмақ.
Кейбір учаскелер уақытша тегін болады
Жол жабынының жағдайына байланысты кейбір ақылы жол учаскелері уақытша тегін режимге көшірілуі мүмкін. Егер белгілі бір аралықта ақаулар анықталып, жөндеу жұмыстары жүргізілсе, сол кезеңде жол ақысы алынбайды. Мұндай уақытша тегін учаскелердің жалпы ұзындығы 350 шақырымға дейін жетуі ықтимал.
Жергілікті тұрғындарға жеңілдіктер қарастырылған
Ақылы автожолдарға жақын орналасқан елді мекендердің тұрғындары үшін арнайы жеңілдіктер сақталады. Сол аумақта тіркелген жеңіл автокөлік иелері жылдық абонементті 4 325 теңгеге сатып ала алады.
Ал жүк көліктері үшін абонемент құны көлік санатына байланысты айына 8 650 теңгеден 43 250 теңгеге дейін белгіленген. Жылдық төлем мөлшері тиісінше 86 500 теңгеден 432 500 теңгеге дейін жетеді.
Жиналған қаражат қайда жұмсалады?
Ақылы жолдардан түскен қаржы тікелей сол автожолдардың күтімі мен қызмет көрсетуіне бағытталады. Атап айтқанда, жолды тазалау, қысқы кезеңде қардан аршу, жарықтандыру жүйесін ұстау және қозғалыс қауіпсіздігін арттыру шаралары осы қаражат есебінен жүзеге асырылады. Бұл тәсіл жол сапасын ұзақ уақыт бойы тұрақты деңгейде сақтауға мүмкіндік береді.
